Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Konfederacja radomska – konfederacja generalna zawiązana 23 czerwca 1767 roku w Radomiu, pod osłoną wojsk rosyjskich pułkownika Wasilija Carra [1] w obronie dawnego ustroju Rzeczypospolitej, powstała w reakcji na zawiązanie konfederacji innowierczych (słuckiej i toruńskiej). 3 sierpnia 1767 roku wznowiona w Warszawie, trwała do 15 grudnia 1767 roku.[2]
Powołana z poduszczenia posła rosyjskiego, Nikołaja Repnina, w celu przeprowadzenia równouprawnienia innowierców, przywrócenia dawnych swobód szlacheckich i narzucenia gwarancji rosyjskich. Popierana przez opozycję magnacką (Potoccy) i skierowana przeciwko reformom króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. [3] Celem radomian było pognębienie Familii Czartoryskich przez odsunięcie jej od wpływu na rząd Rzeczypospolitej, skompromitowanie Stanisława Augusta wobec Rosji i narodu, przywrócenie wpływu stronnictwa hetmańskiego, dokonane przy pomocy wojsk rosyjskich, uznanych za pomocnicze i przyjacielskie.[4]
Marszałkiem konfederacji generalnej został Karol Radziwiłł "Panie Kochanku", marszałkiem litewskim był Stanisław Brzostowski, sekretarzem Marcin Matuszewicz.[5] Akces do niej zgłosiło (prawdopodobnie) 74 000 szlachty.
Jednakże faktycznym jej przywódcą stał się poseł rosyjski Nikita Repnin który nakazał konfederatom podporządkować się Stanisławowi Augustowi i wysłać polskich delegatów do Katarzyny II z prośbą o gwarancje dla ustroju Rzeczypospolitej. Przyjmuje się, iż Repnin był autorem owego adresu do carycy.
Obrady i akces do konfederacji generalnej w Radomiu odbywały się w obliczu przymusu wojsk rosyjskich. Przed ratuszem, gdzie zebrali się konfederaci zaciągnięto baterię dział rosyjskich, płk Carr osobiście zmuszał opornych członków konfederacji do składania deklaracji zgodnych z wolą Nikołaja Repnina. Ostatecznie akt konfederacji generalnej podpisało bez zastrzeżeń jedynie kilku jej członków, większość przy akcesie czyniła pewne zastrzeżenia.[6]
W 1767 roku pod węzłem konfederacji radomskiej zwołano sejm delegacyjny, który zahamował reformy sejmu konwokacyjnego, a z Rzeczypospolitej uczynił ponownie protektorat rosyjski.
|
||||||||||||||||||||
