Kraków Płaszów

Kraków Płaszów
Dworzec kolejowy Kraków Płaszów
Państwo	Polska
Miejscowość	Kraków
Data otwarcia	1884
Poprzednie nazwy	Podgórze (od 1884 r), Podgórze Płaszów (od 1885 r), Kraków Płaszów (od 1924 r)
Informacje kolejowe
Liczba peronów	3
Liczba krawędzi peronowych	5
Kasy	czynne
Przejścia nadziemne	nie ma i nie było
Przejścia podziemne	czynne
Linie kolejowe
Linia 91 Kraków Główny – Medyka Linia 94 Kraków Płaszów – Oświęcim Linia 112 Kraków Płaszów – Kraków Wisła
Położenie na mapie Krakowa Kraków Płaszów
50°02′06″N 19°58′29″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Widok budynku stacyjnego od strony peronów.

Kraków Płaszów – stacja kolejowa w Krakowie-Płaszowie, w dzielnicy Podgórze. Znajduje się w południowo-wschodniej części miasta.

Jest drugą pod względem wielkości i liczby pasażerów stacją kolejową w Krakowie. Zapewnia częste i szybkie połączenia z Rzeszowem, Tarnowem, Przemyślem, Skawiną i Kalwarią Zebrzydowską. Od 8 marca 2007 w budynku dworca działa Punkt Obsługi Podróżnego Przewozów Regionalnych.

Dworzec jest administrowany przez PKP S.A. Oddział Dworce Kolejowe, rejon Kraków.

Historia

Oddany do użytku w 1884 roku w związku z budową łącznicy odchodzącej od Karpackiej Kolei Transwersalnej łączącej Suchą (dziś Suchą Beskidzką) ze stacją Podgórze (dziś Kraków Płaszów). Od 1885 roku, po oddaniu do użytku stacji Podgórze Miasto (dziś Kraków Krzemionki) zmieniono nazwę na Podgórze Płaszów. W latach 1884-1910 powstał zespół budynków stacyjnych związanych zarówno z obsługą podróżnych jak i infrastrukturą techniczną. Wzniesiono też obiekty mieszkalne dla pracowników węzła. W tym też okresie w obrębie podgórskiego węzła kolejowego powstała lokomotywownia (dawna nazwa Wola Duchacka) oraz warsztaty naprawcze wagonów należące do kolei CLB (Carl Ludwig Bahn) później upaństwowionej i przejętej przez kkStB. W 1915 roku nastąpiło połączenie Podgórze i Krakowa. Wobec tego faktu należało zmienić nazwę stacji, którą przemianowano na Kraków Płaszów. Miało to miejsce dopiero w 1924 roku. W 1927 roku zbudowano istniejącą do dziś lokomotywownię Kraków Płaszów, którą tworzył zespół budynków biurowych i technicznych oraz dwie hale wachlarzowe parowozowni. W latach 1939-45 stacja nosiła nazwę Krakau Plaszow i została objęta rozbudową w ramach modernizacji węzła krakowskiego, która dotyczyła obiektów infrastruktury technicznej (rozbudowa parowozowni – budowa hali prostokątnej). Przebudowano też południowo-wschodnią głowicę rozjazdową oraz tor łączący z nowo wybudowaną stacją towarową na Prokocimiu. W latach 1942-44 przy ul. Dworcowej zbudowano zespół bloków mieszkalnych dla pracowników kolei. W roku 1960 oddano do użytku zmieniony wylot linii pasażerskiej w stronę Skawiny wraz z drugim wiaduktem nad ul. Wielicką (pierwszy wiadukt oddano w roku 1947). Zabytkowy, poaustriacki budynek dworca płaszowskiego został rozebrany w latach 60. XX wieku i zastąpiony postawionym w latach 1965-67 pudełkowatym budynkiem dworcowym, pozbawionym stylu architektonicznego. W miejscu pierwszej parowozowni Wola Duchacka, przy ul. Prokocimskiej, w l. 1996-98 wybudowano nowoczesny gmach urzędu pocztowego. Poczta płaszowska związana była dawniej mocno z koleją. Ostatni kurs wagonu pocztowego odbył się 29 maja 2011 w relacji Kraków Płaszów – Szczecin Główny.

Przystanki komunikacji miejskiej, w pobliżu dworca

Dworzec Płaszów – w bezpośrednim pobliżu dworca:

• autobusy
  • miejskie: 107, 143
  • aglomeracyjne: 243
  • aglomeracyjne przyśpieszone: 301

Płaszów Tunel - skrzyżowanie ulic Gromadzkiej i Żołnierskiej, 300 m od dworca:

• autobus
  • miejski: Telebus

Dworcowa – oddalonego około 500 m od dworca, w obrębie skrzyżowania ul. Wielickiej oraz Dworcowej

• tramwaje: 3, 6, 7, 9, 13, 23, 24, 50, 51
• autobusy
  • miejskie: 107, 143, 174
  • aglomeracyjne: 243
  • aglomeracyjne przyśpieszone: 301
  • przyspieszone: 522
  • nocne: 614, 904

Bibliografia

• Waldemar Komorowski "Stacje kolejowe Kraków Płaszów, Kraków Prokocim, Kraków Bieżanów. Studium historyczno-konserwatorskie" Kraków 2000
• Waldemar Komorowski "Koleje prawobrzeżnego Krakowa", Rocznik Krakowski, tom 67, Kraków 2001, s. 92-109
• Dominik Lulewicz "Z dziejów krakowskiego węzła kolejowego: przebudowa i modernizacja w latach 1939-1945" Krzysztofory, tom 27, Kraków 2009

Linki zewnętrzne

• Kraków Płaszów w Ogólnopolskiej Bazie Kolejowej – kolej.one.pl
• Internetowy rozkład PKP (odjazdy)

Przypisy

Kraków Płaszów
Linia 91 Kraków Główny - Medyka (km linii: 257,094)
odległość: 1,928 km Kraków Zabłocie		Kraków Prokocim odległość: 2,075 km
Linia 94 Kraków Płaszów – Oświęcim (km linii: 64,185)
		Kraków Krzemionki odległość: 1,143 km
Linia Kraków Główny - Bielsko-Biała Główna
odległość: 1,928 km Kraków Zabłocie		Kraków Krzemionki odległość: 1,143 km
Linia 112 Kraków Płaszów – Kraków Wisła (km linii: 2,1)
		Kraków Wisła odległość: 2,1 km