Narodowy Instytut Dziedzictwa

Narodowy Instytut Dziedzictwa
Rok założenia	2002 (jako KOBiDZ)
Dziedzina	zabytki
Adres	ul. Szwoleżerów 9 00-464 Warszawa
dyrektor	Paulina Florjanowicz
Strona www

Główna siedziba

Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) - jest instytucją kultury podległą Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją Narodowego Instytutu Dziedzictwa jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń.

Historia

NID jest prawnym następcą Ośrodka Dokumentacji Zabytków, utworzonego w 1962 roku. Kontynuuje idee ochrony i udostępniania dziedzictwa kulturowego szerokim grupom odbiorców. W 2002 r. poprzez połączenie Ośrodka Dokumentacji Zabytków i Ośrodka Ochrony Zabytkowego Krajobrazu powstał Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ). Z dniem 1 stycznia 2007 roku, na mocy zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do KOBiDZ przyłączono Ośrodek Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego, co oznaczało powstanie pod poprzednią nazwą nowej instytucji kultury. 1 stycznia 2011 roku KOBiDZ zmienił nazwę na Narodowy Instytut Dziedzictwa. Instytut posiada oddziały terenowe w miastach wojewódzkich (oprócz Bydgoszczy i Gorzowa Wielkopolskiego) oraz pracownie terenowe w Trzebinach, Zamościu oraz Park Mużakowski w Łęknicy.

Działalność

Jako merytoryczne zaplecze Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalnego Konserwatora Zabytków oraz wojewódzkich konserwatorów zabytków, NID realizuje następujące zadania:

I. Chroni dziedzictwo kulturowe

• monitoruje stan zachowania dziedzictwa i wspiera jego ochronę
• tworzy i upowszechnia standardy dokumentacji, badania i konserwacji poszczególnych kategorii zabytków
• archiwizuje zbiory dokumentów związanych z ochroną zabytków oraz zajmuje się ich digitalizacją i upowszechnianiem
• odpowiada za budowę i rozwój ogólnopolskiej geoprzestrzennej bazy danych o zabytkach w ramach wdrażania dyrektywy INSPIRE
• gromadzi dokumentację Krajowej Ewidencji Zabytków
• monitoruje i analizuje zagrożenia dla dziedzictwa oraz wypracowuje metody przeciwdziałania tym zagrożeniom
• koordynuje procedurę składania wniosków o przyznanie tytułu Pomnika historii
• przygotowuje opinie i ekspertyzy dotyczące działań przy zabytkach na rzecz organów administracji publicznej
• realizuje program przeciwdziałania i zwalczania przestępczości przeciw dziedzictwu archeologicznemu
• tworzy system ochrony dziedzictwa niematerialnego
• realizuje również inne zadania wyznaczone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków.

II. Realizuje postanowienia Konwencji Światowego Dziedzictwa UNESCO

• monitoruje stan miejsc Światowego Dziedzictwa
• koordynuje prace nad raportami okresowymi o polskich obiektach wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO
• działa na rzecz zapewnienia standardów ochrony, konserwacji i prezentacji miejsc Światowego Dziedzictwa
• jest punktem kontaktowym do spraw Światowego Dziedzictwa UNESCO
• uczestniczy w opracowaniu dokumentacji do wniosków o wpis nowych obiektów na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

III. Prowadzi programy szkoleniowe i informacyjne na rzecz służb konserwatorskich i środowisk związanych z opieką nad zabytkami

• przeprowadza szkolenia w zakresie ochrony zabytków dla m.in. przedstawicieli Policji, Służby Celnej, Straży Granicznej oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego
• prowadzi studia podyplomowe wspólnie z Instytutem Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
• wydaje magazyny branżowe: „Ochrona Zabytków”, „Kurier Konserwatorski”, „Teki Krakowskie”, „Raporty Autostradowe” oraz „Informator Archeologiczny”
• prowadzi specjalistyczną bibliotekę w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz zarządzania dziedzictwem kulturowym

IV. Organizuje kampanie społeczne i edukacyjne

• realizuje program „Wolontariat na rzecz dziedzictwa”
• koordynuje Europejskie Dni Dziedzictwa w Polsce

V. Aktywnie uczestniczy w międzynarodowych forach i organizacjach związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego

• jest zaangażowany we współpracę państw basenu Morza Bałtyckiego w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego oraz w prace europejskiej grupy eksperckiej zajmującej się rolą problematyki ochrony dziedzictwa w działaniach Unii Europejskiej
• uczestniczy w Forum Prawnym Dziedzictwa Europejskiego (Europen Heritage Legal Forum) oraz European Heritage Heads Forum – sieci zrzeszającej szefów narodowych agencji odpowiadających za ochronę dziedzictwa kulturowego

VI. Pełni funkcję Centrum Kompetencji w ramach wieloletniego programu rządowego„KULTURA+” w zakresie digitalizacji zabytków i muzealiów

• współpracuje z Narodowym Instytutem Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów (NIMOZ) w kontekście digitalizacji muzealiów
• wykonuje skany 3D najcenniejszych lub najbardziej zagrożonych zabytków.

Linki zewnętrzne

• Strona NID
• Strona Europejskich Dni Dziedzictwa
• Strona programu "Wolontariat na rzecz dziedzictwa"