Ratusz i studnia na krośnieńskim rynku
Pomnik Józefa Piłsudskiego
Kościół oo.Franciszkanów w Krośnie
"Kopernik" – budynek I LO
"Kopernik" – budynek I LO
Pomnik Mikołaja Kopernika
Krosno (ukr. Коросно) – miasto na prawach powiatu w województwie podkarpackim, siedziba władz powiatu krośnieńskiego.
Siedziba instytucji o zasięgu ponadlokalnym: Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, Zespołu Karpackich Parków Krajobrazowych, Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii, Okręgowej Komisji Wyborczej, Sądu i Prokuratury Okręgowej, Okręgowego Urzędu Górniczego, Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego, Urzędu Celnego, Instytutu Nafty i Gazu oraz Radiowo Telewizyjnego Centrum Nadawczego na Suchej Górze.
Stolica województwa krośnieńskiego od 30 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 r.
Znajduje się w Euroregionie Karpackim, w skład którego wchodzą przygraniczne tereny Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii.
Krosno – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, przy ujściu potoku Lubatówki do Wisłoka, na obszarze Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, wchodzącej w skład Pogórza Środkowobeskidzkiego, określanego jako Beskid Niski. Krosno określano jako "parva Cracovia" – czyli "mały Kraków", dlatego, że krośnieński Rynek z renesansowymi sukiennicami kojarzył się z krakowskim Starym Miastem, a także ze względu na wysoki poziom życia umysłowego miasta. O celowości porównywania do Krakowa świadczy umieszczenie widoku Krosna, w miedziorycie Georga Brauna (1541-1622) i Franza Hogenberga (ok. 1535-1590), w dziele Civitates orbis terrarum (Miasta świata wydanym w 1617 r. w Kolonii), w towarzystwie: Krakowa, Poznania, Warszawy, Zamościa, czy w dziele: Andreasa Cellariusa (1596-1665) z 1659 r. "Regni Poloniae Magnique Ducatus Lithuanie Novissima Descriptio", wydanym w Amsterdamie.
Kotlina Krośnieńska od zachodu graniczy z doliną Jasiołki i niewielkimi przełęczami, z Kotliną Jasielską, a na wschodzie łączy się doliną Wisłoka i z Kotliną Zarszynską. Nad Krosnem wznosi się od północy tzw. Pasmo Odrzykońskie, z wyróżniającymi się kulminacjami Królewskiej Góry (554 m n.p.m.) i Suchej Góry (585 m n.p.m.). U podnóża pierwszej, znajduje się Zamek "Kamieniec", a na szczycie drugiej wieża przekaźnikowa stacji telewizyjnej. Do krośnieńskiego bogactwa oprócz ropy naftowej, piaskowca, glinek, zaliczamy źródła mineralne, które występują w dzielnicy Białobrzegi, jako siarkowo-wodorowe, na Zawodziu siarczany i solanki o dużym stężeniu, oraz w innych dzielnicach solanki o różnym składzie chemicznym.
Krosno – w widłach Wisłoka i Lubatówki, stanowiło regularny, zwarty układ urbanistyczny z czworokątnym Rynkiem i wychodzącą z niego rozplanowaną siecią ulic. Z Rynku wybiegały symetrycznie w kierunkach na południe i północ po trzy ulice, które zbiegały się przy bramach miejskich.
Krosno urzeka pięknem średniowiecznych kościołów i zabytkowych kamieniczek, usytuowanych głównie w obrębie Rynku, który mieści się na wzniesieniu ok. 277 m n.p.m.Krosno należy do Zagłębia Naftowego Jasielsko-Krośnieńskiego i słynie też z hut szkła i z lotnictwa.
-
Osobny artykuł: Historia Krosna.
[edytuj] Zabytkowe kościoły
- Kościół Farny pod wezwaniem św. Trójcy
- Kościół i Klasztor oo. Franciszkanów
- Kościół św. Wojciecha
- Kościół i Klasztor oo. Kapucynów
- Kaplica Emaus przy ul. Kletówka.
