| Kronika Janka z Czarnkowa Joannis de Czarnkow Chronicon Polonorum |
|
| Autor | Jan z Czarnkowa |
| Miejsce wydania | Cesarstwo Austriackie |
| Język | łaciński |
| Data I wyd. | 1872 (Monumenta Poloniae Historica) |
| Wydawca | August Bielowski |
| Typ utworu | kronika |
Kronika Janka z Czarnkowa (łac. Joannis de Czarnkow chronicon Polonorum) – kronika Jana z Czarnkowa obejmująca wydarzenia historii Polski w latach 1370-1384 powstała pod koniec XIV wieku.
Spis treści |
Kronika powstała prawdopodobnie pod koniec jego życia. W zasadzie można ją traktować jako pierwszy pamiętnik w literaturze polskiej. Dzieło rozpoczyna opis śmierci Kazimierza Wielkiego i zawiera fakty, których Janko z Czarnkowa był świadkiem, ale przedstawione stronniczo i zgodnie z jego własnymi sympatiami politycznymi. Kazimierz Wielki został ukazany jako prawdziwy wzór władcy, a czasy Ludwika Węgierskiego - jako okres chaosu i niepewności. Można się z Kroniki także dowiedzieć wiele o życiu i znaczeniu duchowieństwa tamtego okresu.
Kronika, napisana po łacinie, została przetłumaczona na polski przez Józefa Żerbiłłę w 1905 roku. W XIX w. udowodniono, że trzy pierwsze fragmenty nie pochodzą z kroniki Janka z Czarnkowa, nadal jednak umieszcza się je w dziele, gdyż śmierć Kazimierza Wielkiego i opis uroczystości jest wprowadzeniem do wydarzeń zamieszczonych w dalszych częściach kroniki. Tekst łaciński kroniki można znaleźć w Monumenta Poloniae Historica. Pomniki Dziejowe Polski, t. 2.
Nie istnieje krytyczny przekład kroniki. Do połowy lat 90. jedynym dostępnym wydaniem spolszczonym była wspomniana edycja z 1905 roku. W 1996 roku wznowił ją krakowski Universitas. Wydanie to zostało opatrzone krótką notą na temat autora i wstępem Jerzego Wyrozumskiego. Tłumaczenie zostało poprawione i zaktualizowane przez Marka Kowalskiego. Kolejne wznowienia, już bez zmian w treści, ukazywały się w latach 2001, 2006 i 2009[1].