Kościół katolicki w Stanach Zjednoczonych

Bazylika Niepokalanego Poczęcia w Waszyngtonie
jest największym kościołem w USA.

Kościół katolicki w Stanach Zjednoczonych - jest częścią powszechnego Kościoła katolickiego.
Głównym organem zarządzającym jest Konferencja Episkopatu (ang. United States Catholic Conference of Bishops), założona w 1966, zrzeszająca biskupów i arcybiskupów ze Stanów Zjednoczonych oraz z Wysp Dziewiczych.

Od 15 sierpnia 1859 arcybiskupi Baltimore posiadają tytuł prymasa Stanów Zjednoczonych, który dziś jest tylko honorowy. Obecnie tytuł ten posiada abp Edwin Frederick O’Brien.

68 503 456 (22% populacji) wiernych należy do Kościoła katolickiego w Stanach Zjednoczonych, co czyni go, pod względem liczby wiernych, największą grupą wyznaniową spośród wszystkich obecnych w tym kraju.

Historia

Ruiny kościoła misyjnego w Arizonie.

Andrew White podczas chrztu rdzennej ludności.

Epoka kolonialna

Pierwsi katolicy pojawili się w Stanach Zjednoczonych przed reformacją, wraz z hiszpańskimi osadnikami w 1513 roku, na terenie obecnej Florydy, oraz w południowo-zachodnich stanach. Pierwsza msza św. odbyła się w Pensacola na Florydzie

Od początku XVI wieku Królestwo Hiszpanii prowadziło misje na terenie La Florida, a tym samym zapewniało sobie kontrolę nad tym obszarem i zapobiegało kolonizacji tych terenów przez Anglików i Francuzów. Kolejne misje były prowadzona m.in. w regionie Georgii w latach 1568 - 1684. Misjonarze hiszpańscy z zakonu franciszkanów w latach 1769 - 1823 szerzyli wiarę chrześcijańska wśród rdzennej ludności Ameryki w Kalifornii, a w Teksasie misje zakładali dominikanie, jezuici i franciszkanie.

Na terenach zajętych przez Francję, katolicy osiedlali się w koloniach i fortach w Detroit, Saint Louis, Mobile, Biloxi, Baton Rouge i w Nowym Orleanie.

W wyniku kolonizacji angielskiej w roku 1634, zostaje założona Prowincja Maryland przez jezuitów. Maryland była jedną z nielicznych angielskich kolonii, gdzie głównym wyznaniem chrześcijańskim był katolicyzm. Angielska wojna domowa i porażka "kawalerów" w 1646 doprowadziła do surowych ustaw wobec katolików i ekstradycji znanych jezuitów z angielskich kolonii, m.in. Andrew White oraz zniszczenia szkoły w Calverton Manor.

Początki anty-katolicyzmu

Amerykańskie początki anty-katolicyzmu wiążą się z reformacją, która rozwijała głęboko zakorzenioną niechęć wobec Kościoła rzymskokatolickiego. Założenia reformacji zostały przywiezione do Nowego Świata przez brytyjskich kolonialistów, którzy byli głównie wyznanie protestanckiego; a kto należał nie tylko do Kościoła katolickiego ale również do Kościoła anglikańskiego, który utrzymywał katolickie doktryny i praktyki, był uznawany za niepełnego reformatora.

Ponieważ wiele brytyjskich kolonistów należało do nurtu purytanizmu i do Kościoła reformowanego, którzy uciekali przed prześladowaniami religijnymi w Kościele anglikańskim, ich anty-katolicyzm był o wiele bardziej skrajny wśród wyznań protestanckich.

Monsignor John Tracy Ellis pisał:

Uniwersalne anty-katolistyczne uprzedzenia zostały wprowadzone do Jamestown w 1607 i są energetycznie praktykowane we wszystkich trzynastu koloniach od Massachusetts po Georgia. (ang. Universal anti-Catholic bias was brought to Jamestown in 1607 and vigorously cultivated in all the thirteen colonies from Massachusetts to Georgia.)

