Kriegsmarine

Kriegsmarine
Bandera wojenna Kriegsmarine
Historia
Państwo	III Rzesza
Sformowanie	21 maja 1935
Rozformowanie	22 lipca 1945
Tradycje
Rodowód	Reichsmarine
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały	Bundesmarine Volksmarine
Dowódcy
Pierwszy	Grossadmiral Erich Raeder
Ostatni	Generaladmiral Walter Warzecha
Działania zbrojne
hiszpańska wojna domowa, II wojna światowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych	marynarka wojenna
Skład	Flota, Obszar Morza Północnego, Obszar Morza Bałtyckiego, Grupa Marynarki Wschód (1939)

Kriegsmarine (die Kriegsmarine, rodzaj żeński; niem. tłum. Kriegs - wojenna i Marine - marynarka) - marynarka wojenna III Rzeszy Niemieckiej, część sił zbrojnych Niemiec istniejąca w latach 1935-1945 w ramach Wehrmachtu.

Historia

Marynarka niemiecka Reichsmarine była wiązana przez limity ilościowe i dotyczące wielkości okrętów, przez Traktat wersalski. Od początku lat 30. XX wieku Niemcy, na fali odrzucania traktatu wersalskiego przystąpiły do rekonstrukcji marynarki wojennej. Zwiększały systematycznie liczbę lekkich jednostek (niszczyciele, torpedowce, kutry torpedowe).

21 maja 1935 marynarka III Rzeszy niemieckiej została przemianowana z Reichsmarine na Kriegsmarine. 18 czerwca 1935 zostało też zawarte brytyjsko-niemieckie porozumienie morskie, w którym ustalono docelową łączną wyporność niemieckich jednostek bojowych na 450 000 t (35% w stosunku do Royal Navy). Porozumienie to przekreśliło ograniczenia nałożone traktatem wersalskim i stało się formalną podstawą do gwałtownego rozwoju ilościowego i jakościowego floty niemieckiej. Od 1935 do wybuchu II wojny światowej zbudowano: 2 okręty liniowe, 3 krążowniki ciężkie, 16 niszczycieli i 28 okrętów podwodnych oraz liczne mniejsze jednostki.

Zgodnie z planem "Z" (od niem. tłum. Ziel - cel) Niemcy postawiły na stworzenie wielkiej floty oceanicznej. Planu tego nie udało się zrealizować z powodu coraz większych trudności ekonomicznych i ciężkich strat ponoszonych przez Kriegsmarine.

Ogółem w czasie II wojny światowej (1939 - 45) III Rzesza Niemiecka na wodzie straciła: 6 pancerników, 7 krążowników, 27 niszczycieli, 68 torpedowców, 701 okrętów podwodnych i wiele mniejszych jednostek.

Kalendarium

1935

• 16 marca - podjęto ostateczną decyzję o masowej budowie okrętów podwodnych i nowej organizacji lotnictwa morskiego.
• 21 maja - w miejsce Reichsmarine powołano Kriegsmarine.
• 29 czerwca - do służby wszedł U-1, pierwszy okręt podwodny zbudowany po 1918.
• 27 września - utworzono 1. Flotyllę U-bootów "Weddigen". Jej pierwszym dowódcą został Karl Dönitz.

1939

• 14 lutego - zwodowano pancernik Bismarck.

Tirpitz w Norwegii

• 1 kwietnia - zwodowano pancernik Tirpitz.
• 28 kwietnia - Adolf Hitler wypowiedział niemiecko-brytyjskie porozumienie flot i zapowiedział nieograniczoną rozbudowę Kriegsmarine.
• 1 września - Kriegsmarine posiadała 4 pancerniki, 8 krążowników, 22 niszczyciele, 16 torpedowców, 10 eskortowców, 52 okręty podwodne, 32 trałowce i inne mniejsze jednostki oraz ok. 78.000 marynarzy różnego szczebla.
• 1 września - o godz. 4:45 Pancernik Schleswig-Holstein rozpoczął II wojnę światową ostrzałem Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte.
• 14 października - niemiecki okręt podwodny U-47 po rajdzie na Scapa Flow zatapia brytyjski pancernik HMS Royal Oak i uszkadza krążownik liniowy HMS Repulse.
• 27 listopada - niemieckie pancerniki Scharnhorst oraz Gneisenau zatapiają brytyjski krążownik pomocniczy HMS Rawalpindi.
• 13 grudnia / 17 grudnia - Bitwa u ujścia La Platy brytyjskiego zespołu krążowników z niemieckm ciężkim krążownikiem Admiral Graf Spee, zakończona ostatecznie samozatopieniem niemieckiego rajdera przez własną załogę na wodach k. Montevideo
• 14 grudnia - brytyjski okręt podwodny HMS Ursula torpeduje niemiecki lekki krążownik Köln.

