Kra lodowcowa

Kra lodowcowa (porwak lodowcowy) – to wielki kompleks skał plastycznych lub sypkich (do wielkości kilku kilometrów) wyrwany z podłoża w czasie ruchu lądolodu i przeniesiony na olbrzymie niekiedy odległości (kilkuset kilometrów i więcej).

Przykłady porwaków lodowcowych w Polsce

Porwaki lodowcowe bardzo często występują w osadach lodowcowych (lecz rzadziej niż głazy narzutowe, które są mniejsze. Wielokrotnie też występują na powierzchni, lecz nierzadko nie odróżniają się od reszty skał ze względu na podobieństwo składu i wieku. Spektakularne są odsłonięcia na powierzchni porwaków różniących się zasadniczo składem i wiekiem, m.in.:

• najdonośniejszym przykładem kry lodowcowej są skały jurajskie z okolic Łukowa, gdzie wśród utworów plejstoceńskich znajdują się iły jurajskie (przywleczone prawdopodobnie z Litwy) z licznymi amonitami i bułami sferosyderytów.
• porwak wapienia lub margla kredowego w pobliżu Łukęcina k. Kamienia Pomorskiego
• wyeksploatowany przez kamieniołom porwak kredowy w pobliżu Lubina na wyspie Wolin, obecnie w jego miejscu znajduje się Jezioro Turkusowe
• wyeksploatowany porwak kredowy - Jezioro Szmaragdowe w Szczecinie
• odsłonięcia skał trzeciorzędowych w dolnych partiach klifów Kępy Oksywskiej oraz na jej północnych stokach w pobliżu Dębogórza

Zobacz też

• kra lodowa i lodowcowa - fragmenty lodu na wodach powierzchniowych.
• porwak - inne rodzaje
• głaz narzutowy – eratyk

Bibliografia

• Jaroszewski W., Marks L., Radomski A., Słownik geologii dynamicznej, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 1985, ISBN 83-220-0196-7