Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyKrólewskie Wojska Jugosłowiańskie w Ojczyźnie (serb. Kraljevska Jugoslovenska Vojska u Otadžbini) – oficjalna nazwa partyzanckich oddziałów czetnickich działających na obszarze okupowanej Jugosławii w latach 1942-1944
Po agresji wojsk osi i kapitulacji Królestwa Jugosławii w kwietniu 1941 r., natychmiast rozpoczął się opór przeciwko okupantom. Już w połowie maja płk. Dragoljub Mihailović, były dowódca jugosłowiańskiej 2 Armii, zaczął organizować w rejonie Ravnej Gory w środkowej Serbii ruch konspiracyjny czetników. Był on wierny dynastii Karadziordziewiciów i opowiadał się za przywróceniem monarchii po wojnie. Głosił jednak hasła wielkoserbskie, które nie odpowiadały innym narodom Jugosławii. Po pewnym czasie płk D. Mihailović objął zwierzchnictwo nad całością sił czetnickich działających w różnych częściach Jugosławii. Ich głównym wrogiem była komunistyczna partyzantka podporządkowana Josipowi Broz Ticie, stąd nawiązywano współpracę zarówno z Niemcami, jak też Włochami. Walczyli też z chorwackimi ustaszami. Ponadto w październiku 1941 r. płk D. Mihailović zawarł porozumienie z gen. Milanem Nediciem, przywódcą marionetkowej Serbii.
W 1942 r. nawiązał kontakt z jugosłowiańskim rządem emigracyjnym z siedzibą w Londynie. W rezultacie uzyskał jego poparcie, a oddziały czetnickie zostały uznane za jedyne legalne siły zbrojne, uzyskując oficjalną nazwę Królewskie Wojska Jugosłowiańskie w Ojczyźnie. Na ich czele stanął formalnie król Piotr II, zaś płk D. Mihailović został mianowany ministrem wojny i objął funkcję szefa sztabu, choć faktycznie był ich komendantem. W okresie wojny następował ich duży rozrost liczebny z ok. 80 tys. ludzi pod koniec 1942 r. do ponad 110 tys. w 1943 r. W czasie wojny domowej, która w rzeczywistości trwała podczas II wojny światowej na obszarze okupowanej Jugosławii przewagę uzyskali komuniści, wyzwalając coraz większe rejony kraju. W tej sytuacji Wielka Brytania przerzuciła swoje poparcie na siły podległe J. B. Ticie, narzucając jugosłowiańskiemu rządowi emigracyjnemu zerwanie porozumienia z czetnikami. W tej sytuacji 16 czerwca 1944 r. na wyspie Vis doszło do podpisania umowy między Ivanem Šubašiciem, premierem rządu i J. B. Tito, na mocy której miała być utworzona wspólna Armia Jugosłowiańska. Po odmowie przystąpienia do niej większości czetników płk D. Mihailović 29 sierpnia stracił funkcję ministra i szefa sztabu, a jego oddziały straciły status Królewskich Wojsk Jugosłowiańskich w Ojczyźnie. 12 września nowym szefem sztabu został J. B. Tito.
Czetnicy nadal prowadzili krwawą walkę z komunistycznymi partyzantami aż do końca wojny. Po jej zakończeniu w większości zostali wymordowani lub osadzeni w obozach pracy. Pułkownik D. Mihailović został schwytany w 1946 r., po czym skazano go na śmierć w pokazowym procesie i stracono.
Do 1943 r. Królewskie Wojska Jugosłowiańskie w Ojczyźnie zostały zorganizowane w brygady jako najwyższy stopień formacji. W późniejszym okresie powstały korpusy, składające się na ogół z 3 do 5 brygad czetnickich. Ogółem powstało co najmniej 70 korpusów liczących od kilkuset do kilku tysięcy ludzi. Były one podporządkowane poszczególnym dowództwom zorganizowanym geograficznie.
Pozostałe bośniackie korpusy:
