Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyKraków jest siedzibą metropolii krakowskiej, jednej z 14 metropolii obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim.
Spis treści |
Od 1000 roku na mocy dekretu papieża Sylwestra II Kraków stał się stolicą nowo powołanej diecezji krakowskiej (jednej z czterech w Polsce), od 1925 Archidiecezji krakowskiej i Metropolii krakowskiej.
1. łacińskim - 44 kościoły parafialne, 4 kościoły rektoralne oraz 1 parafia wojskowa[1], 2. bizantyjsko-ukraińskim - Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Krakowie[2] 3.ormiańskim - Ormiańskokatolicka parafia południowa z siedzibą w Gliwicach[3] (msze święte odbywają się w pierwszą i trzecią niedzielę miesiąca w kościele Bożego Miłosierdzia przy ulicy Smoleńsk[4]).
Na terenie miasta znajduje się ponad 120 kościołów rzymskokatolickich, z czego ponad 60 zbudowano w XX wieku.
Na terenie miasta funkcjonują 31 zborów (w tym zbór anglojęzyczny, zbór języka migowego oraz grupa rosyjskojęzyczna), spotykające się w kilku kompleksach Sal Królestwa:
Ponad 3100 aktywnych wyznawców (głosicieli) (Zbory: Angielski, Azory, Bieńczyce, Bieżanów, Bronowice, Dębniki, Grzegórzki, Kozłówek, Krowodrza, Migowy, Na Lotnisku, Opatkowice, Piastów, Piaski, Podgórze, Płaszów, Prokocim, Prądnik Czerwony, Rakowice, Ruczaj, Salwator, Stalowe, Stare Miasto, Szkolne, Śródmieście, Tysiąclecia, Urocze, Wola Duchacka, Wysokie, Wzgórza Krzesławickie, Zgody)
Historia. Świadków Jehowy w Krakowie sięga roku 1891, kiedy przybył tu Charles Taze Russell. Nie doszło wtedy do wygłoszenia publicznego przemówienia - z powodu restrykcji rządowych, niemniej jednak przeprowadził on kilkanaście indywidualnych rozmów religijnych [5]. W 1911 roku H. Oleszyński pielgrzym ze Stanów Zjednoczonych ponownie odwiedził zbór w Krakowie. W 1920 roku do Krakowa powrócił z USA Jan Kusina, który szybko zorganizował w tym mieście grupkę wyznawców. Zbór krakowski powstał w roku 1921. Małżeństwo Jaworskich przybyło z Francji i zamieszkało na ul. Bonerowskiej 3, jako gorliwymi głosiciele, byli prześladowani. W związku z nimi wyznawcy latem spotykali się nad Wisłą lub na Skałkach Twardowskiego. W owym czasie Józef Krett, pielgrzym z USA złożył wizytę w krakowskim zborze. Z emigracji powrócił również niejaki Winiarz, który zakupił w Krakowie dom na salę zebrań. Zarejestrowany zbór miał swoją siedzibę przy ul. Kącik w Podgórzu. W roku 1922 odbyła się tam dyskusja trzech wyznawców z trzema teologami katolickimi.
Franciszek Puchała, który przebywał na emigracji w USA, po powrocie do kraju wydał własnym kosztem ulotkę zawierającą 13 doktryn katolickich. Obiecał w niej, że za udowodnienie ich biblijnego pochodzenia zapłaci po 10 000 marek polskich. Treść dyskusji podjętej i przegranej przez teologów jezuickich (m.in. Jana Rostworowskiego [6]) została wydana w formie broszury Bitwa na niebie nakładem 10 000 egzemplarzy, nie licząc dodruków [7]. Dzięki nagłośnieniu tej sprawy w 1923 roku w mieście studiowaniem Pisma Świętego było już zainteresowanych 69 osób. Z czasem władze kościelne wywierały coraz większą presję na władze świeckie, nakłaniając je do aresztowań Badaczy Pisma Świętego. W latach 30 XX w. za oszczerstwa przeciw tej grupie został ukarany redaktor Ilustrowanego Kurieru Codziennego[8].
W czasie II wojny światowej wielu wyznawców zginęło w hitlerowskich obozach koncentracyjnych. W 1947 roku w Krakowie na kongresie obecnych było 7000 wyznawców. W 1954 roku w pogrzebie Alojza Prostaka skatowanego przez UB wzięło udział ok. 2000 osób, nad grobem wygłoszono przemówienie dobitnie potępiające sadystyczne metody śledztwa stosowane przez UB[6]. W następnych dziesięcioleciach - już w czasie zakazu działalności - powstały kolejne zbory - głównie w Nowej Hucie i innych częściach miasta. A rozrastające się liczebnie dzielono na mniejsze, które po przekroczeniu ponad 120-150 głosicieli znowu dzielono na nowe. Wyznawcy za działalność religijną oraz za odmowę służby wojskowej zostawali skazywani na kary więzienia w zakładach karnych w Krakowie - od lat 90 XX w. specjalnie przygotowani kaznodzieje odwiedzają je, by prowadzić tam działalność kaznodziejską. Działalność wydawnicza ich publikacji była prowadzona konspiracyjnie w ukrytych ośrodkach drukarskich na terenie miasta. W latach 70 XX w. organizowano konwencje głównie w ogrodach współwyznawców lub lasach[9]. Pod koniec lat 70 XX w. niektórym wyznawcom udało się wyjechać na kongresy poza granice Polski — najpierw do Lille we Francji, potem do Kopenhagi w Danii, w roku 1980 i 1981 do Wiednia, a w latach 90 XX w. i w pierwszym dziesięcioleciu XXI w., delegacje z tutejszych zborów były na kongresach międzynarodowych w Niemczech, Austrii, Francji, Rosji, Czechach, USA, Kanadzie, na Węgrzech i na Ukrainie. W następnych latach władze zezwalały na organizowanie zgromadzeń w Polsce, na początku w halach - 1981 w hali w Skawinie dla mieszkańców okolic tego miasta i Krakowa. Od roku 1981 rozpoczęto wynajmować ponownie hale sportowe i stadiony na zgromadzenia. Były one zorganizowane najpierw w hali Korony (1986-1989), a potem Wisły (1990-1998). Kongresy odbyły się na początku na stadionie Korony (1983, 1984, 1986, 1987, 1990-1992), raz na stadionie Hutnika (1988), a potem na Stadionie Cracovii (1993-1998, 2011). W 1989 roku na międzynarodowy kongres w Chorzowie wyznawcy z Krakowa przez 3 dni dojeżdzali specjalnym pociągiem. Od 1999 roku krakowscy wyznawcy korzystają z Centrum Kongresowego w Sosnowcu. W latach 90. XX w. powstały Sale Królestwa dla 36 zborów w 3 obwodach. 21 stycznia 2004 roku w Centrum Kultury Żydowskiej odbyła się polska premiera filmu Niezłomni w obliczu prześladowań - Świadkowie Jehowy a hitleryzm z udziałem przedstawicieli Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz żyjących wówczas 3 wyznawców - więźniów tego byłego obozu. W 2006 roku w związku z kongresem międzynarodowym w Chorzowie w mieście byli zakwaterowani delegaci z ok. 20 krajów. W lipcu 2011 roku kongres okręgowy odbył się na Stadionie Cracovii. W roku 2012 mniejsze zbory scalono w większe.
W okresie II wojny światowej kilka rodzin mariawickich emigrowało ze swoich rodzinnych stron i osiedliło się w Krakowie. Po zakończeniu działań wojennych funkcjonowanie rozpoczęła kaplica Kościoła Katolickiego Mariawitów, która znajdowała się w prywatnym mieszkaniu kapłanki ludowej.
W Krakowie przed II wojną światową funkcjonowało co najmniej 90 synagog, z czego dzisiaj czynne są 2, ale tylko w synagodze Remuh regularnie odbywają się nabożeństwa.