1940

• 9 kwietnia - udział Kriegsmarine w kampanii norweskiej - utrata niemieckich krążowników Karlsruhe po ataku brytyjskiego okrętu podwodnego Truant i Blücher po storpedowaniu przez norweską artylerię nadbrzeżną.
• 10 kwietnia / 13 kwietnia - kampania norweska - utrata 10 niszczycieli niemieckich w bitwach pod Narwikiem.
• 11-16 kwietnia - problemy techniczne z zapalnikami torped całkowicie niweczą niemiecką kampanię podwodną w Norwegii
• 30 października - niemiecki okręt podwodny U-32 w wyniku pościgu zostaje zatopiony.
• 31 października 1941 - niemiecki okręt podwodny U-552 zatapia pierwszą jednostkę amerykańską w trakcie II wojny światowej niszczyciel USS Reuben James.
• 5 listopada - brytyjski krążownik pomocniczy HMS Jervis Bay tonie po walce z niemieckim ciężkim krążownikiem Admiral Scheer.
• 1940 - do służby wszedł okręt liniowy Bismarck, ciężki krążownik Prinz Eugen, 7 krążowników pomocniczych, 3 niszczyciele, 5 torpedowców, 51 okrętów podwodnych, 24 ścigacze, 37 trałowców i mniejsze jednostki.

1941

• 27 maja - zatopienie pancernika Bismarck na północnym Atlantyku przez flotę brytyjską.
• 24 listopada - na południowym Atlantyku brytyjski pancernik HMS Dunedin (D93) zostaje zatopiony przez niemiecki okręt podwodny U-124.
• 25 listopada - na Atlantyku brytyjski pancernik HMS Barham tonie i eksploduje po ataku niemieckiego okrętu podwodnego U-331.

1943

• 30 stycznia - nowo promowany Grossadmiral Karl Dönitz został Naczelnym Dowódcą Kriegsmarine. Dotychczasowy dowódca, Grossadmiral Erich Raeder otrzymał stanowisko Inspektora Floty.
• 22 lutego - ORP Burza zatapia okręt podwodny U-606
• 16 - 20 marca odbyła się bitwa wokół konwojów HX-229 i SC-122 na Północnym Atlantyku. Ostatni wielki sukces U-Bootów.
• 8 października - ORP Orkan zostaje zatopiony przez niemiecki okręt podwodny U-379.
• 26 grudnia 1943 - tonie niemiecki pancernik Scharnhorst po bitwie pod Nord Cap z brytyjskim okrętami.

1944

• 12 listopada - w trakcie brytyjskiego nalotu w Tromso tonie niemiecki pancernik Tirpitz.
• 18 grudnia - RAF bombarduje w Gotenhafen niemiecki pancernik Schleswig-Holstein, w skutek czego okręt zatonął.

1945

• 16 lutego - k. Bergen zatonął U-1053 podczas prób z wyrzutnią V-2
• 31 marca - na jeziorze Dąbie koło Szczecina Niemcy na mieliźnie osadzają lotniskowiec Graf Zeppelin.
• kwiecień - zbombardowanie w Świnoujściu krążownika Lützow, samozatopienie w Wilhelmshaven krążownika Admiral Hipper. U wejścia do portu w Gdyni zatonął pancernik Gneisenau, nieukończony lotniskowiec Graf Zeppelin dostał się w ręce Armii Czerwonej na jeziorze Dąbie w Szczecinie.
• 9 kwietnia - zatonął w Kilonii krążownik ciężki Admiral Scheer i ciężko uszkodzono krążownik lekki Emden.
• maj - zatopienie przez alianckie lotnictwo ok. 30 okrętów podwodnych, ewakuujących się z Niemiec do Norwegii.
• 4 maja - Karl Dönitz nakazał U-Bootom zaprzestanie działań wojennych.
• 22 lipca - rozformowano Kriegsmarine.

Struktura

Karl Dönitz w St. Nazaire

Dowództwo

Naczelne Dowództwo Kriegsmarine (Oberkommando der Kriegsmarine) utworzono 1 lipca 1935 z Kierownictwa Marynarki Reichswehry (Die Marineleitung der Reichswehr). W 1937 połączono je z Kierownictwem Wojny Morskiej (Die Seekriegsleitung). Do przekształceń doszło w listopadzie 1939 i kwietniu 1944.

