Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Konin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia hasła Konin.
Konin
Herb
Herb Konina
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Prawa miejskie 1293
Prezydent miasta Józef Nowicki
Powierzchnia 82,2 km²
Wysokość 88 m n.p.m.
Ludność (31.12.2010)
• liczba
• gęstość

79 212[1]
968,6 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 63
Kod pocztowy 62-500 do 62-510
Tablice rejestracyjne PN (początkowo PKO)
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Konin"
Konin
52°13′N 18°16′E / 52.217, 18.267Na mapach: 52°13′N 18°16′E / 52.217, 18.267
Urząd miejski
pl. Wolności 1
62-500 Konin
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Konin w Wikisłowniku
Strona internetowa

Koninmiasto na prawach powiatu w środkowej Polsce, w województwie wielkopolskim, położone w Dolinie Konińskiej, nad rzeką Wartą. Siedziba powiatu konińskiego. Według danych GUS z lipca 2010, w mieście zameldowanych jest 79 359 mieszkańców[1].

Konin jest największym ośrodkiem przemysłowym Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego. Obecność złóż węgla brunatnego w pobliżu miasta zadecydowała o powstaniu Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin, który dostarcza ok. 8,5% wytwarzanej w Polsce energii elektrycznej[2]. 3 spośród 4 elektrowni należących do Zespołu położone są na obszarze Konina. W mieście znajduje się również jedyna w Polsce huta aluminium, która wykorzystuje znaczną część energii elektrycznej produkowanej przez konińskie elektrownie, z uwagi na energochłonność hutnictwa aluminium.

W Koninie znajduje się port rzeczny łączący miasto z Morzem Bałtyckim.

Spis treści

[edytuj] Położenie

Konin jest położony w Dolinie Konińskiej nad rzeką Wartą, we wschodniej części województwa wielkopolskiego.

W latach 1975–1998 stolica województwa konińskiego.

[edytuj] Historia

[edytuj] Początki miasta

Pierwsza wzmianka o Koninie (tj. wójcie Gosławie z Konina) pochodzi z 1293 r. Konin był początkowo osadą na wyspie wśród rozlewisk Warty strzegącą brodu a następnie mostu (pierwsza wzmianka z 1328 r.) na szlaku między Kaliszem a Kruszwicą. Miasto zostało zniszczone przez Krzyżaków w 1331 r., następnie odbudowane na polecenie Kazimierza Wielkiego w latach 1333–1370. Wtedy to zostało otoczone murem i stało się siedzibą powiatu sądowego (starosta rezydował w obecnie już nie istniejącym zamku). Miasto rozwijało się w XV i XVI w.

W XVII w. nadeszło pasmo klęsk: epidemia (1628–1631), seria pożarów oraz okupacja i złupienie miasta przez Szwedów (1655).

Do 1793 Konin leżał w województwie kaliskim, w wyniku II rozbioru Polski znalazł się na obszarze zaboru pruskiego, od 1795 w departamencie kaliskim Prus Południowych, a po 1807 w departamencie kaliskim Księstwa Warszawskiego. Po kongresie wiedeńskim Konin znalazł się w województwie kaliskim Królestwa Polskiego, a po 1837 w guberni kaliskiej. W latach 20. XIX wieku powstało wiele nowych budynków. Ostatecznie rozebrane zostały resztki zamku, a w jego miejscu powstała dzielnica żydowska. W czasie powstania styczniowego w 1863 w okolicy miało miejsce kilka potyczek i bitew; po powstaniu miasto zostało objęte represjami władz rosyjskich.

W okresie popowstaniowym miasto rozwija się pomyślnie.[potrzebne źródło] Powstaje fabryka maszyn rolniczych i inne, drobne zakłady. Już w 1905 uruchomiona została centrala telefoniczna. Zabudowa sięgała poza średniowieczne granice. Rozrastają się przedmieścia: Kaliskie, Kolskie i Słupeckie. Trwał proces brukowania ulic, a od 1916 (wybudowanie elektrowni miejskiej) elektryfikacji miasta.

[edytuj] Czasy współczesne

11 listopada 1918 doszło do strzelaniny na placu Wolności w Koninie. W tym dniu budynek szkoły handlowej, znajdującej się w kamienicy Zemełki, został przejęty przez POW. Wiadomość ta zgromadziła tłum uczniów przed budynkiem. W tym czasie żołnierze POW udali się do gmachu starostwa z prośbą o wydanie broni. Jeden z niemieckich urzędników zadzwonił do koszar z prośbą o interwencję. Przybyli żołnierze, zastawszy tłum na placu otworzyli w jego kierunku ogień. W wyniku salwy zginęło 5 osób, a dwie następne zmarły w szpitalu. Pogrzeb ofiar przerodził się w dużą manifestację uczuć patriotycznych. W 1984 na kamienicy osłonięto tablicę ku czci ofiar[3].