Kolonialne prawa i ustawy zawierały proskrypcje przeciwko katolikom. Monsignor Ellis uważał że wspólna nienawiść wobec Kościoła katolickiego może zjednoczyć anglikańskie duchowieństwo i purytanizm mimo różnic i konfliktów.

Rewolucja amerykańska

Pomnik Johna Carrolla.

Na początku Rewolucji amerykańskiej katolicy stanowili zaledwie 1% społeczności wśród trzynastu kolonii, a tylko jeden z sygnatariuszy Deklaracji niepodległości Charles Carroll był katolikiem.

Po rewolucji papież Pius VI powołał jezuitę Johna Carrolla na pierwszego biskupa Stanów Zjednoczonych, chociaż w tym czasie nadal w mocy było rozporządzenie o kasacji zakonu jezuitów. 6 listopada 1789 powstała pierwsza w Stanach Zjednoczonych diecezja w Baltimore. John Carroll założył 22 listopada 1791 Georgetown University, najstarszy katolicki uniwersytet w Stanach Zjednoczonych.

XIX wiek

Pierwszą diecezją na terenie Stanach Zjednoczonych była Archidiecezja Baltimore założona przez Johna Carrolla w 1789.

W 1790 roku w Stanach Zjednoczonych było 35 000 katolików. Natomiast już w 1820 ich liczba wynosiła 195 000, a w 1850 katolików w Stanach Zjednoczonych było już 1.6 mln. W latach 1860 - 1890 liczba ludność wyznania rzymskokatolickiego wzrosła do 12 mln, główną przyczyną tego wzrostu była imigracja ludności z Europy.

W XIX wieku fala imigrantów z Irlandii, Niemiec, Włoch, Europy Wschodniej i Imperium Rosyjskiego (głównie Polacy) oraz ludność Franko-Kanadyjska osiedlała się w Nowej Anglii. Napływ ten spowodował zwiększenie siły politycznej Kościoła rzymskokatolickiego w Stanach Zjednoczonych i tym samym zwiększyły się obawy przed "zagrożeniem" ze strony katolików. W latach 1820 - 1860 ponad jedna trzecią imigrantów stanowili Irlandczycy, w latach 40, XIX wieku niemal połowę.

Diecezja Baltimore w dniu 8 kwietnia 1808 stała się archidiecezją. Również, w tym samym dniu utworzono cztery nowe diecezje: bostońską, Bardstown, nowojorską i filadelfijską.

W 1829 powstał pierwszy zakon czarnych kobiet w Stanach Zjednoczonych, Sióstr Opatrzności; założony w Baltimore przez małą grupkę amerykańskich Haitanek. Wkrótce po otrzymaniu papieskiego zatwierdzenia, siostry utworzyły szkoły i domy dla czarnych dzieci. Drugi czarny zakon, Sióstr Świętej Rodziny powstał w 1842 w Nowym Orleanie założony przez Henriette Delille i Juliette Gaudin.

W latach 1852, 1866 i 1884 miała miejsce Sesja Rady Baltimore, która znormalizowała dyscyplinę w amerykańskim kościele i napisała Katechizm Baltimore. Zostaje również założony Katolicki Uniwersytet Amerykański.

Duży wkład w rozwój Kościół katolicki w Stanach Zjednoczonych mieli imigranci z Polski pod koniec XIX wieku i w początkach XX wieku. Taką pierwszą stałą polonijną parafią, była, założona przez ks. Leopolda Moczygembę, parafia Panna Maria (ang. The Virgin Mary), (założona przez 100 śląskich rodzin z miejscowości Plużnica) w osadzie Panna Maria w Teksasie w 1854 roku. Kolejnym regionem rozwoju katolicyzmu etnicznego polskiego były polonijne parafie rzymskokatolickie w Nowej Anglii, których rozwój zapoczątkował ks. Franciszek Chałupka.

