| Kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie |
|||||||||||
| Костел святої Марії Магдалини (Львів) | |||||||||||
Kościół św. Marii Magdaleny |
|||||||||||
| Państwo | |||||||||||
| Miejscowość | Lwów | ||||||||||
| Wyznanie | katolickie | ||||||||||
| Kościół | rzymskokatolicki | ||||||||||
| Wezwanie | św. Marii Magdaleny | ||||||||||
|
|||||||||||
|
|||||||||||
| Na mapach: | |||||||||||
Kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie – rzymskokatolicka barokowa XVII wieczna świątynia wybudowana we Lwowie według projektu Wojciecha Kielara i Jana Godnego.
Fundatorką kościoła w roku 1600 była szlachcianka Anna Pstrokońska. Do kasaty józefińskiej gospodarzami kościoła byli oo. Dominikanie, którzy pod koniec XVII w.[1] znacznie rozbudowali kościół i przyległy do niego klasztor według projektu Macieja Urbanika. W 1784 klasztor przeszedł na własność Państwowego Funduszu Religijnego, który w 1841 odsprzedał go galicyjskiemu Funduszowi Policyjnemu. W klasztorze funkcjonował dom poprawy i pracy przymusowej, a następnie przekształcono go na więzienie dla kobiet. Kościół został oddany archidiecezji lwowskiej i pełnił funkcję kościoła parafialnego. Po I wojnie światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości zlikwidowano więzienie w gmachu poklasztornym, przekazując go Politechnice Lwowskiej. Był on m.in. siedzibą katedry i Zakładu Chemii Fizycznej PLw[2].
W 1927 przeprowadzono prace konserwatorskie, w wyniku których powstała mensa ołtarzowa oraz nowe baptysterium ozdobione freskami Jana Henryka Rosena. W 1936 na chórze muzycznym umieszczono nowe organy czechosłowackiej firmy Rieger (opus 2565). Organy miały 60 rejestrów, 3 manuały, pedał i manuał czwarty, tzw. chór. Były to jedne z największych organów w ówczesnej Polsce, a obecnie są to największe organy na Ukrainie[3].
W dwudziestoleciu międzywojennym i w okresie wojny posługę duszpasterską w tym kościele pełnili m.in.: ks. Gerard Szmyd, ks. Włodzimierz Cieński, ks. Tadeusz Fedorowicz.
Kościół pełnił funkcje sakralne do października 1962 kiedy to władze ukraińskie odebrały go wiernym i przekazały Politechnice Lwowskiej na klub młodzieżowy, a następnie salę organową. Bogate zabytkowe wyposażenie kościoła (m.in. ołtarze boczne, ambonę, obrazy, rzeźby, konfesjonały, klęczniki, ławki) przejęte zostały przez miejscowe władze i częściowo zniszczone, a pozostałości zostały rozproszona po muzeach. Baptyserium z freskami Jana Henryka Rosena zamieniono na toaletę, a cenne freski zostały zamalowane. Wieże kościelne pozbawiono krzyży, znajdującą się na przykościelnego placu kapliczkę (figurę) Matki Bożej z 1580 zdewastowano. Jedyną pozostałością po dawnej świetności kościoła jest stiukowy ołtarz główny ze scenami z życia św. Marii Magdaleny z 1634 (proj. W. Kielara) oraz nowy alabastrowy z 1926 (proj. Janiny Reichert-Toth), wspomniane organy i epitafia ze zniszczonymi elementami dekoracyjnymi.
Od 1988 przeprowadzono częściową konserwację i remont: wyremontowano organy, odtworzono boczne freski nad arką ze sceną Ukrzyżowania, odnowiono XVII-wieczny ołtarz stiukowy, wykonano nowe ławki (z ruchomym oparciem), wyremontowano dach. W kościele, wydzierżawionym przez władze miejskie dyrekcji Domu Muzyki Organowej i Kameralnej, odbywają się koncerty muzyki organowej i symfonicznej, a także imprezy folklorystyczne i akademie, poświęcone m.in. UPA (na czas tych imprez ołtarz zwykle zasłaniany jest kotarą, a ruchome oparcia ławek przesuwane na stronę ołtarza).
Od roku 2001 w kościele św. Marii Magdaleny są odprawiane nabożeństwa, jednak z olbrzymim utrudnieniem dla wiernych. Centralne przejście do ołtarza zostało zastawione ławkami, których ukraińska dyrekcja zakazała przesuwać twierdząc, że niszczy to posadzkę. Dawniejsze centralne wejścia do kościoła zostało zamurowane. Wspólnocie zakazano korzystać z kościelnych organów, a ze względu na brak możliwości przechowania Najświętszego Sakramentu ksiądz po każdej mszy świętej wynosi go z kościoła do samochodu, by zawieźć go w bezpieczne miejsce.
Rzymskokatolicka wspólnota parafialna kościoła św. Marii Magdaleny wraz z proboszczem parafii ks. Włodzimierzem Kuśnierzem (wcześniej, do 2009 roku administratorem parafii był biskup Leon Mały) od 1991 czyni starania u władz miasta, obwodu i Ukrainy o zwrot świątyni na cele kultu religijnego. Prośby wspólnoty kierowane do ukraińskiej dyrekcji i pracowników Domu Muzyki Organowej i Kameralnej o zwrot lub korzystanie na równoprawnych warunkach ze swojej prawowitej własności do dnia dzisiejszego nie zostały uwzględnione [4].
Decyzją ukraińskich władz Rady Miasta Lwowa, z 11 marca 2010 r. kościół św. Marii Magdaleny, znajdujący się przy ul. Stepana Bandery 8 (przed wojną Leona Sapiehy), został na kolejne 20 lat przekazany do dyspozycji sali muzyki organowej i kameralnej we Lwowie, na zasadach nieodpłatnego wynajmu[5]. Władze miasta podjęły tą decyzję mimo, że przed sądem nadal toczy się sprawa dotycząca kościoła św. Marii Magdaleny, niektórzy postrzegają to działanie władz ukraińskich jako próba postawienia wiernych rzymskokatolickich Lwowa przed faktem dokonanym.