| Kodeks 087 | |
|
Strona kodeksu z tekstem Mt 21,19-24 |
|
| Rodzaj | Kodeks majuskułowy |
| Numer | 087 |
| Zawartość | Mateusz 1-2; 19; 21; Jan 18 |
| Data powstania | VI wiek |
| Język | grecki |
| Miejsce przechowywania | RBN, Klasztor św. Katarzyny |
| Rozmiary | 34 × 26 cm |
| Typ tekstu | tekst aleksandryjski |
| Kategoria | II |
| Manuskrypty Nowego Testamentu: papirusy, majuskuły, minuskuły, lekcjonarze | |
Kodeks 087 (Gregory-Aland no. 087), ε 27 (von Soden)[1] – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie, paleograficznie datowany na VI wiek. Dwie karty kodeksu przechowywane są w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Petersburgu, pozostałe w Klasztorze Świętej Katarzyny na Synaju[2]. Rękopis zachował się we fragmentarycznej kondycji, poszczególne jego partie odkrywane były kilkakrotnie na Synaju.
Rękopis cytowany jest w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu, a jego tekst wliczany jest do II kategorii Alanda.
Spis treści |
Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie 3 karty kodeksu (34 na 26 cm), klasyfikowanych jako 087, z tekstem Ewangelii Mateusza (1,23-2,2; 19,3-8; 21,19-24) Ewangelii Jana (18,29-35). Tekst pisany jest jedną kolumną na stronę, 18 linijek w kolumnie[2]. Litery są wielkie i grube[3], kształty liter są podobne do Codex Petropolitanus Purpureus[4]. Według J. Rendel Harrisa oryginalny kodeks musiał być pięknym rękopisem[3].
Tekst dzielony jest według Sekcji Ammoniusza, których numery umieszczono na marginesie tekstu, wraz z odniesieniami do Kanonów Euzebiusza, w czerwonym kolorze[5].
Stosuje inicjały, punktację, dierezę, stosuje skróty. Zawiera błędy itacyzmu (np. εχεται zamiast εχετε)[3]. Akcenty zostały dodane przez późniejszą rękę[5].
Gregory uznał, że kodeks przekazuje "dobry tekst"[5] (tzn. wartościowy z punktu widzenia historii tekstu Nowego Testamentu), według Scrivenera jest bliski dla kodeksu N[6]. Kurt Aland grecki tekst kodeksu zaklasyfikował do kategorii II, a to oznacza, że reprezentuje on aleksandryjską tradycją tekstualną, z pewnymi naleciałościami obcych tradycji tekstualnych[2]. Jednak w wydaniu Nestle-Alanda, w którym kodeks cytowany jest 11-krotnie, warianty kodeksu są zawsze zgodne z tradycją bizantyjską. Zaliczenie kodeksu do II kategorii Alanda jest więc niejasne[6].
W Mk 12,33 zawiera dodatek και εξ ολης της ψυχης (z całej duszy) obcy dla aleksandryjskiej tradycji tekstualnej. Dodatek ten zawiera też Kodeks Aleksandryjski, rękopisy rodziny Ferrara oraz rękopisy tradycji bizantyńskiej[7].
Tischendorf datował kodeks na VI wiek[4], Harris na VI wiek. Obecnie INTF datuje rękopis na VI wiek[8].
Kodeks został odkryty przez arcybiskupa Porfirego (Uspienskiego), podczas jego wizyty na Synaju. Przywiózł on jedną kartę kodeksu do Petersburga w 1858 roku (zawiera tekst J 18,29-35). Inną kartę kodeksu przywiózł Tischendorf w 1859 roku (zawiera tekst Mt 21,19-24)[5]. Tischendorf zbadał przywiezioną przez siebie kartę i sporządził krótki jej opis[9]. Tischendorf cytuje kodeks w VII wydaniu swego Nowego Testamentu (oznacza przy pomocy siglum N)[4]. Kartę tę badał następnie Eduard de Muralt, który zacytował dwa jej warianty tekstowe (ΧΧΙ,19 - ΧΡΗΜΑΗΣΥ ΚΕΚΑΙ; 23 - ΥΜΙΝΕΡΩ ΕΝ ΠΟΙΑ)[10].
F. H. A. Scrivener oznaczał fragment petersburski przy pomocy siglum Θc[11]. Gregory w 1908 roku dał mu siglum 087[1]. Partię petersburską ponownie zbadał Kurt Treu w 1966 roku[12]. Po dziś dzień przechowywana jest w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej, a jej poszczególne karty, noszą numery katalogowe "Gr. 12" oraz "Gr. 278"[8].
W grudniu 2000 i styczniu 2001 David C. Parker dokonał transkrypcji fragmentu petersburskiej partii, zawierającego tekst Ewangelii Jana (18,29-35) w oparciu o fotografie przechowywane przez INTF. W czerwcu 2001 Parker porównał transkrypcję z rękopisem[13]. Partię petersburską ponownie badał Pasquale Orsini (wyłącznie z paleograficznego punktu widzenia)[14].
J. Rendel Harris w 1899 roku odkrył na Synaju inny fragment tego rękopisu[15]. Karta została później skatalogowana jako 092b, zawiera tekst Ewangelii Marka (12,32-37). J. Rendel Harris opublikował jego tekst w 1890 roku[16]. Początkowo oznaczany był przy pomocy siglum
11[17]. W 1908 Gregory dał mu siglum 092[1]. Później okazało się, że Harris błędnie uznał dwie różne karty za ten sam rękopis. 092 oznakowano nowymi siglami – 092a i 092b. 092b należał do 087, natomiast 092a należał do 089[6].
Kolejny fragment rękopisu odkryty został przez Irving Alan Sparks, który badał lekcjonarz ℓ 852 (Gregory-Aland). Fragment zawiera tekst Ewangelii Mateusza (1,23-2,2), włączony został później do lekcjonarza i był traktowany jako jego część[18]. Przechowywany jest w Klasztorze Świętej Katarzyny (Gr. 218) na Synaju[2][8].
Ponownie na Synaju, wśród tekstów syryjskich, odkryto trzy kolejne karty kodeksu z tekstem Ewangelii Jana 19,24-26; 20,17-20; 21,20-23. Partia ta trzymana jest w bibliotece klasztornej pod numerem Syr. 1018[8].
Rękopis cytowany jest w krytycznych wydaniach greckiego tekstu Nowego Testamentu, zarówno jako 087 jak i 092a (NA26[19], NA27[20], UBS3[21], UBS4[22]). 27 wydanie Nestle-Alanda (NA27), które wśród greckich rękopisów NT wprowadziło rozróżnienie na świadków I i II rzędu, cytuje go jako świadka I rzędu[23].