Niektóre organizacje anty-imigracyjne i natywistyczne, np.: Know Nothing i Ku Klux Klan były również anty-katolickie. W rzeczywistość przez większy okres w historii Stanów Zjednoczonych katolicy byli prześladowani. Ku Klux Klan powszechnie dyskryminował katolików (podobnie jak Żydów i Afroamerykanów) irlandzkich, włoskich, polskich, niemieckich, hiszpańskich i innych etnicznych grup. Dopiero kadencja John F. Kennedy spowodowała że, katolicy zaczęli żyć w Stanach Zjednoczonych jako wolni nie dyskryminowani ludzie. Protestancka część Stanach Zjednoczonych (środkowy zachód i północ) określała katolików mianem anty-amerykanów (papizm) oraz jako ludzi niezdolnych do samodzielnego myślenia bez zgody papieża.

XX i XXI wiek

Na początku XX wieku około jedna szósta mieszkańców Stanach Zjednoczonych była katolikami. Współcześnie katolicy przybywają do Stanów Zjednoczonych głównie z Filipin, Polski i Ameryki Łacińskiej (szczególnie z Meksyku). Ta wielokulturowość i różnorodność w znacznym stopniu wpłynęła na wygląd Kościoła katolickiego w Stanach Zjednoczonych. W wielu diecezjach Msza św. odprawiana jest poza językiem angielskim w wielu językach. Powszechne są etniczne kościoły dla imigrantów z Irlandii, Włoch, Polski i innych krajów.

W 1928 roku Al Smith stał się pierwszym katolickim kandydatem na urząd prezydenta Stanach Zjednoczonych, jego przynależność religijna stała się problemem w trakcie kampanii. Protestanci obawiali się ze Al Smith będzie podporządkowywał się rozkazom z Watykanu w sprawach decyzji podejmowanych w kraju. Pierwszym katolickim prezydentem Stanach Zjednoczonych został John F. Kennedy.

W dniu 22 stycznia 1973 Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w sprawie Roe v. Wade wydał orzeczenie pozwalające na dokonywanie aborcji w traktacie trwania ciąży. Kościół katolicki był jedną z niewielu instytucji głoszącą sprzeciw wobec dokonywania aborcji w tym czasie.

Podział administracyjny

Diecezje w Stanach Zjednoczonych

Kościół katolicki w Stanach Zjednoczonych składa się z 195 diecezji i archidiecezji podzielonych na 35 metropolii:

• 145 diecezji obrządku łacińskiego
• 33 archidiecezje obrządku łacińskiego
• 15 diecezji wschodnich
• 2 archidiecezje wschodnie

Metropolie

Metropolia Anchorage Metropolia Atlanty Metropolia Baltimore Metropolia Boston Metropolia Chicago Metropolia Cincinnati Metropolia Denver Metropolia Detroit Metropolia Dubuque Metropolia Filadelfii Metropolia Galveston-Houston Metropolia Hartford Metropolia Indianapolis Metropolia Kansas City Metropolia Los Angeles Metropolia Louisville Metropolia Miami Metropolia Milwaukee

Metropolia Mobile Metropolia Nowy Orlean Metropolia Nowy Jork Metropolia Newark Metropolia Oklahoma City Metropolia Omaha Metropolia Portland Metropolia St. Louis Metropolia Saint Paul and Minneapolis Metropolia San Antonio Metropolia San Francisco Metropolia Santa Fe Metropolia Seattle Metropolia Waszyngton Metropolia Hagåtña Metropolia Samoa-Apia Metropolia San Juan de Puerto Rico

Archidiecezja Wojskowa

• Archidiecezja Wojskowa Stanów Zjednoczonych Ameryki

Prowincje obrządku wschodniego

• Prowincja Pittsburgh (Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-rusińskiego)
• Prowincja Filadelfii (Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego)

Statystyki

Mapa przedstawia procentowy udział poszczególnych wyznań chrześcijańskich w Stanach Zjednoczonych.

Kościół posiada 41 406 diecezjalnych i zakonnych księży, a także ponad 30 000 świeckich duchownych. Sióstr zakonnych jest 63 032, braci 5 040, 16 kardynałów, 424 czynnych i emerytowanych biskupów oraz 5 029 seminarzystów. W Stanach Zjednoczonych Kościół rzymskokatolicki zatrudnia ponad milion pracowników. Budżet wynosi prawie 100 miliardów dolarów, który przeznaczany jest na utrzymanie szkół podstawowych, średnich, domów opieki, szpitali i innych instytucji wchodzących w skład Kościoła.

W Stanach Zjednoczonych działa 150 000 szkół katolickich, na których kształci się 2.7 mln studentów. Niektóre z 225 szkół wyższych: Bentley College, Harvard University, The Catholic University of America, Fordham University, Georgetown University, Massachusetts Institute of Technology, University of Notre Dame, Yale University.

W ramach kościoła działa również 625 szpitali, których łączny dochód wynosi 30 mld dolarów.

Procentowy udział katolików w poszczególnych stanach

Katedra w Chicago.

Katedra pw. św. Jana Chrzciciela w Savannah.

Katedra Najświętszego Sakramentu w Detroit.

Lp.	Stan	%	Największa grupa wyznaniowa
1	Rhode Island	63	Katolicy
2	Massachusetts	47
3	New Jersey	42
	Vermont
5	Nowy Jork	39
6	New Hampshire	35
7	Kalifornia	34
	Connecticut
9	Arizona	31
10	Illinois	30
	Luizjana		Baptyści
	Dakota Północna		Luteranie
13	Teksas	29	Katolicy
	Wisconsin
15	Nebraska	28
16	Pensylwania	27
17	Floryda	26
	Nowy Meksyk
19	Maine	25
	Minnesota
	Dakota Południowa		Luteranie
22	Kolorado	24	Katolicy
	Hawaje
	Montana
	Nevada
26	Iowa	23
	Maryland
	Michigan
29	Waszyngton	22
	Georgia		Baptyści
31	Indiana	20	Katolicy
	Kansas
	Missouri
	Ohio
35	Wyoming	18
36	Idaho	15
	Oregon
	Kentucky		Baptyści
39	Wirginia	14
40	Alabama	13
41	Delaware	10	Metodyści
	Karolina Północna		Baptyści
43	Alaska	9
	Arkansas
	Oklahoma
	Karolina Południowa
	Tennessee
	Utah		LDS
49	Wirginia Zachodnia	8	Baptyści
50	Missisipi	7

Zobacz też

• Polonijne parafie rzymskokatolickie w Nowej Anglii
• Polski Narodowy Kościół Katolicki

