Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyNa mapach:
|
|||
|
|||
| Status | dzielnica | ||
| W granicach Zawiercia | 1977 | ||
| Powierzchnia | 15,76 km² | ||
| Ludność • liczba ludności |
3000 |
||
| Tablice rejestracyjne | SZA | ||
Kromołów – dawne miasto (do 1870[1]), od 1977[2] najstarsza, zabytkowa dzielnica Zawiercia, położona na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.
Spis treści |
Osada Kromołów powstała przed 1193, założona przez rycerza Kromola, od którego nazwiska wywodzi się nazwa miejscowości. Pierwszymi właścicielami tych ziem byli Kromołowscy.
Kromołów prawa miejskie uzyskał w XIV lub XV w., a utracił je w XIX wieku w ramach represji rosyjskich po klęsce powstania styczniowego. W latach 1973-1977 miejscowość była siedzibą gminy Kromołów. 1 lutego 1977 wieś Kromołów została włączona do miasta Zawiercie jako jedna z jego dzielnic.
Istnieje domniemanie, że Kromołów początkowo był również osadą rycerską. Inna wersja mówi, że zakonnicy klasztoru lubińskiego popłynęli w górę Warty, gdzie u jej źródeł osiedlił się Cromola. We wczesnym średniowieczu niektóre miejscowości określano miastami - do takich należał Kromołów.[potrzebne źródło]
Z zapisów w bulli papieża Celestyna III wydanej 8 kwietnia 1193 adresowanej do księcia Polski, Kazimierza Sprawiedliwego wynika, że papież zatwierdził w niej wszystkie posiadłości nadane kanonikom regularnym przy klasztorze Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu. Na mocy bulli kanonicy byli właścicielami "THABERNA IN CROMOLAU" - jednej karczmy w Kromołowie. To świadczy o ścisłej więzi Wrocławia z Kromołowem. W czasach Długosza klasztor miał w Kromołowie 1 łan ziemi, 1 zagrodnika i prawo patronatu nad kościołem parafialnym, a sam Kromołów był uważany za miasto.
Po 1425 r. właścicielem miasta jest Stanisław Kromołowski, będący również rajcą lelowskim. On i jego syn Stanisław przyczynili się do znacznego ożywienia gospodarczego miasta, kiedy to Kromołów zyskał rangę kupiecką i handlową; po śmierci ojca syn zwrócił się również do Zygmunta I Starego z prośbą o wyrażenie zgody na urządzenie targów w Kromołowie. Król wydał przywilej targowy 24 lutego 1519 r.
W XVII i XVIII w. przebiegał tędy szlak przemarszu wojsk idących na wojnę, tędy przejeżdżał król Jan Kazimierz i jego następca Michał Korybut Wiśniowiecki. U Stanisława Warszyckiego (kolejnego dziedzica Kromołowa) przez dwa miesiące gościła wdowa po Jeremim Wiśniowieckim. Wspomniany Stanisław w 1699 obwarował Kromołów umocnieniami obronnymi oraz fosą, a także postawił nowy murowany dworek, spełniający rolę fortyfikacji. Wydarzenia z lat 1655 - 1660 znane jako "potop szwedzki" przyniosły mieszkańcom znaczne straty. Dwa dni załoga odpierała bezskutecznie atak. Miasto zostało spalone. Drugi atak miał miejsce w 1702, kiedy kromołowianie odczuli skutki pobytu w miejscowości oddziału generała Dancera. Przez miejscowość przeciągały również oddziały hetmana Jana Sobieskiego, skierowane przeciw rokoszanom Jana Lubomirskiego. Powtórnie mieli okazję zobaczyć hetmana już jako króla Jana III Sobieskiego, kiedy po odpoczynku we Włodowicach 26 lipca 1683 wiódł swe rycerstwo na odsiecz Wiednia. Z okresu wojen szwedzkich miasto wyszło zubożałe oraz wyludnione, o czym świadczą spisy poborowe dla województwa krakowskiego:
Jednym z większych zaszczytów był wieczny spoczynek w kościele - nie każdy mógł go dostąpić - tylko najbardziej zasłużeni dla wiary katolickiej. Należał do nich Albert Woysza (prepozyt chełmiński, kanonik płocki i sekretarz króla Władysława IV). Kromołowianie uczestniczyli we wszystkich powstaniach w okresie zaboru rosyjskiego, dlatego za pomoc w sprzyjanie powstańcom miastu odebrano prawa miejskie (1867 - 1870), oznaczało to zarazem straty gospodarcze i finansowe.
W 1925 parafia kromołowska i dekanat zawierciański zostają włączone do diecezji częstochowskiej.
Podczas II wojny światowej w Kromołowie drukowano tajną gazetkę "Płomień".
Kromołów od 1 lutego 1977 r. jest dzielnicą Zawiercia.
|
|||||||||||||||||
_COA.jpg&filetimestamp=20100224214031)
