Kogut – samiec kury domowej - w symbolice i ikonografii jest wieloznacznie interpretowany. Symbolizujący nadejście światła, zwiastujący początek dnia, od czasów antycznych oznaczał czujność i przezwyciężenie ciemności. Wówczas pojawiły się inne znaczenia - walczące koguty symbolizowały kłótnię i gniew.
W Piśmie Świętym, kogut występuje podczas zaparcia się świętego Piotra które wcześniej zapowiedział Chrystus.
Ewangelia wg św. Mateusza opisuje:
- Po chwili ci, którzy tam stali, podeszli i rzekli do Piotra: «Na pewno i ty jesteś jednym z nich, bo i twoja mowa cię zdradza». Wtedy począł się zaklinać i przysięgać: «Nie znam tego Człowieka». I w tej chwili kogut zapiał. Wspomniał Piotr na słowo Jezusa, który mu powiedział: «Zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz». Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał(Mt 26,73-75)[1]
Wcześniej, kiedy Jezus przepowiedział zaparcie się Jego ucznia, wspomina On o kogucie:
- Jezus mu rzekł: «Zaprawdę, powiadam ci: Jeszcze tej nocy, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz» (Mt 26, 34)[2]
Według Ewangelii wg św. Marka:
- Lecz on począł się zaklinać i przysięgać: «Nie znam tego człowieka, o którym mówicie». I w tej chwili kogut powtórnie zapiał. Wspomniał Piotr na słowa, które mu powiedział Jezus: «Pierwej, nim kogut dwa razy zapieje, trzy razy Mnie się wyprzesz». I wybuchnął płaczem. (Mk 14, 71-72)[3]
W Ewangelii wg św. Łukasza Jezus powiedział Piotrowi:
- «Powiadam ci, Piotrze, nie zapieje dziś kogut, a ty trzy razy wyprzesz się tego, że Mnie znasz». (Łk 22, 34)[4]
- Piotr zaś rzekł: «Człowieku, nie wiem, co mówisz». I w tej chwili, gdy on jeszcze mówił, kogut zapiał. A Pan obrócił się i spojrzał na Piotra. Wspomniał Piotr na słowo Pana, jak mu powiedział: «Dziś, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz». Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał. (Łk 22, 60-62)[5]
Ponadto w Ewangelii św.Jana czytamy:
- Jeden ze sług arcykapłana, krewny tego, któremu Piotr odciął ucho, rzekł: «Czyż nie ciebie widziałem razem z Nim w ogrodzie?» Piotr znowu zaprzeczył i natychmiast kogut zapiał (J 18, 27)[6]
Stąd też kogut był łączony z symboliką Pasji Chrystusa, w sztukach plastycznych stanowił on jedno z Arma Christi - narzędzi Męki Pańskiej.
Kogut nie tylko odnosi się go biblijnego zaparcie się apostoła, lecz także przypomina wiernym o modlitwie i nawróceniu się. Będący uosobieniem początku dnia kogut także symbolizuje Zmartwychwstanie Pańskie oraz Jego ponowne przyjście w dniu Sądu Ostatecznego.
Z tego względu był umieszczany często (od IX w.) na zwieńczeniach wież kościelnych (często w kościołach pod wezwaniem św. Piotra); dziś występuje zwłaszcza jako zwieńczenie (zamiast krzyża) wież kościołów protestanckich.
Kogut jako element zwieńczenia wieży w kościołach protestanckich:
Przypisy
- ↑ Zespół biblistów polskich: Biblia Tysiąclecia, wyd. III. Poznań, Warszawa: 1980, s. 1155.
- ↑ Zespół biblistów polskich: Biblia Tysiąclecia, wyd. III. Poznań, Warszawa: 1980, s. 1154.
- ↑ Zespół biblistów polskich: Biblia Tysiąclecia, wyd. III. Poznań, Warszawa: 1980, s. 1176.
- ↑ Zespół biblistów polskich: Biblia Tysiąclecia, wyd. III. Poznań, Warszawa: 1980, s. 1209.
- ↑ Zespół biblistów polskich: Biblia Tysiąclecia, wyd. III. Poznań, Warszawa: 1980, s. 1210.
- ↑ Zespół biblistów polskich: Biblia Tysiąclecia, wyd. III. Poznań, Warszawa: 1980, s. 1237.
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony.jpg&filetimestamp=20060410070122)
.jpg&filetimestamp=20090903232719)
