Kraje bałtyckie (których mieszkańców niekiedy określa się jako Bałtówuwaga) – nazwa stosowana dla określenia trzech państw położonych nad Morzem Bałtyckim: Litwy, Łotwy i Estonii. Zajmują one powierzchnię 175,1 tys. km², zamieszkuje je ok. 6,9 mln mieszkańców (2010).
Podstawowe dane o krajach bałtyckich i porównanie z Polską:
| Państwo |
Powierzchnia (km²) |
Populacja (2006) |
PKB/osobę (2011) |
 Estonia |
45 226 |
1 327 000 |
18 274 $ |
 Łotwa |
64 589 |
2 290 237 |
16 998 $ |
 Litwa |
65 200 |
3 585 906 |
14 331 $ |
 Polska |
312 679 |
38 500 696 |
19 887 $ |
Państwa te cechują liczne podobieństwa:
- kulturowe – ludy i języki nie-słowiańskie odróżniające je od otaczających narodów, jednak język litewski i język łotewski są dość mocno spokrewnione z językami słowiańskimi – języki bałtosłowiańskie (które z kolei dzielą się na grupę słowiańską i bałtycką); zobacz: języki bałtyckie: litewski i łotewski. Jednak ugro-fiński język estoński, bliski krewny języka fińskiego nie jest w żaden sposób spokrewniony z językami słowiańskimi. Ludy: Bałtowie (Litwini i Łotysze), Ugrofinowie (Estończycy). Bardzo silne wpływy kultury skandynawskiej i niemieckiej na Łotwie, a szczególnie w Estonii – którą uznaje się często za państwo skandynawskie. Można powiedzieć, że Estonia jest Skandynawią w tym samym stopniu co Finlandia. Litwini są katolikami, a Łotysze i Estończycy to w większości protestanci.
- historyczne: uzależnienie od sąsiednich państw, głównie: Szwecji, Danii, Rosji, Polski oraz niemieckich państw zakonnych. Cała Łotwa i Estonia, a także niewielka część Litwy należały setki lat do niemieckojęzycznych państw zakonnych. Niepodległe przed II wojną światową – Bałtycka Ententa, aneksja przez ZSRR w 1940 i okupacja radziecka, jako pierwsze ogłosiły niepodległość w 1991,
- polityczne: byłe republiki radzieckie, jako jedyne nie wstąpiły do Wspólnoty Niepodległych Państw, jedyne kraje byłego ZSRR będące w Unii Europejskiej i NATO, jedyne kraje byłego ZSRR należące do kultury zachodniej, wzrost tendencji nacjonalistycznych w latach 90. XX wieku – kontrowersyjne z punktu widzenia Rosjan prawa przyznające obywatelstwo i ustawy o ochronie języka w Estonii i Łotwie. Duża mniejszość narodowa – rosyjska (przesiedlona tam w czasie ZSRR) w tych krajach, która nie zna języków narodowych tych państw.
Mieszkańców wszystkich trzech krajów bałtyckich określa się niekiedy jako Bałtów, co z etnograficznego punktu widzenia nie jest poprawne, gdyż Estończycy są narodem ugrofińskim, a z wywodzącymi się z Indoeuropejczyków Bałtami (Litwinami i Łotyszami) mają niewiele wspólnego. Jednak nazwa ta używana jest w języku potocznym, także w stosunkach międzynarodowych czy literaturze.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Estonia
Łotwa
Litwa
Polska
