Kolej Jabłonowska, Jabłonowska Kolej Wąskotorowa (zwana też Karczewską, od drugiego krańca) – kolej wąskotorowa kursująca pomiędzy Jabłonną przez Warszawę do Karczewa i Starej Miłosny w latach 1896-1961.
W 1896 r. powstał pierwszy projekt kolei łączącej Żerań z Grochowem. W 1897 r. zawiązano Spółkę Udziałową Budowy Kolejki Jabłonna-Wawer, w której skład weszli stołeczni przemysłowcy. Rok 1899 przyniósł pierwsze prace przy układaniu torów. W 1900 r. z Jabłonny wyjechała pierwsza lokomotywa kolejki. 4 stycznia 1901 wzdłuż całej długości ulicy Grochowskiej uruchomiono Warszawską Kolej Dojazdową Kolej Jabłonowską, parową kolej wąskotorową o szerokości torów 800 mm, łączącą Jabłonnę z Wawrem, wtedy to otwarto dwie stacje przy Grochowskiej: Rogatki Moskiewskie i Grochów. W 1908 r. linię doprowadzono do Starej Miłosny, a w 1914 do Karczewa. W lipcu 1915 r. wojska rosyjskie wysadziły w powietrze stację Rogatki Moskiewskie, od 1916 r. działała ona w rogatce grochowskiej, pod nazwą Kamionek. W 1925 r. po uruchomieniu wzdłuż ulicy linii tramwajowej, zaczęto podejmować kroki ku likwidacji kolejki.
7 września 1939 ruch na linii kolejki zawieszono z powodu działań wojennych, a następnie reaktywowano miesiąc później. W 1942 r. otrzymała ona nową nazwę: Warschauer Eisenbahnen Ost. W 1944 r. uruchomiono odcinek linii między Wawrem a Karczewem. Powstanie warszawskie ponownie uniemożliwiło kursowanie pociągów.
Kolej Jabłonowska jako przedsiębiorstwo państwowe odrodziła się na całości trasy w 1945 r. Ostatni raz Kolej Jabłonowska wyjechała na tory przy ul. Grochowskiej 31 stycznia 1956. Od tego czasu istniał tylko fragment trasy pomiędzy Otwockiem a Karczewem. 1 kwietnia 1961 r. kolej przeszła do historii. Do dnia dzisiejszego przetrwały budynki stacyjne w Karczewie (wraz z parowozownią), Otwocku, Świdrze, Józefowie, Falenicy, Międzylesiu (dawna nazwa Kaczy Dół), Wawrze oraz żelazobetonowy most na rzece Świder (obecnie drogowy). W Jabłonnie przy ulicy Zegrzyńskiej 16, znajduje się zaadaptowana na budynek mieszkalny stara parowozownia. Warto też zwrócić uwagę na podpory wiaty na normalnotorowej stacji PKP Otwock - są one wykonane z szyn dawnej Kolei Jabłonowskiej, podobnie jak niektóre ogrodzenia terenów kolejowych i posesji na trasie do Otwocka.
|
|||||||||||||||||