Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Kolno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kolno
Urząd Miasta w Kolnie
Urząd Miasta w Kolnie
Herb Flaga
Herb Kolna Flaga Kolna
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat kolneński
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1425 r.
Burmistrz Andrzej Duda
Powierzchnia 25,08 km²
Położenie (zasięg) Wysoczyzna Koleńska
Ludność (2010)
• liczba
• gęstość

10 537
422,3 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 86
Kod pocztowy 18-500
Tablice rejestracyjne BKL
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Kolno"
Kolno
53°24′38″N 21°56′02″E / 53.41056, 21.93389Na mapach: 53°24′38″N 21°56′02″E / 53.41056, 21.93389
TERC
(TERYT)
3202706011
Urząd miejski
ul. Wojska Polskiego 20
18-500 Kolno
Wikisłownik Hasło Kolno w Wikisłowniku
Strona internetowa

Kolnomiasto i gmina w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, położone na Wysoczyźnie Kolneńskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa łomżyńskiego.

Od 1 lutego do 31 grudnia 1991 miasto Kolno i gmina Kolno tworzyły wspólną gminę (tzw. miasto-gminę). Zostały połączone w związku z restrukturyzacją podziału administracyjnego w 1991 roku[1], lecz po zaledwie 11 miesiącach (1 stycznia 1992) gminy ponownie rozdzielono[2].

Nazwa miasta pochodzi od wyrazu koło i pojawia się po raz pierwszy w źródłach historycznych jako Colno w 1426[3].

Spis treści

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2008[4]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 10 592 100 5 443 51,4 5 149 48,6
powierzchnia 25,08 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
422,3 217,0 205,3

Lokalny ośrodek usługowy dla rolnictwa.

[edytuj] Środowisko naturalne

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002[5] Kolno ma obszar 25,08 km², w tym:

Miasto stanowi 2,67% powierzchni powiatu.

[edytuj] Położenie

Kolno - widok od strony południowej.
Kolno - widok od strony wschodniej.

Miasto Kolno położone jest w północno-zachodniej części województwa podlaskiego, nad rzeką Łabną, na Wysoczyźnie Kolneńskiej

[edytuj] Klimat

Klimat na wysoczyźnie jest umiarkowany. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 6,7 °C. Ujemna temperatura powietrza utrzymuje się średnio przez 4 miesiące w roku, tj. od grudnia do marca. Średnia roczna ilość opadów atmosferycznych wynosi 555 mm/m², przy czym najwyższe miesięczne sumy opadów obserwuje się w lipcu i sierpniu, a najniższe w styczniu i lutym. Na wysoczyźnie dominują wiatry południowo-zachodnie. Wieją one ze średnią prędkością 2,5-4,2 m/s.

[edytuj] Historia

Kolno pierwotnie znajdowało się wśród bagien nad rzeką Pisą, gdzie zachowało się grodzisko Stare Kolno. Najstarsze znaleziska w tym miejscu pochodzą sprzed 3000 lat, natomiast osadnictwo wczesnośredniowieczne datuje się na VIII wiek. Gród powstał w tym samym lub następnym stuleciu[6].

Miasto pierwszy raz wzmiankowane było w 1222, początkowo należało do książąt mazowieckich, następnie funkcjonowało jako miasto królewskie. Prawa miejskie (Prawo chełmińskie) miasto otrzymało z rąk księcia Janusza I Mazowieckiego zwanego Starszym w 1425.

Na dzisiejsze miejsce nad rzeczkę Łabnę przeniósł miasto w latach 1434–1443 wnuk Janusza I, Bolesław IV warszawski. Przeniesienie to spowodowane było wzrostem zaludnienia na Wysoczyźnie Kolneńskiej, utratą znaczenia drogi wodnej Pisy na korzyść dróg lądowych oraz zbyt małą powierzchnią w miejscu dotychczasowej lokalizacji[7]. W XVII i XVIII w. był to ośrodek starostwa niegrodowego, w XVI w. nastąpił rozkwit miasta (handel, rzemiosło).

Kolno zostało spalone w czasie powstania kościuszkowskiego (1794), w 1795 znalazło się w zaborze pruskim, od 1807 w Księstwie Warszawskim, a od 1815 w Królestwie Polskim. W XIX w. w mieście mieścił się ośrodek handlu płótnem kurpiowskim. W 1867 Kolno zostało siedzibą powiatu. Dużą rolę w życiu miasta w XIX i 1 połowie XX wieku odgrywali Żydzi. W 1827 stanowili oni 38% ogółu mieszkańców, podczas gdy w 1857 już 62%. W 1939 miasto zamieszkiwały 5163 osoby, z czego Żydzi stanowili 67%[8][9].

W wyniku działań I wojny światowej zabudowa miasta uległa częściowemu zniszczeniu. W 1915 wojska niemieckie zbudowały połączenie kolejowe między Kolnem a Piszem (normalnotorowe) oraz Myszyńcem (wąskotorowe).

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 miasto wróciło w jej granice. W 1923 zlikwidowano połączenie kolejowe ze znajdującym się po niemieckiej stronie granicy Piszem.

