Spis treści |
Został zwołany przez "Komitet Porozumiewawczy Stowarzyszeń Twórczych i Naukowych". Nazwą nawiązywał do organizowanych w Polsce, a także na emigracji [1] państwowych, oficjalnych Kongresów. :
Niezależny Kongres Kultury Polskiej poprzez przymiotnik "niezależny" (używany w latach 1980 - 1981 przez wszystkie "solidarnościowe inicjatywy społeczne) - akcentował swą niezależność i autentyczność. Przygotowywało go merytorycznie 21 artystów i uczonych. M.in. kompozytorzy Krzysztof Penderecki i Witold Lutosławski, reżyserzy Andrzej Wajda i Kazimierz Dejmek, uczeni Aleksander Gieysztor, Stefan Nowak i Klemens Szaniawski.
Przerwało go wprowadzenie Stanu Wojennego. Kongres jak i wszystkie związki i stowarzyszenia twórcze i naukowe został tego dnia formalnie "zawieszony". Niektórzy jego uczestnicy zostali zatrzymani i internowani (m.in. Klemens Szaniawski, Jan Strzelecki, Andrzej Kijowski, Andrzej Szczypiorski, Wiktor Woroszylski).
W Kongresie Kultury Polskiej wzięli udział m.in nieżyjący już:Karol Małcużyński, Andrzej Szczepkowski, Klemens Szaniawski, Stefan Nowak, Konrad Górski, Aleksandra Śląska, Jerzy Waldorff, Aleksander Gieysztor, Władysław Hasior, Witold Lutosławski, Kazimierz Dziewanowski, Andrzej Jarecki, Jan Strzelecki, Jan Białostocki, Andrzej Kijowski, Tadeusz Kantor, Andrzej Zakrzewski,Andrzej Szczypiorski.
"Odwieszenie" Kongresu nastąpiło dopiero po dziewiętnastu latach w grudniu 2000 r. Piąty – Kongres Kultury Polskiej 2000 – odbył się w Warszawie w dniach 8-10 grudnia 2000 r. Powołano Radę Programowa i Komitet Organizacyjny z profesorem Andrzejem Sicińskim ma czele. Obradowano jednak w zupełnie już innych warunkach społecznych i ekonomicznych. [3] "Kongres zakwestionował nieuchronność totalnej komercjalizacji kultury; omnipotencję praw rynku i dominację przemysłów kulturowych, jako głównych regulatorów i determinant jej rozwoju, postulując w swym przesłaniu, aby prawdziwe wartości, postaci twórców kultury i dzieła postawić w miejscu, w którym będą przedmiotem publicznej głośności i widoczności społecznej, godności i prestiżu, źródłem autorytetu. Przyjęte na Kongresie rezolucje, kierowane do władz naszego państwa, wskazywały ponadto na szereg konkretnych problemów wymagających, zdaniem uczestników, natychmiastowych działań. Wśród problemów tych wymieniono sytuację prawno-finansową instytucji kultury, organizacji non-profit i twórców. Zwrócono się również z apelem o wsparcie działań organizacji międzynarodowych występujących w obronie twórców z tych krajów świata, w których łamane są podstawowe zasady demokracji i swobody twórcze"[4].
Odbywał się w dniach 23-25 wrześniu 2009 w Krakowie[5]
Artykuł Sławomira Olzackiego pt. Kongres na Titanicu, "Polityka" 2006 nr 50