| Grecja |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
| Ten artykuł od 2011-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Komunistyczna Partia Grecji (nwgr. Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας ΚΚΕ / Kommounistikό Kόmma Elládas, ΚΚΕ) – grecka partia polityczna, założona w 1918 (do 1924 pod nazwą Socjalistyczna Partia Robotnicza Grecji) jako sekcja Międzynarodówki Komunistycznej. Zdelegalizowana w 1936, wskutek zamachu stanu, przeprowadzonego, z poparciem monarchy, przez propagującego faszyzm generała Ioannisa Metaksasa. Bezpośrednią przyczyną zamachu stała się możliwość wejścia posłów KPG w koalicję, tworzącą przyszły rząd. Rozwiązano parlament, w praktyce uniemożliwiona została też działalność związkowa, strajki tłumiono przy użyciu dużych oddziałów wojska, czasem też ostrej amunicji. Członkowie KPG podlegali pobiciom i więzieniu, jednak proponowano im zwolnienie, w zamian za publiczne wyrażenie skruchy i zobowiązanie się do zaprzestania krytyki władz. Antykomunistyczne represje nie przybrały ówcześnie skrajnych form, znanych z Niemiec czy Hiszpanii, mimo identycznej, typowo faszystowskiej zewnętrznej szaty władzy oraz faszystowskiej propagandy.
Z chwilą wybuchu wojny grecko-włoskiej 1940-1941 KPG wezwała Greków do zgodnej obrony kraju, bez względu na różnice polityczne[1]. W okresie okupacji hitlerowskiej, główny organizator i dominująca siła w greckim ruchu oporu 1941-1944. Główny animator ELAS - najliczniejszej i najsilniejszej wojskowo greckiej formacji zbrojnej, jesienią 1944 roku, tj. momencie wyzwalania kraju spod okupacji hitlerowskiej[2].
W okresie istnienia kolaboracyjnego Państwa Greckiego 1941-1944, już samo podejrzenie sprzyjania KPG karane było śmiercią, przy czym jeśli wykonawcą terroru były Bataliony Bezpieczeństwa, mordów często dokonywano w formie publicznej egzekucji. W tym okresie także KPG dysponowała oddziałami, wykonującymi wyroki śmierci na osobach oskarżanych o gorliwe wspieranie okupantów lub o czerpanie wysokich zysków ze spekulacji żywnością[3] . W niektórych przypadkach ginęły wtedy osoby, jak się potem okazywało, niewinne zarzucanych im czynów[4].
Od jesieni 1944 legalna, tym niemniej prześladowana przez grupy paramilitarne i nielegalne organizacje, funkcjonujące wewnątrz struktur państwa. Tylko w okresie od wydarzeń grudniowych 1944/45 r.[5] do 31 marca 1946[6] w kraju doszło, przeciw domniemanym komunistom, do 1.289 mordów, 6.671 zranień, 31.632 przypadków tortur, 84.931 aresztowań, 165 gwałtów i 18.767 rabunków oraz skazano na wyroki więzienia ponad 30 tysięcy osób, podejrzanych o sprzyjanie lewicowemu ruchowi oporu, w czasie byłej wojny światowej[7]. Dane o aresztowaniach i uwięzieniach, wymienione przez stronę rządową[8], są jeszcze nieco wyższe.
W latach 1946–1949 próbowała zbrojnie zdobyć władzę w kraju. Od 1947 znów działała nielegalnie. Po zakończeniu walk ok. 60 tys. Greków i Macedończyków wyjechało do tzw. krajów socjalistycznych, w tym ok. 14 tys. do Polski, wśród nich wielu komunistów. Od 1974 ponownie legalna.
.
Od 1991 r. KKE dysponuje ogólnokrajowym kanałem TV "902". W parlamencie Republiki Grecji zawsze tworzy własny klub parlamentarny. W 1989 r. KKE uczestniczyła w formowaniu koalicji rządowej, wspólnie z prawicową partią "Nea Dimokratia". Wprowadzono wtedy ustawę o likwidacji akt osobowych, z archiwów MSW, dotyczących osób nie pozostających już w czynnej służbie bezpieczeństwa państwa. Co skutkuje w Grecji zakazem publikacji informacji o przeszłości osób, poza faktami ogłaszanymi przez Sąd lub przez samych zainteresowanych, albo danymi, cytowanymi z powołaniem się na legalnie ukazujące się w Grecji wydawnictwa, sprzed daty ustawy. Równolegle, Parlament jednomyślnie uchwalił ustawę dot. uznania Greckiej Wojny Domowej oraz o uznaniu za kombatantów walk za Ojczyznę, wszystkich byłych żołnierzy Ruchu Oporu oraz obu stron Greckiej Wojny Domowej 1946 - 1949.
W, narodowych wyborach parlamentarnych w 2009 KKE uzyskała 7,54% głosów, wprowadzając do parlamentu 21 posłów. Wywodząca się z niej, druga z głównych greckich partii komunistycznych ("SYRIZA"), wprowadziła do parlamentu 13 posłów, uzyskując 4,60% głosów.
W wyborach parlamentarnych które odbyły się w maju 2012 KKE uzyskała wynik 8,48% poparcia[9].
Główne różnice, pomiędzy partiami komunistycznymi KKE i SYRIZA (obiema wywodzącymi się z dawnej KKE) polegają na stosunku tych partii do przeszłości, zwłaszcza do tzw. realnego socjalizmu i ZSRR. KKE jest orędowniczką korzystnych ocen tej przeszłości oraz ZSRR, natomiast SYRIZA jest partią o charakterze raczej eurokomunistycznym (choć obie te siły są przeciwnikami integracji europejskiej).
Prócz dwóch w/w partii parlamentarnych, w Grecji zauważalnych jest propagandowo także 5 innych, bardziej radykalnych partii komunistycznych. Z powodzeniem zbierają podpisy, rejestrują swe komitety wyborcze w głównych miastach, jednak potem ilość oddanych na nie głosów nie przekracza 0,6% , licząc dla wszystkich, skrajnych, pozaparlamentarnych partii politycznych, łącznie.