Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Korczak (herb szlachecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Korczak
Korczak
Alternatywne nazwy Ciffus, Ciphus, Karpie, Trzy Wręby, Wrębowie, Wręby
Pierwsza wzmianka 1368
Herbowni
Miasta Biłgoraj, Pruchnik, Szczebrzeszyn
Gminy Gmina Pruchnik, Gmina Goraj
Powiaty Powiat biłgorajski, Powiat kraśnicki

Korczak (Ciffus, Ciphus, Karpie, Trzy Wręby, Wrębowie, Wręby) – polski herb szlachecki. Herb ma pochodzenie węgierskie, trzy wręby oznaczają trzy rzeki Dunaj, Cisę (lub Drawę) i Sawę.

Spis treści

[edytuj] Legenda herbowa

Długosz w Insigniach:

Quote-alpha.png
Id Ludovicus, Polonie et Hungarie rex, abominatus immutatuit, et Demetrio de Bozidar, Regni Polonie Vicethesaurario, arma regni Hungarie deferenda tradidit; in galea tamen defertur ciphus et canis.

Tłumaczenie[1]:

Quote-alpha.png
To Ludwik, król Polski i Węgier, wstrętnie zamienił, i Dymitrowi z Bożydar [tożsamy z Dymitrem z Goraja podskarbim i marszałkiem koronnym w l. 1364-1390], znak królestwa Węgier znosząc [z góry na dół] zamienił; na hełm jednak została wyniesiona czara i pies.

[edytuj] Opis herbu

W polu czerwonym, trzy wręby srebrne w słup, zwężające się w dół, w klejnocie, pół szczenięcia wyżła srebrnego w naczyniu złotym.

W pierwotnej, XV wiecznej formie w klejnocie znajdowała się głowa szczenięcia srebrnego między kręgami srebrnymi ze środkiem czerwonym i okrągłymi uchwytami srebrnymi[2].

"Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich" opisują herb:[3]

Quote-alpha.png
Nie wszyscy herbu Korczak jednakowo używają. Jedni są, którzy na tarczy kładą w czarze złotej wyżła połowę szarego, tak, że głową do góry wspięty, nogi obie podniesione przednie trzyma, w polu czerwonym, na hełmie nad koroną trzy wręby noszą. Inni zaś i pospoliciej trzy wręby na tarczy w polu czerwonym noszą: wszystkie powinny być też białe, wszystkie sobie nierówne, tak, że pierwszy wręb czyli rzeka od góry jest najdłuższa, druga pod nią mniejsza, trzecia jeszcze pod drugą mniejsza, na hełmie zaś nad koroną pies, jak się go wyżej opisało z czaszy wygląda w lewą tarczy obrócony (Okolski T.I p.424, 429, Paprocki o herbach p.533, Kojałowicz in M.S.) Luboć według tego autora wiele jest domów w Księstwie Litewskim, które innym kształtem tego herbu zażywają, a naprzód jedni wyżła z herbu zrzucili, a na to miejsce trzy pióra strusie położyli; tak się pieczętują Kotowicze, Sielicki, Jeleński, Łaniewski, Ulczycki, Świdłowie, b i w Wielkiej Polsce Daleszyńscy. Drudzy wręby do góry obrócili, tak, że od dołu jest większy, najmniejszy u góry, nad którymi podkowa barkiem do góry obrócona bez krzyżów tak, jakby opasała pierwszy wrąb od góry; na hełmie są trzy pióra strusie; jest to herb Hornowskich. Inni jakoto: Dermontowie Siwiccy pod wrębami, które z góry na dół coraz mniejsze idą, herb Abdank pokładają, na hełmie trzy pióra strusie.

Inni między drugim a trzecim wrębem kładą księżyc barkiem do góry, rogami na dół obrócony, na hełmie trzy pióra strusie: to herb Newelskich.

Jeszcze drudzy na ukos ich dają, że u dołu bokiem idzie największy od lewej strony, a najmniejszy wrąb jest na prawej stronie tarczy; na hełmie trzy strusie pióra. Korotyńscy pod wrębami trzema od góry na dół coraz mniejszymi, kładą księżyc, jakby opasywał wręby: na hełmie głowa harta. Konarzewscy na ukos wręby kładą a nad niemi gwiazdę; na hełmie trzy pióra strusie. (Niesiecki)

[edytuj] Najwcześniejsze wzmianki

Pierwsza wzmianka z 1368 roku, najstarsza znana pieczęć z 1432 roku[4]. Spotykany głównie u rodzin szlacheckich zamieszkujących Ruś Czerwoną i Małopolskę. Pierwszym rodem pieczętującym się tym herbem byli Gorayscy a najbardziej znaczącym rodem noszącym go byli Braniccy.
Został przeniesiony również na Litwę po unii w Horodle w 1413 roku.

Korczak (z lewej) koło herbu Rawicz na ścianie dworku szlacheckiego z Rdzawej w Sądeckim Parku Etnograficznym

[edytuj] Znani herbowni

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Tłumaczenie według Danuty Szkopa
  2. * Alfred Znamierowski: Herbarz rodowy. Warszawa: Świat Książki, 2004. ISBN 83-7391-166-9. 
  3. Stanisław Kazimierz Kossakowski: Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich. Warszawa: Drukarnia Gazety Codziennej, 1859. 
  4. Alfred Znamierowski: Herbarz rodowy. Warszawa: Świat Książki, 2004, s. 118. ISBN 83-7391-166-9. 
  5. Sławomir Jakubczak: Mikołaj Rychlik, w: Polski Słownik Biograficzny. T. XXXIII. 1992. 
Poprzedni

Korbutowski
POL COA blank.svg
Herby ułożone alfabetycznie

Korczak
POL COA blank.svg
Następny

Korczak II
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Korczak_(herb_szlachecki)&oldid=31247638
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty