| Konstantyn XI Dragazes |
|
| cesarz bizantyjski | |
| Okres panowania | od 6 stycznia 1449 do 29 maja 1453 |
| Poprzednik | Manuel II Paleolog |
| Następca | upadek Cesarstwa Bizantyjskiego |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Paleologowie |
| Urodzony | 8 lutego 1404 |
| Zmarł | 29 maja 1453 |
| Ojciec | Manuel II Paleolog |
| Matka | Helena Dragaš |
| Żona | Magdalena Tocco Katarzyna Gattusilo |
| Dzieci | brak |
Konstantyn XI Dragazes (ur. 8 lutego 1404, zm. 29 maja 1453) − cesarz bizantyjski z dynastii Paleologów, ostatni władca Bizancjum, panujący od 1449 roku aż do śmierci.
Konstantyn urodził się w Konstantynopolu jako ósme z dziesięciorga dzieci cesarza Manuela II i serbskiej księżniczki Heleny Dragasz; przydomek "Dragazes" jest właśnie nazwiskiem rodowym jego matki (serb. Dragaš / Драгаш, gr. Dragases). Większość dzieciństwa spędził w Konstantynopolu. W 1443 roku został despotą Morei (średniowieczna nazwa Peloponezu) z siedzibą w Mistrze. Dwukrotnie był żonaty: z Magdaleną Tocco, siostrzenicą włoskiego władcy Epiru (1428, zmarła następnego roku), oraz z Katarzyną Gattusilo, córką genueńskiego pana Lesbos, jednak i ona wkrótce (1442) zmarła. Z żadnego z tych małżeństw Konstantyn nie miał dzieci.
Gdy zmarł cesarz Jan VIII Paleolog, między Konstantynem a jego bratem Demetriuszem rozpoczął się spór o tron. Demetriusz pierwszy dotarł z Morei do Konstantynopola, lecz nie zdobył dla siebie uznania arystokracji ani żyjącej matki, Heleny Dragasz, która popierała kandydaturę najstarszego żyjącego syna - Konstantyna. W takiej sytuacji Demetriusz musiał ustąpić, a Konstantyn został koronowany w Mistrze 6 stycznia 1449 roku.
Konstantyn próbował wejść w koligacje rodzinne z sułtanem Muradem II poprzez ewentualny ślub z jedną z jego krewnych i w ten sposób zneutralizować istniejące nad cesarstwem zagrożenie tureckie, jednak nic z tych planów nie wyszło. Sułtan zaczął bowiem domagać się zwierzchności nad Konstantynopolem, na co cesarz nie chciał i nie mógł się zgodzić. W takiej sytuacji Konstantyn zwrócił się do władców państw zachodnich z prośbą o pomoc, ci jednak uzależnili ją od zawarcia unii między Kościołem bizantyjskim a rzymskim. Podobne próby podejmowali także poprzednicy Konstantyna na tronie, choć bez większego skutku. Cesarz w 1452 roku podpisał akt o zjednoczeniu obu Kościołów, jednak unia została powszechnie odrzucona zarówno przez prawosławne duchowieństwo, jak i przez lud.
Przed rozpoczęciem ostatecznego szturmu na Konstantynopol sułtan Mehmed II zaproponował Konstantynowi, by ten poddał mu stolicę i osiadł w Mistrze jako despotes Morei, gdzie mógłby panować, jednak on odrzucił tę propozycję. Zdecydował się na walkę w obronie cesarstwa. Konstantynopol został zdobyty 29 maja 1453 roku, a Konstantyn zginął w boju.
Niektóre kościoły prawosławne uznają ostatniego cesarza bizantyjskiego za świętego, choć oficjalnej kanonizacji nigdy nie przeprowadzono.
| Poprzednik Teodor II Paleolog |
Despot Morei 1428-1449 |
Następca Demetriusz II Paleolog |
| Poprzednik Jan VIII Paleolog |
Cesarz bizantyjski 1448 - 1453 |
Następca - |