Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Kock | |||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | lubelskie | ||
| Powiat | lubartowski | ||
| Gmina | Kock gmina miejsko-wiejska |
||
| Prawa miejskie | 1417 | ||
| Burmistrz | Tomasz Futera | ||
| Powierzchnia | 16,78 km² | ||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
3 484[1] 208 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
+48 81 | ||
| Kod pocztowy | 21-150 | ||
| Tablice rejestracyjne | LLB | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Kock
|
|||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
3060908064 | ||
|
Urząd miejski
ul. Krasickiego 2721-150 Kock |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
 Hasło Kock w Wikisłowniku |
|||
| Strona internetowa | |||
Kock – miasto w woj. lubelskim, w powiecie lubartowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kock, położone na wysokości ok. 150 m n.p.m. na wysoczyźnie morenowej prawego zbocza Pradoliny Wieprza przy granicy Równiny Łukowskiej. W latach 1952–1954 Kock był siedzibą gminy Białobrzegi. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. lubelskiego.
Miasto położone jest u ujścia Czarnej do Tyśmienicy.
Według danych z 30 czerwca 2009 miasto zamieszkuje 3484 mieszkańców[1].
Miasto położone jest w historycznej Małopolsce, w ziemi łukowskiej[potrzebne źródło].
Spis treści |
Pojawia się w notatkach z 1258 roku jako Cocsk. W XV wieku używana jest nazwa Kocsko (Koczsko w 1427 roku). W 1787 roku nazwa miasta zostaje zapisana jako Kocko. Od XIX wieku używa się formy dzisiejszej. Nazwa została utworzona od rdzenia kot- lub koc-, przy pomocy przyrostka -ьsko. Taki sam rdzeń istnieje także w nazwie Kociewie. Istnieją dwie hipotezy dotyczące pochodzenia nazwy[2]:
Nazwę miasta można też tłumaczyć, podobnie jak nazwę Kociewie, jako pochodzącą od słowa kočevьe oznaczającego ‘koczowisko, miejsce koczowania’[3], czyli, w dawnym znaczeniu, ‘miejsce przesiedlenia, uprowadzenia (np. cudzych poddanych)’[4]
Najstarsze ślady pierwszego osadnictwa w okolicy datowane są na 5000 lat p.n.e.[potrzebne źródło], odnaleziono także późniejsze ślady różnych kultur. Pierwszą stałą osadę na terenie obecnego Kocka datuje się na X wiek. W roku 1417 król Władysław II Jagiełło, przychylając się do prośby biskupa płockiego Jakuba, wydał przywilej lokacyjny dla Kocka jako wsi dziedzicznej. Ten przywilej potwierdził syn Jagiełły – Władysław Warneńczyk w 1443 roku w Budzie. W 1518 roku miasto zostało własnością hetmana wielkiego koronnego i wojewody sandomierskiego – Mikołaja Firleja z Dąbrowicy. Rodzina Firlejów rządziła Kockiem aż do 2 połowy wieku XVII. Za ich rządów miasteczko stało się znanym ośrodkiem reformacyjnym. Około 1750 roku Kock stał się własnością księżnej Anny Jabłonowskiej z Sapiehów, która przysłużyła się miastu, dokonując jego gruntownej przebudowy, m.in. przez wyznaczenie rynku. Ufundowała ratusz, kościół i pałac wg projektu Szymona Bogumiła Zuga. Usiłowała zaprowadzić różne reformy gospodarcze na swoich włościach, co jednak zakończyło się bankructwem[5]. Po jej śmierci Kock przejęli wierzyciele – bankierzy warszawscy[potrzebne źródło]. Znaną postacią społeczności żydowskiej Kocka był cadyk Mendel Morgenstern, twórca tzw. chasydyzmu kockiego (lata 1834–1859). W tym okresie do Kocka schodziły się liczne żydowskie pielgrzymki. W wieku XIX ludność brała czynny udział w powstaniach narodowych, za co miejscowość od roku 1870 została pozbawiona praw miejskich. Odzyskała je dopiero w 1915 roku.
W pobliżu miasta rozegrały się liczne bitwy:
Po I wojnie światowej miasto nie rozwijało się zbyt intensywnie. W roku 1927 w mieście wybuchł wielki pożar, w wyniku którego spłonęła wschodnia część miasta. Dużą część mieszkańców miasta stanowiła ludność żydowska.
W kampanii wrześniowej w okolicach Kocka działała Samodzielna Grupa Operacyjna "Polesie" pod dowództwem gen. Franciszka Kleeberga, a pod samym miastem stoczona została ostatnia bitwa tej kampanii. Starcie SGO Polesie z niemieckimi 13. DP Zmot. i 29. DP Zmot. nastąpiło w dniach 2-6 października 1939 roku. Okupacja przyniosła masową deportację żydowskich mieszkańców do obozów zagłady (głównie do Treblinki).