Po odzyskaniu niepodległości Konin był kilkunastotysięcznym miastem powiatowym położonym na uboczu uczęszczanych szlaków komunikacyjnych. Ożywienie gospodarcze przyniosła budowa linii kolejowej Poznań–Kutno oraz kanału Warta–Gopło (lata 20.).

W czasie II wojny światowej Konin był siedzibą niemieckich władz powiatowych i należał do ziem włączonych do terenów III Rzeszy (jako część Kraju Warty). W czasie okupacji Niemcy dokonali w okolicznych lasach eksterminacji ludności żydowskiej, która w 1939 r. stanowiła ok. 21% ogółu mieszkańców miasta.

Po wojnie zwiększyła się liczba ludności i obszar miasta, co miało związek z odkryciem w okolicy złóż węgla brunatnego i powstaniem kopalń, elektrowni oraz huty aluminium, jak również szeregu zakładów pomocniczych (takich jak np. Fabryka Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego).

Konin był stolicą województwa konińskiego w latach 1975–1998. Od 1 stycznia 1999 r. jest miastem na prawach powiatu i siedzibą powiatu konińskiego.

[edytuj] Demografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Ludność Konina.

Największą populację Konin odnotował w 2000 r. – wg danych GUS 83 517 mieszkańców[6].

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Starówka

(część Konina położona na lewym brzegu Warty)

Kościół św. Andrzeja
Dawniej budynek Starostwa Powiatowego a obecnie Urząd Miasta
Synagoga i żydowski "dom nauki" znajdujący się obok synagogi
W skarbcu kościelnym znajduje się kielich z 1536 r., wykonany przez konińskiego mistrza złotnika – Bartłomieja. W pobliżu znajdują się dzwonnica z 1878 r. oraz słup koniński (patrz wyżej).

[edytuj] Gosławice

Zamek w Koninie-Gosławicach i znajdujący się obok zamku skansen

[edytuj] Morzysław

Kościół św. Wojciecha

[edytuj] Centrum

Nieczynna wieża ciśnień przy dworcu PKP w Koninie (obecnie galeria "Wieża Ciśnień")
Skrzyżowanie Alei 1 Maja z ulicą Dworcową w Koninie
Most Unii Europejskiej w Koninie

[edytuj] Wspólnoty religijne

W Koninie funkcjonuje 10 kościołów rzymskokatolickich, 5 protestanckich oraz dwie Sale Królestwa Świadków Jehowy[8]. Do 1924 roku na północnym skrawku placu Wolności stała pułkowa cerkiew prawosławna wybudowana ok. 1890 r., rozebrana w latach 20. XX w.

[edytuj] Kościoły rzymskokatolickie

[edytuj] Kościoły protestanckie

[edytuj] Inne

[edytuj] Buddyzm

[edytuj] Cmentarze

Najstarszym konińskim cmentarzem jest cmentarz parafii pw. św. Bartłomieja przy ulicy Kolskiej. Znajdują się tam groby z początku XIX wieku: katolickie, protestanckie i prawosławne. Tu mieści się też grobowiec konińskiej powieściopisarki Zofii Urbanowskiej.

[edytuj] Edukacja

Przedszkola:

Przedszkola Niepubliczne:

Szkoły Podstawowe:

Gimnazja:

Szkoły średnie:

Szkoły wyższe:

Inne instytucje oświatowe:

Placówki oświatowe:

[edytuj] Kultura

Corocznie, w czerwcu, odbywa się Międzynarodowy Dziecięcy Festiwal Piosenki i Tańca, w którym uczestniczą wykonawcy z Europy oraz miast partnerskich.

W Koninie znajduje się Muzeum Okręgowe z 14 wystawami stałymi i skansenem etnograficznym[10].

W mieście działa Orkiestra Dęta KWB Konin, a także chór Konin Gospel Choir.

Cykliczne imprezy artystyczno-kulturalne odbywające się w Koninie:

[edytuj] Biblioteki

[edytuj] Galerie

[edytuj] Ośrodki kultury

[edytuj] Kina

[edytuj] Rekreacja

[edytuj] Kluby sportowe

[edytuj] Obiekty sportowe

[edytuj] Odpoczynek

[edytuj] Transport

[edytuj] Transport drogowy

Konin jest węzłem drogowym. Tuż przy południowej granicy Konina przebiega autostrada A2 ŚwieckoStryków (Łódź), będąca częścią trasy europejskiej E30. Połączenie z autostradą zapewniają dwa węzły: Konin – Zachód (dawniej nazywany Modła) i Konin – Wschód (dawniej Żdżary). Miasto przecina droga krajowa nr 92 łącząca Rzepin z Łowiczem i droga krajowa nr 25 z Bobolic do Oleśnicy.

[edytuj] Mosty

W obrębie miasta znajdują się 2 mosty drogowe na Warcie łączące dzielnice południowe z północnymi; Most im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w centrum Konina w ciągu drogi krajowej nr 92 oraz Most Unii Europejskiej w ciągu drogi krajowej nr 25.

[edytuj] Komunikacja autobusowa

Komunikację autobusową w Koninie i okolicach zapewnia przedsiębiorstwo PKS Konin. Można tu spotkać[styl do poprawy] także autobusy PKS Poznań, PKS Łódź, PKS Turek, PKS Włocławek, PKS Inowrocław, PKS Gniezno i in. Konin posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z Poznaniem, Wrocławiem, Łodzią, Bydgoszczą, Toruniem, Włocławkiem i in. Najpopularniejsze kierunki lokalne to Słupca, Turek, Koło, Licheń, Zagórów, Tuliszków, Ślesin i Kleczew.[potrzebne źródło] Główny dworzec autobusowy w Koninie znajduje się w starszej części miasta na południe od Warty. Część autobusów zajeżdża również na dworzec kolejowy.

[edytuj] Transport kolejowy

Początki kolei żelaznych w Koninie sięgają lat 20. XX w. W listopadzie 1921 oddano do użytku 111 km 2-torową linię kolejową Kutno-Konin-Strzałkowo[11].

Obecnie Konin jest stacją węzłową na 475 km 2-torowej zelektryfikowanej linii kolejowej Frankfurt nad Odrą-PoznańKutnoWarszawa Zachodnia, będącym częścią międzynarodowej trasy E20 Berlin-Moskwa.

Dawniej (od maja 1974 do stycznia 1996) funkcjonowała w ruchu pasażerskim 14,3 km linia kolei normalnotorowej z centrum miasta przez Niesłusz, Marantów, Maliniec, Gosławice, Pątnów do Kazimierza Biskupiego. Własne normalnotorowe linie kolejowe posiada także KWB Konin, do przewozu węgla brunatnego z odkrywek do elektrowni Pątnów i Konin – ponad 100 km szlaków o napięciu 2,4 kV, z czego najdłuższe to:

Stacje kolejowe

[edytuj] Transport wodny

Rzeka Warta oraz Kanał Ślesiński umożliwiają komunikację drogami wodnymi z głównymi rzekami Polski: Wisłą i Odrą. W dzielnicy Osiedle Morzysław (Konin) znajduje się port rzeczny oraz śluza.

[edytuj] Komunikacja Miejska

Miejski Zakład Komunikacji (MZK Konin) zapewnia przewozy autobusowe na terenie miasta i jego najbliższych okolic. Obsługuje 22 linie, mając do dyspozycji 53 autobusy, w tym 8 przegubowych[12].

[edytuj] Gospodarka

Konin jest ośrodkiem przemysłu, główny ośrodek Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego. W północnej części miasta zlokalizowana jest jedyna w Polsce huta aluminium, wytwarzająca ponad 80 tys. ton wyrobów walcowanych rocznie[13]. Dwie konińskie elektrownie oraz nowo wybudowana elektrownia Pątnów II produkują blisko 8,5% mocy krajowej[14].

[edytuj] Dzielnice i osiedla

[edytuj] Ludzie związani z Koninem

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Koninem.

[edytuj] Media

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Miasta partnerskie[15]:

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ludność. Stan i Struktura w Przekroju Terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2010 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2011-01-27]. ss. 45, 106.
  2. Oficjalna witryna Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin.
  3. Piotr Maluśkiewicz, "Ziemia Konińska", Wyd. Apeks 1997
  4. Ludność Konina
  5. Historia Miasta
  6. GUS Bank Danych Regionalnych, faktyczne miejsce zamieszkania, stan na 31 XII 2000
  7. Najstarszy znak drogowy w Polsce doczeka się renowacji (pol.). WP/PAP, 3 stycznia 2010.
  8. Sala Królestwa Świadków Jehowy: ul.Parowa 2 b oraz ul.Torowa 2 e
  9. konin.lm.pl
  10. Muzeum Okręgowe w Koninie. W: Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Urząd Marszałkowski Woj. Wielkopolskiego, 2011-01-05. [dostęp 2012-05-13].
  11. Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 18 stycznia 2009].
  12. Biuletyn Informacji Publicznej MZK Konin
  13. Huta Aluminium Konin - O firmie
  14. Strona firmy ZE PAK Konin SA
  15. Miasta partnerskie. Urząd Miejski w Koninie. [dostęp 2012-05-13].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Konin&oldid=31395058
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty