Kostka Rubika (węg. „bűvös kocka”, magiczna kostka) – popularna zabawka logiczna wynaleziona przez Ernő Rubika w 1974 roku. W 1976 r. taką samą kostkę skonstruował i opatentował w Japonii inżynier Terutoshi Ishige. Wynalazca kostki Ernő Rubik pierwszy raz układał kostkę przez miesiąc[1].
Prawa autorskie do zabawki posiada Ideal Toy Company, natomiast prawnym właścicielem do dystrybucji samej Kostki Rubika jest Hasbro Toys Enterprises, Inc.
[edytuj] Zasady i mechanika gry
Zabawa kostką polega na takim ułożeniu kwadratów, aby na każdej ścianie wszystkie posiadały jeden kolor. Składa się ona z 26 sześcianów i przegubu umieszczonego w środku. Przegub ten umożliwia każdej z zewnętrznych warstw kostki obrót wokół osi prostopadłej do danej warstwy i przechodzącej przez środek kostki.
Liczba kombinacji różnych ułożeń kostki 3×3×3 wynosi 43 252 003 274 489 856 000 (ponad 43 tryliony)[2].
Najpopularniejsze techniki układania Kostki Rubika:
polskie systemy:
- metoda ZB (Zborowski-Bruchem)[3],
- ZZ speedcubing system[4].
[edytuj] Rodzaje kostek
Rodzaje kostek (zgodnie ze wskazówkami zegara od pierwszej w górnym rzędzie): V-Cube 7, Professor’s Cube, V-Cube 6, Pocket Cube, oryginalna kostka Rubika, Rubik’s Revenge
Kostki sześcienne:
- 2x2x2 (Rubik’s Mini Cube),
- 3x3x3 (oryginalna Rubik’s Cube)
- 4x4x4 (Rubik’s Revenge),
- 5x5x5 (Rubik’s Professor Cube).
- Square1
- Fisher Cube (łamigłówka skonstruowana przez Tonego Fishera)
- Void Cube
- Mirror Block
- Skewb.
Ponadto firma Verdes Innovations produkuje kostki o większej liczbie elementów:
- 6x6x6 (V-Cube 6),
- 7x7x7 (V-Cube 7).
Ta ostatnia, największa kostka, składa się z 218 elementów, a całkowita liczba kombinacji ułożeń to około 1,95x10160, czyli 19,5 sekswicyliardów.
układanka pięciowymiarowa
Kostki o innych kształtach:
- Pyraminx – łamigłówka w kształcie czworościanu
- Megaminx – łamigłówka w kształcie dwunastościanu
- Diamond – łamigłówka w kształcie oszlifowanego diamentu
- Rubik's Twist – łamigłówka w kształcie węża, z której można ułożyć różne figury 3D i 2D
- Clock – łamigłówka z zegarami
- Floppy Cube – kostka 1x3x3.
Ville Seppänen układa kostkę w 49,83 sekund, z zawiązanymi oczami ustanawiając nowy rekord Europy
- Rubik’s Cube
- Obecnie rekord wynosi 5,66 sekundy i ustanowił go na Melbourne Winter Open 2011 Australijczyk Feliks Zemdegs[5]. Na drugim miejscu jest Rowe Hessler z USA z czasem 6,94 sekundy. Rekord ten ustanowił na MIT Fall 2010[5]. Miejsce trzecie zajmuje Erik Akkersdijk z czasem 7,08 s. Mistrzem Świata na rok 2011 jest Michał Pleskowicz, który w półfinale ułożył ją w 7,58 s, co jest nowym rekordem Polski[5].
- Pierwszy zanotowany wynik układania kostki Rubika 3x3x3 z 1980 roku wynosi 54 sekundy[6]. Dwa lata później zorganizowano pierwsze mistrzostwa, gdzie poprawny układ pól ułożono w 22,95 sekundy[6].
- 4x4x4
- Najszybszy w układaniu kostki 4x4x4 jest Holender Mats Valk. Podczas Dutch Nationals 2011 ułożył kostkę w 30,02 sekundy[7]. Na kolejnych miejscach plasują się Australijczyk Feliks Zemdegs, który wynik 30,28 sekundy wywalczył na Australian Nationals 2011[7], oraz Niemiec Sebastian Weyer z czasem 30,30 s (Hessen Open 2012)[7].
- 5x5x5 (do poprawy)
- Rekordzistami w układaniu kostki 5x5x5 są: podobnie jak w czwórkach Australijczyk Feliks Zemdegs z czasem 1 minuta, 1 sekunda i 59 setnych. Rekord ustanowił na Melbourne Summer 2011[8]. Na miejscu drugim Tajlandczyk Asia Konvittayayotin z czasem jedna minuta, 1 sekunda i 94 setne[8] (Khon Kaen Open 2011), na miejscu trzecim Amerykanin Dan Cohen z czasem minuta, 4 sekundy, 33 setnych[8].
- Rekordzistą Europy z 2006 roku jest Tomek Żołnowski z Płocka. Na mistrzostwach świata w Budapeszcie ułożył kostkę w minutę, 42 sekundy i 51 setnych[9].
- 6x6x6 (do poprawy)
- Najszybszy w układaniu kostki 6x6x6 jest Australijczyk Feliks Zemdegs który ułożył tę kostkę w czasie 2 minut, 5 sekund i 88 setnych[10]. Michał Halczuk z Lublina na Silesia Open 2009 w Chorzowie ułożenie kostki zajęło mu 2 minuty 15 sekund i 53 setne sekundy[11]. Na kolejnych miejscach Dan Cohen – 2 minuty, 18 sekund, 81 setnych[10] (Big Cubes Summer 2009) oraz Erik Akkersdijk z czasem 2:37.94 (World Championship 2009)[10].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ „Focus”. Lipiec 2008 nr 7. [[Michał Wójcik (dziennikarz)|]]. 1234-9992.
- ↑ 43 252 003 274 489 856 000: Rubik’s Cube and Quantum Chromodynamics – Human Mathematics.
- ↑ http://www.zborowski.republika.pl/ metoda zb.
- ↑ http://www.speedcubing.com.pl/nooks_zz.htm zz speedcubing system.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 WCA: Rubik’s Cube. 100 Persons (ang.). www.worldcubeassociation.org. [dostęp 5 sierpnia 2011].
- ↑ 6,0 6,1 Kostka Rubika. magiaperswazji.pl. [dostęp 2 grudnia 2009].
- ↑ 7,0 7,1 7,2 WCA: 4x4. 100 Persons (ang.). www.worldcubeassociation.org. [dostęp 5 sierpnia 2011].
- ↑ 8,0 8,1 8,2 WCA: 5x5. 100 Persons (ang.). www.worldcubeassociation.org. [dostęp 5 sierpnia 2011].
- ↑ aa: Kostka Rubika. Rekord Europy płocczanina. Gazeta Wyborcza. [dostęp 2 grudnia 2009].
- ↑ 10,0 10,1 10,2 WCA: 6x6. 100 Persons (ang.). www.worldcubeassociation.org. [dostęp 5 sierpnia 2011].
- ↑ Barbara Majewska, Łukasz Respondek, ak: 15-latek z Lublina pobił rekord świata!. W: Polska Kurier Lubelski [on-line]. Wirtualna Polska, 1 grudnia 2009. [dostęp 2 grudnia 2009].
[edytuj] Linki zewnętrzne