Konklawe 18-20 lutego 1878 – konklawe, które wybrało Leona XIII na następcę Piusa IX. Było to ostatnie konklawe, na którym doszło do wyboru papieża w procedurze akcesu.
[edytuj] Śmierć Piusa IX i przygotowania do konklawe
Pius IX zmarł 7 lutego 1878 roku. po 31 latach i 7 miesiącach pontyfikatu. Niespełna 8 lat wcześniej Włochy dokonały aneksji Państwa Kościelnego wraz z Rzymem. Pius IX nie uznał tego i ogłosił się „więźniem Watykanu”. Kardynałowie obawiali się, czy w niekorzystnej sytuacji politycznej konklawe będzie mogło odbyć się w Rzymie w atmosferze spokoju i wolności. Rozważano przeniesienie konklawe na Maltę lub do Hiszpanii. Kamerling Pecci oraz subdziekan di Pietro zdołali jednak uzyskać od rządu włoskiego odpowiednie gwarancje, wobec czego zadecydowano, że konklawe odbędzie się na Watykanie.
[edytuj] Lista elektorów
Na konklawe przybyło 61 z 64 kardynałów:
- Gioacchino Pecci (Włochy; 19 grudnia 1853) - kardynał-prezbiter S. Crisogono; kamerling Św. Kościoła Rzymskiego; arcybiskup Perugii
- Antonino de Luca (Włochy; 21 grudnia 1863) - kardynał-prezbiter SS. IV Coronati; prefekt Św. Kongregacji Indeksu
- Jean-Baptiste Pitra, O.S.B. (Francja; 21 grudnia 1863) - kardynał-prezbiter S. Callisto; bibliotekarz Św. Kościoła Rzymskiego
- Innocenzo Ferrieri (Włochy; 13 marca 1868) - kardynał-prezbiter S. Cecilia; prefekt Św. Kongregacji ds. Biskupów i Zakonów i Św. Kongregacji ds. Dyscypliny Zakonnej; kamerling Św. Kolegium Kardynałów
- Giuseppe Berardi (Włochy; 13 marca 1868) - kardynał-prezbiter SS. Marcellino e Pietro
- Raffaele Monaco La Valetta (Włochy; 13 marca 1868) - kardynał-prezbiter S. Croce in Gerusalemme; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; przewodniczący Św. Kongregacji ds. Wizytacji Apostolskich; prefekt Św. Kongregacji ds. Rezydencji Biskupów; tytularny arcybiskup Heraklei
- Alessandro Franchi (Włochy; 22 grudnia 1873) - kardynał-prezbiter S. Maria in Trastevere; prefekt Św. Kongregacji Rozkrzewiania Wiary i Rytów Wschodnich
- János Simor (Austro-Węgry; 22 grudnia 1873) - kardynał-prezbiter S. Bartolomeo all’Isola; arcybiskup Esztergom i prymas Węgier
- Tommaso Maria Martinelli, O.E.S.A. (Włochy; 22 grudnia 1873) - kardynał-prezbiter S. Prisca; prefekt Św. Kongregacji ds. Obrzędów
- Pietro Giannelli (Włochy; 15 marca 1875) - kardynał-prezbiter S. Agnese fuori le mura; przewodniczący Najwyższej Rady do Spraw Publicznych
- Giovanni Simeoni (Włochy; 15 marca 1875) - kardynał-prezbiter S. Pietro in Vincoli; sekretarz stanu Stolicy Apoostolskiej; prefekt Św. Kongregacji do Spraw Publicznych Kościoła; prefekt Pałacu Apostolskiego; administrator Patrymonium Stolicy Apostolskiej; prefekt Św. Kongregacji ds. Sanktuarium Loreto
- Luigi Serafini (Włochy; 12 marca 1877) - kardynał-prezbiter S. Girolamo degli Schiavoni; biskup Viterbo e Toscanella
- Teodolfo Mertel (Włochy; 15 marca 1858) - kardynał-diakon S. Eustachio; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości
- Lorenzo Nina (Włochy; 12 marca 1877) - kardynał-diakon S. Angelo in Pescheria; prefekt Św. Kongregacji ds. Studiów
- Enea Sbarretti (Włochy; 12 marca 1877) - kardynał-diakon S. Maria ad Martyres
38 elektorów pochodziło z Włoch, 8 z Francji, 5 z Austro-Węgier (w tym trzech Niemców; Węgier i Chorwat), 4 z Hiszpanii, 2 z Wielkiej Brytanii, 2 z Niemiec (w tym Polak Halka-Ledóchowski), 1 z Belgii i 1 z Portugalii. Czterech mianował jeszcze Grzegorz XVI, pozostali byli nominatami Piusa IX.
3 kardynałów, wszyscy z nominacji Piusa IX:
- Paul Cullen (Wielka Brytania; 22 grudnia 1866) - kardynał-prezbiter S. Pietro in Montorio; arcybiskup Dublina
[edytuj] Kandydaci na papieża
Po najdłuższym w historii, prawie 32-letnim pontyfikacie Piusa IX wszyscy kardynałowie opowiadali się za wyborem papieża w starszym wieku (co najmniej 65 lat), którego pontyfikat byłby znacznie krótszy, „przejściowy”. Po raz pierwszy od XVI wieku wśród kandydatów wymieniano także kardynałów spoza Italii (np. Brytyjczyka Manninga), większość elektorów opowiadała się jednak za zachowaniem dotychczasowej tradycji i wyborem któregoś z Włochów. Za głównych papabile uchodzili kardynałowie Bilio i Pecci. Ten pierwszy był konserwatystą i bliskim współpracownikiem zmarłego papieża, natomiast drugi uchodził za liberała. Większość kardynałów życzyła sobie papieża bardziej otwartego i elastycznego niż Pius IX.
[edytuj] Początek konklawe
Konklawe rozpoczęło się 18 lutego z udziałem 59 elektorów. Kardynał Donnet przybył 19 lutego rano, a kardynał Cardoso tego samego dnia wieczorem, już po drugim głosowaniu. Co niezwykłe, po jego zakończeniu wyniki głosowań zostały podane do publicznej wiadomości. W dwóch pierwszych głosowaniach najwięcej głosów dostali:
a) 18 lutego wieczorem:
- Pecci – 23
- Bilio – 7
- Franchi i de Luca - po 5
- Monaco - 4
- Reszta (5 innych kandydatów) - 15
b) 19 lutego:
- Pecci – 34
- Bilio – 7
- Panebianco i Monaco - po 4
- Franchi i De Luca – po 3
- Martinelli i Simeoni - po 2
- Ledóchowski - 1
W obu tych głosowaniach po jednym głosie otrzymał polski kardynał Mieczysław Halka-Ledóchowski. Popierał go prymas Belgii Deschamps, który chciał uhonorować Polaka za jego postawę w czasie Kulturkampfu.
[edytuj] Wybór Leona XIII
W porannym głosowaniu 20 lutego były następujące wyniki:
- Pecci - 44
- Bilio - 5
- Panebianco - 3
- Monaco, Martinelli i Simeoni - po 2
- Schwarzenberg, Ferreri i Canossa - po 1
68-letni kardynał Pecci dostał zatem o 3 głosy więcej niż wymagane 2/3. Nowy papież przybrał imię Leona XIII na cześć Leona XII. Koronacja papieska odbyła się 3 marca 1878 w kaplicy Sykstyńskiej zamiast w bazylice św. Piotra bo antyklerykalny rząd obawiał się demonstracji na cześć papieża.
[edytuj] Bibliografia
- Ambogio Piazzoni „Historia wyboru papieży”, Kraków 2003
- K. R. Prokop „Polscy kardynałowie”, WAM 2001
[edytuj] Uzupełniające źródła internetowe
|
Papieskie elekcje i konklawe |
|
| Elekcje w XI wieku |
|
 |
|
| Elekcje w XII wieku |
|
|
| Elekcje/konklawe w XIII wieku |
|
|
| Konklawe w XIV wieku |
|
|
| Konklawe w XV wieku |
|
|
| Konklawe w XVI wieku |
|
|
| Konklawe w XVII wieku |
|
|
| Konklawe w XVIII wieku |
|
|
| Konklawe w XIX wieku |
|
|
| Konklawe w XX wieku |
|
|
| Konklawe w XXI wieku |
|
|