W Kocku i w jego najbliższych okolicach działał ruch oporu. Żołnierze Armii Krajowej przeprowadzili w czasie trwania okupacji niemieckiej wiele akcji dywersyjno-sabotażowych. Wyzwolenie miasta nastąpiło 22 lipca 1944 roku, kiedy to batalion 27 Wołyńskiej Dywizji AK pod dowództwem por. K. Filipowicza wkroczył do miasta. Wobec licznych prób sowietyzacji Kocka, 1 maja 1945 roku, oddział Mariana Bernaciaka "Orlika" zajął miasto i doprowadził do zlikwidowania niektórych członków PPR.
Żydzi w Kocku przed II wojną światową byli ważną społecznością Kocka, mimo iż zamieszkali w miasteczku dopiero od XVII w. Stworzyli silną społeczność i ważny ośrodek polskiego chasydyzmu. Działał tutaj między innymi cadyk Menachem Mendel Morgenstern (1787-1859) – założyciel kockiej dynastii chasydów. Większość życia spędził w małej izbie, obok swojego domu modlitw. Przez specjalne okienko podawano mu pożywienie. Wysłuchiwał przez nie modlitw[potrzebne źródło]. Do dziś w miasteczku stoi dom zw. "Rabinówką", ongiś należący do prawnuka wielkiego rabina z Kocka. Przed wojną istniała tutaj również jesziwa powstała w 1913 r. W 1927 roku mieszkało w Kocku 2529 Żydów (68% ludności miasta). Działały żydowskie organizacje społeczne, silne wpływy miał Bund. Ostatnim przed wojną rabinem był Josef Morgensztern (od 1924 r., od 1929 r. także cadyk).
Społeczność Żydów kockich została zniszczona w okresie okupacji niemieckiej i Holokaustu. 9 września 1939 roku, podczas nalotu na miasto, zginął cadyk Józef Morgenstern. W 1941 r. w Kocku powstało zamknięte getto, do którego deportowano Żydów z Lubartowa, Suwałk, Serocka, Nowego Dworu i Radzynia Podlaskiego. W październiku 1942 r. mieszkańcy getta zostali wywiezieni do Treblinki (ok. 3000), a niedobitki przeniesiono do getta w Parczewie. Do dzisiaj oprócz domu rabina zachował się kirkut, położony za miastem, a na nim – w miejscu zniszczonego przez Niemców ohelu cadyka – betonowy grobowiec ze szczątkami najwybitniejszych chasydów kockich. Można też zobaczyć kilka charakterystycznych macew zrobionych z głazów narzutowych.
Obecnie Kock jest niewielkim ośrodkiem usługowym i edukacyjnym, działającym na rzecz rolniczej okolicy. W mieście zlokalizowane są drobne zakłady z branży stolarskiej, metalowej i przetwórstwa rolno-spożywczego. W okolicy znajdują się stawy hodowlane.
W 2007 powstało centrum handlowe Galeria Kocka.
W mieście krzyżują się drogi krajowe nr 19 (Rzeszów – Lublin – Białystok – Kuźnica) oraz nr 48 (Kock – Dęblin – Białobrzegi – Tomaszów Mazowiecki). Najbliższa czynna stacja kolejowa dla ruchu pasażerskiego znajduje się w Łukowie (37 km od Kocka). Kock posiada połączenia autobusowe z Lublinem, Lubartowem, Radzyniem Podlaskim, Białą Podlaską i Łukowem) oraz rzadsze z Warszawą, Białymstokiem, Rzeszowem, Rykami i innymi. Komunikację zapewniają zarówno przedsiębiorstwa PKS jak i przewoźnicy prywatni.
Powiedzenie leży jak Berek pod Kockiem odnosi się do śmierci pułkownika ułanów żydowskich Berka Joselewicza, który zginął tu w bitwie z Austriakami w 1809[potrzebne źródło].
Przy drodze w kierunku wsi Białobrzegi, znajduje się grób poległego w 1809 r. płk Berka Joselewicza. Istnieje legenda mówiąca, że po śmierci pułkownika, jego ciało zostało ułożone na wozie zaprzężonym w dwa woły. Zwierzęta te wywiozły ciało za miasto i zatrzymały się przed Białobrzegami. W tym to właśnie miejscu został pochowany Berek Joselewicz. Na jego cześć usypano na grobie kopiec, na którego szczycie umieszczono obelisk. Napis na głazie brzmi:
 |
|
|||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