Literatura

Katedra Świętego Krzyża w Bostonie

• (ang.) Abell, Aaron. American Catholicism and Social Action: A Search for Social Justice, 1865-1950 (Garden City, NY: Hanover House, 1960).
• (ang.) Bales, Susan Ridgley. When I Was a Child: Children's Interpretations of First Communion (Chapel Hill: University of North Carolina, 2005).
• (ang.) Carroll, Michael P. American Catholics in the Protestant Imagination: Rethinking the Academic Study of Religion (Baltimore, Md.: Johns Hopkins University Press, 2007).
• (ang.) Christiano, Kevin. "The Catholic Church and Recent Immigrants to the United States: A Review of Research," in Helen Rose Ebaugh, ed., Vatican II and American Catholicism: Twenty-five Years Later (Greenwich, Ct.: JAI Press, 1991).
• (ang.) D'Antonio, William V., James D. Davidson, Dean R. Hoge, and Katherine Meyer. American Catholics: Gender, Generation, and Commitment (Huntington, Ind.: Our Sunday Visitor Visitor Publishing Press, 2001).
• (ang.) Deck, Allan Figueroa, S.J. The Second Wave: Hispanic Ministry and the Evangelization of Cultures (New York: Paulist, 1989).
• (ang.) Dolan, Jay P. The Immigrant Church: New York Irish and German Catholics, 1815-1865 (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1975).
• (ang.) Donovan, Grace. "Immigrant Nuns: Their Participation in the Process of Americanization," in Catholic Historical Review 77, 1991, 194-208.
• (ang.) Ellis, John Tracy. Documents of American Catholic History 2nd ed. (Milwaukee: Bruce Publishing Co., 1956).
• (ang.) Ellis, J.T. American Catholicism 2nd ed.(Chicago: University of Chicago Press, 1969).
• (ang.) Fialka, John J. Sisters: Catholic Nuns and the Making of America (New York: St. Martin Press, 2003).
• (ang.) Finke, Roger. "An Orderly Return to Tradition: Explaining Membership Growth in Catholic Religious Orders," in Journal for the Scientific Study of Religion , 36, 1997, 218-230.
• (ang.) Fogarty, Gerald P., S.J. Commonwealth Catholicism: A History of the Catholic Church in Virginia, ISBN 978-0-268-02264-8.
• (ang.) Galloway, Patricia K., ed., La Salle and His Legacy: Frenchmen and Indians in the Lower Mississippi Valley (Jackson: University of Mississippi Press, 1982).
• (ang.) Garraghan, Gilbert J. The Jesuits of the Middle United States Vol. II (Chicago: Loyola University Press, 1984).
• (ang.) Greeley, Andrew. "The Demography of American Catholics, 1965-1990" in The Sociology of Andrew Greeley (Atlanta: Scholars Press, 1994).
• (ang.) Godfrey, Donal. Gays and Grays: The Story of the Gay Community at Most Holy Redeemer Catholic Church (Lanham, Md: Lexington, 2007).
• (ang.) Greer, Allan. Mohawk Saint: Catherine Tekakwitha and the Jesuits (Oxford: Oxford University Press, 2005).
• (ang.) Hall, Gwendolyn Midlo. The Development of Afro-Creole Culture in the Eighteenth Century (Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1995). Interesting note on Afro-Creole Catholic culture.
• (ang.) Horgan, Paul. Lamy of Santa Fe (Toronto: McGraw-Hill, 1975).
• (ang.) John, Elizabeth A. H. Storms Brewed in Other Men's Worlds: Confrontation of Indians, Spanish, and French in the Southwest: 1540-1795 2nd ed. (Norman: University of Oklahoma Press, 1996).
• (ang.) Jonas, Thomas J. The Divided Mind: American Catholic Evangelists in the 1890's (New York: Garland Press, 1988).
• (ang.) Jones, Arthur. Pierre Toussaint (New York: Doubleday, 2003).
• (ang.) Maynard, Theodore The Story of American Catholicism, Volumes I and II (New York: Macmillan Company, 1960).
• (ang.) McDermott, Scott. Charles Carroll of Carrollton--Faithful Revolutionary ISBN 1-889334-68-5.
• (ang.) McKevitt, Gerald. Brokers of Culture: Italian Jesuits in the American West, 1848-1919 (Stanford: Stanford University Press, 2006).
• (ang.) McMullen, Joanne Halleran and Jon Parrish Peede, eds. Inside the Church of Flannery O'Connor: Sacrament, Sacramental, and the Sacred in Her Fiction (Macon, Ga.: Mercer University Press, 2007).
• (ang.) Milanich, Jerald T. "Francisan Missions and Native Peoples in Spanish Florida," in Hudson and Tesser, eds., Forgotten Centuries (Athens: University of Georgia Press, 1994), 276-303.
• (ang.) O'Malley, John, SJ. The First Jesuits (Cambridge: Harvard University Press, 1993).
• (ang.) Poyo, Gerald E. Cuban Catholics in the United States, 1960-1980: Exile and Integration (Notre Dame: Notre Dame Univeristy Press, 2007).
• (ang.) Sanders, James W. The Education of an urban Minority: Catholics in Chicago, 1833-1965 (New York: Oxford University Press, 1977).
• (ang.) Schroth, Raymond A. The American Jesuits: A History (New York: New York University Press, 2007).
• (ang.) Schultze, George E. Strangers in a Foreign Land: The Organizing of Catholic Latinos in the United States (Lanham, Md:Lexington, 2007).
• (ang.) Shannon, James P. Catholic Colonization on the Western Frontier (New haven: Yale University Press, 1957).
• (ang.) Walch, Timothy. Parish School: American Catholic Parochial Education from Colonial Times to the Present (New York: Crossroad Publishing, 1996).
• (ang.) Weber, David J. The Spanish Frontier in North America (New Haven: Yale University Press, 1992). Spainish missionaries present.
• (ang.) Wood, Peter H. "La Salle: Discovery of a Lost Explorer," American Historical Review LXXXIX, April, 1984, 294-323.

Linki zewnętrzne

• (ang.) Statystyki Katolickie od 1905 do dziś
• (ang.) Największe grupy religie w USA