Naczelni dowódcy KM 1935 - 45

#	Stopień	Dowódca	Okres urzędowania	Uwagi
I	Grossadmiral	Erich Raeder	1 lipca 1935 - 30 stycznia 1943
II	Grossadmiral	Karl Dönitz	30 stycznia 1943 - 1 maja 1945
III	Generaladmiral	Hans-Georg von Friedeburg	1 - 9 maja 1945	Popełnił samobójstwo
IV	Generaladmiral	Walter Warzecha	23 maja - 22 lipca 1945	Desygnowany przez aliantów

Pod względem organizacyjnym Kriegsmarine dzieliła się na:

• Flotę
• Obszar morski - Morze Północne
• Obszar morski - Morze Bałtyckie
  • (Podlegała im również artyleria nadbrzeżna, personel portów)

Na potrzeby frontu Kriegsmarine formowała tzw. lądowe formacje marynarki wojennej, były one organizowane w bataliony morskie, brygady i dywizje.

Stopnie

Hierarchia stopni KM

#	Stopień	Polski odpowiednik	Uwagi
27	Grossadmiral	admirał
26	Generaladmiral
25	Admiral	admirał floty
24	Vizeadmiral	wiceadmirał
23	Konteradmiral	kontradmirał
22	Kapitan zur See	komandor
21	Fregattenkapitan	komandor porucznik
20	Korvettenkapitan	komandor podporucznik
19	Kapitanleutnant	kapitan marynarki
18	Oberleutnant zur See	porucznik marynarki
17	Leutnant zur See	podporucznik marynarki
16	Oberfahnrich zur See	starszy chorąży marynarki
15	Fahnrich zur See	chorąży marynarki
14	Stabsoberbootsmann	starszy bosman sztabowy	stopień zlikwidowany
13	Oberbootsmann	starszy bosman
12	Stabsbootsmann	bosman sztabowy	stopień zlikwidowany
11	Bootsmann	bosman
10	Oberbootsmaat	starszy bosmanmat	stopień zlikwidowany
9	Bootsmannmaat	bosmanmat
8	Obermat	starszy mat
7	Matt	mat
6	Stabsobergefreiter	starszy marynarz	od czerwca 1940
5	Stabsgefreiter	starszy marynarz	od czerwca 1940
4	Hauptgefreiter	starszy marynarz	od czerwca 1940
3	Obergefreiter	starszy marynarz
2	Gefreiter	starszy marynarz
1	Mantrose	marynarz

Uwagi: W tabeli podano odpowiedniki w Polskiej Marynarce Wojennej po ostatniej reformie, która zlikwidowała trzy stopnie podoficerskie i wprowadziła czwarty stopień admiralski.

Stopnie 1-6: szeregowi, 7-14: podoficerowie, 15-16: chorążowie, 17-26: oficerowie.

Stopnie 4-6 dawały możliwość awansu służbowego bez ukończenia szkoły specjalistów.

Insygnia

Bandery

Bandery Naczelnego Dowództwa Kriegsmarine

• 

  Bandera szefa sztabu Kriegsmarine, jeśli nie jest wielkim admirałem
  (OBdM, 1936 – 39)

• 

  Bandera wielkiego admirała
  (OBdM, 1939 – 45)

• 

  Bandera generalnego inspektora Kriegsmarine,
  jeśli jest wielkim admirałem (1943 - 45)

Oznaki

Marynarze Kriegsmarine

Oznaki służb i specjalności noszone na naramiennikach:

• Artyleria - kotwica nad płonącą pochodną z numerem pododdziału
• Batalion specjalny i batalion szkolny - dwie skrzyżowane kotwice
• Lekarze - eskulap
• Personel portów - O (Morze Bałtyckie) lub N (Morze Północne)
• Służby inżynieryjne - koło zębate
• Szkoła matów - trzy skrzyżowane kotwice

Mundury

Wojska Kriegsmarine nosiły mundury granatowe ze złocistym oporządzeniem (guziki, szamerunek, akselbanty itd.). Oczywiście od 1934 r. na czapkach i na lewej piersi munduru miały być noszone nazistowskie Parteiadlery, były one złociste u oficerów, a u niższych rangą żółte. Dodatkowo na czapkach marynarskich na otoku znajdowała się wstęga z gotyckim napisem Kriegsmarine.

Zobacz też

• Lista okrętów Reichsmarine i Kriegsmarine
• Erich Raeder
• Karl Dönitz
• Gotenhafen
• Marynarka wojenna