8 września 1939 Kolno zostało zajęte przez wojska niemieckie, 29 września do miasta wkroczyli Sowieci. 22 czerwca 1941 miasto ponownie zostało zajęte przez wojska niemieckie. Administracja niemiecka natychmiast zaprowadziła politykę terroru wobec ludności polskiej oraz całkowitej eksterminacji ludności żydowskiej. 15 lipca 1941 rozstrzelano 16 Żydów, a ich zwłoki zakopano wraz ze zburzonym pomnikiem Lenina, wzniesionym na rynku w okresie władzy sowieckiej. W sierpniu Niemcy zgromadzili na rynku wszystkich pozostałych przy życiu Żydów. Mężczyzn zapędzono w okolice wsi Kolimagi, zaś kobiety do wsi Mściwuje. Obie grupy zostały tam wymordowane i pogrzebane w masowych grobach. Wojska radzieckie zajęły miasto w nocy z 23 na 24 stycznia 1945.

1 kwietnia 1973 r. zlikwidowano ostatnie połączenie kolejowe miasta (z Myszyńcem). Wraz z likwidacją powiatów w 1975 Kolno utraciło status miasta powiatowego, odzyskując go wskutek reformy administracyjnej w 1999 r.

[edytuj] Zabytki

Kościół pw. św. Anny w Kolnie.
Cmentarz żydowski - widoczne najstarsze nagrobki w części południowej, wykonane z kamieni granitowych.

[edytuj] Przemysł

[edytuj] Tereny inwestycyjne w Kolnie

22.06.2009 Miasto Kolno pozyskało dotację na stworzenie specjalnych gruntów pod inwestycje. Projekt "Przygotowanie terenów pod inwestycje z zakresu produkcji i nowoczesnych usług w Kolnie" został dofinansowany z programu "Rozwój Polski Wschodniej" kwotą ponad 8,7 mln zł. Specjalna strefa została utworzona w mieście Kolno na obszarze o powierzchni 12,4907 ha między ulicą Wojska Polskiego i ulicą Kolejową. Projekt objął uzbrojenie działek oraz budowę nowych dróg.

[edytuj] Zakłady produkcyjne

W Kolnie znajduje się kilka zakładów odzieżowych, krawieckich i spożywczych

Zakłady produkcyjne w mieście zatrudniające ponad 500 osób:

[edytuj] Handel

[edytuj] Bankowość

[edytuj] Komunikacja

Kolno nie posiada połączenia kolejowego (W dniu 1.04.1973 r. zamknięto Ostrołęcka Kolej wąskotorową łączącą miasto z Myszyńcem). W mieście znajduje się dworzec PKS. W komunikacji regionalnej, główną rolę odgrywa PKS Łomża P.T. Kolno.

W mieście krzyżują się drogi (krajowa z wojewódzką):

[edytuj] Edukacja

Przedszkola

Szkoły Podstawowe

Gimnazja

Budynek I LO w Kolnie

Szkoły Ponadgimnazjalne

Szkoły Policealne

[edytuj] Sport

[edytuj] Kluby i stowarzyszenia sportowe

[edytuj] Obiekty sportowe

Obydwa te obiekty, jak też Kolneński Dom Kultury, wchodzą w skład powołanego z nowym rokiem – 2009, KOKiS (Kolneńskiego Ośrodka Kultury i Sportu)

[edytuj] Kultura

Kolno, kościół parafialny pw. Chrystusa Króla Wszechświata
Cmentarz komunalny w Kolnie.

[edytuj] Religia

Kolno jest siedzibą dekanatu w diecezji łomżyńskiej. Miasto posiada dwie parafie rzymskokatolickie (pw. Chrystusa Króla Wszechświata oraz pw. św. Anny), a także nieczynną bożnicę żydowską. W mieście ma swoją siedzibę również Sala Królestwa Świadków Jehowy. Na początku XX w. w Kolnie znajdowała się też cerkiew św. Mikołaja z 1904 roku; została zniszczona w roku 1929.

Na terenie miasta znajdują się 3 cmentarze: parafialny, komunalny oraz żydowski.

[edytuj] Media

[edytuj] Prasa

[edytuj] Media internetowe

[edytuj] Urodzeni, bądź związani z Kolnem i ziemią kolneńską

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Dz. U. z 1991 r. Nr 3, poz. 12
  2. Dz. U. z 1991 r. Nr 115, poz. 497
  3. Kazimierz Rymut: Nazwy Miast Polski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 110. ISBN 83-04-02436-5. 
  4. 4,0 4,1 Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). , 2009. GUS, Departament Badań Statystycznych. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118 (pol.). 
  5. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  6. Czesław Brodzicki: Ziemia Łomżyńska do 1529 roku. Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów..., s. 7, 12, 46-47. 
  7. Czesław Brodzicki: Ziemia Łomżyńska do 1529 roku. Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów..., s. 47. 
  8. Wirtualny Sztetl. Kolno – historia. (pol.). Muzeum Historii Żydów Polskich. [dostęp 18.06.2010].
  9. Polin – dziedzictwo polskich Żydów. Kolno – info. (pol.). Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. [dostęp 2.10.2011].
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo podlaskie (pol.). 2011-12-31.
  11. Mazowsze. historialomzy.pl – Serwis Historyczny Ziemi Łomżyńskiej. [dostęp 2012-01-20].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kolno&oldid=31393764
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty