| Kościół Katarzyny w Sztokholmie | |||||||||||||||
| Katarina kyrka | |||||||||||||||
| kościół parafialny | |||||||||||||||
Kościół Katarzyny |
|||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||
| Miejscowość | Sztokholm | ||||||||||||||
| Wyznanie | protestanckie | ||||||||||||||
| Kościół | ewangelicko-luterański | ||||||||||||||
| Parafia | Katarina församling | ||||||||||||||
| Imię | księżniczki Katarzyny | ||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Na mapach: | |||||||||||||||
Kościół Katarzyny w Sztokholmie (szw. Katarina kyrka) kościół parafialny szwedzkiego kościoła ewangelicko-luterańskiego, należący do parafii Katarzyny, w sztokholmskiej dzielnicy Södermalm przy ulicy Högbergsgatan 15.
Kościół otrzymał imię na cześć księżniczki Katarzyny, matki króla Szwecji, Karola X Gustawa.
Kościół stoi na wzgórzu Katarzyny (szw. Katarinaberget), miejscu szczególnym w historii Sztokholmu i całej Szwecji, tu bowiem spalono ciała ofiar osławionej krwawej łaźni sztokholmskiej. Wielu uważa, że z tego powodu nad miejscem tym ciąży klątwa. Według pewnej legendy wieża kościoła miała być zniszczona dwa razy, co w istocie się stało.
Kościół ma status zabytku sakralnego według rozdz. 4 Kulturminneslagen (pol. Prawo o pamiątkach kultury) ponieważ został wzniesiony do końca 1939 (3 §)[1].
Spis treści |
Budowę kościoła rozpoczęto w 1656 według projektu francuskiego architekta Jeana de la Vallée (1620-1696). Projektem bardzo interesował się król Karol X Gustaw, który nalegał by świątynia miała wyraźnie zarysowaną nawę główną z ołtarzem i amboną dokładnie pośrodku[2]. Budowa świątyni trwała, z przerwami, trzydzieści dziewięć lat i zakończyła się w 1695 roku. Architekt zmarł w roku następnym.
1 maja 1723 kościół spłonął wraz z dużą częścią otaczających go budowli. Zadania odbudowy zniszczonego kościoła podjął się architekt Göran Josuæ Adelcrantz. Odbudowany kościół był budowlą na planie krzyża greckiego. Na przecięciu naw otrzymał wieżę-kopułę opartą na ośmiobocznym bębnie i zakończoną smukłą latarnią z krzyżem. Takie same latarnie, choć nieco mniejsze, stanęły w narożach świątyni wokół bębna. Całkowita wysokość kościoła wyniosła 76 m[3]. Konsekracja świątyni miała miejsce 18 października 1724 roku.
W nocy 17 maja 1990 Kościół św. Katarzyny spłonął po raz drugi. Kopuła zapadła się do wnętrza budowli, ostały się tylko zewnętrzne mury. Udało się jednak uratować drogocenne szaty i srebra. Pomimo wnikliwego dochodzenia nigdy nie udało się ustalić przyczyny pożaru. Pomimo iż budynek świątyni był ubezpieczony na znaczna sumę, niezbędne okazały się dodatkowe zbiórki funduszy na jej odbudowę. Powołano w tym celu fundację Ratujcie Katarzynę (szw. Stiftelsen Rädda Katarina).
Kościół odbudowano, starając się, w miarę możliwości, zrekonstruować dawną budowlę. Zadanie odbudowy powierzono architektowi Ove Hidemarkowi. Wykonawcy, chcąc jak najlepiej wykorzystać zachowane mury, musieli stosować techniki i materiały budowlane (cegła) wzorowane na tych z XVII wieku[2].
Do rekonstrukcji budowli użyto m.in. 52 000 ręcznie kutych gwoździ, 120 000 cegieł starego wzoru, 5 ½ tony kory brzozowej, 1600 szyb z ręcznie dmuchanym, barwionym szkłem i 5000 m² blachy miedzianej.
W 1995 kościół został ponownie konsekrowany przez biskupa Henrika Svenungssona. Stoi dokładnie w tym samym miejscu co przed wiekami.
Jego rekonstrukcja kosztowała 270 milionów koron: 145 milionów pokryła firma ubezpieczeniowa, a 125 milionów to datki publiczne[2].
Ołtarz przedstawiający scenę z Golgoty (krzyż, całun i koronę cierniową) wykonał rzeźbiarz Liss Eriksson, a inskrypcję: "Närvaro genom frånvaro" (pol. "Obecność przez nieobecność") była autorstwa Kajsa Melanton.
Na przykościelnym cmentarzu spoczywa kilka znanych osobistości ze świata polityki i kultury jak zamordowana szwedzka minister Anna Lindh, popularny piosenkarz pochodzenia holenderskiego Cornelis Vreeswijk czy regent Sten Sture Starszy.