- Kościół NMP Królowej Polski
- Klasztor Jezuitów – wzniesiony w latach 1660-1667, w wyniku fundacji Stanisława Zaremby, Bobolów i Balów. Częściowo wykorzystano fortyfikację miejska nad rzeką Lubatówką. Przez stulecie mieścił uczelnię jezuicką o wysokim poziomem nauczania. Czworobok dziedzińca zamykał od północy (zburzony w r.1807) kościół jezuitów pw. Niepokalanego Poczęcia N.P. Marii – jedna z 7 świątyń w mieście do połowy XVII wieku. Po kasacie zakonu przez zaborcę, w roku 1773, mieściła się tu szkołę, a potem szpital wojskowy. Po pożarze, w roku 1849 odbudowany w XIX wieku. Teraz siedziba Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie.
- Związani z kolegium w Krośnie :
- ks. prof. Stanisław Mniszek pierwszy rektor Kolegium,
- ks. prof. Krzysztof Gruszczyński (1620-1687), rektor w l. 1679-1683,
- ks. Rafał Modlibowski (1740-1797) wykładowca filozofii ok. 1772 r., konfederat, poeta
- o.Rafał Skrzynecki (1714 – 1788) – jezuita, historyk, polonista, tłumacz, rektor Kolegium w Krośnie w 1767, autor dzieł historycznych
- Kazimierz Ostrowski – reformator jezuickiego szkolnictwa w Polsce, (4 III 1669 -4 VII 1732) prof. retoryki w Krośnie (1697–1698):
- Jan Radomiński (1687-1756)-jezuita, spowiednik królewski Katarzyny Leszczyńskiej, filozof, uczeń i wykładowca w Kolegium w Krośnie
- Kazimierz Czyżewski – (1673-1746 w Krośnie), filozof i teolog, jezuita, rektor kolegium w Toruniu
- o.Kasper Niesiecki – (1682- 1744) – uczeń Kolegium w Krośnie, heraldyk, jezuita, leksykograf, pisarz, teolog, kaznodzieja.
- Ewaryst Andrzej Kuropatnicki, (1734-1788) – w celu ochrony zbiorów Kolegium, nabył je i umieścił w w Tarnowcu i w Lipinkach
[edytuj] Przedszkola
- Prywatne Przedszkole "Tęczowa Kraina"
- Przedszkole Miejskie Nr 1
- Przedszkole Miejskie Nr 2
- Przedszkole Miejskie Nr 3
- Przedszkole Miejskie Nr 4
- Przedszkole Miejskie Nr 5
- Przedszkole Miejskie Nr 8
- Przedszkole Miejskie Nr 10
- Przedszkole Miejskie Nr 11
[edytuj] Szkoły podstawowe
- Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie
- Zespół Szkół nr 2 w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej
- Szkoła Podstawowa nr 4 im. E.Kolanki w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 5 im. Jana Pawła II
- Szkoła Podstawowa nr 6 im. Janusza Korczaka
- Szkoła Podstawowa nr 7 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 8 im. "Dar Górników" w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 10 im. kpt. Stanisława Betleja
- Szkoła Podstawowa nr 12 w Krośnie
- Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 14 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 15 w Krośnie
- Miejski Zespół Szkół Nr 5 Gimnazjum Nr 1 i Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej w Krośnie
- Gimnazjum nr 2 w Krośnie
- Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 3 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
- Gimnazjum nr 5 w Krośnie
- Katolickie Gimnazjum Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła
- Zespół szkół nr 4 w Krośnie (połączenie Gimnazjum nr 4 i Szkoły Podstawowej nr 15)
- Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie
[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne
[edytuj] Szkoły dla dorosłych i policealne uzupełniające
- Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego
- Policealne Studium Zawodowe "Wszechnica"
- Policealna Szkoła Detektywów i Pracowników Ochrony "O'CHIKARA"
- Wieczorowa Szkoła Policealna Pracowników Służb Społecznych
- Podkarpackie Towarzystwo Edukacji Alternatywnej "Wszechnica"
[edytuj] Szkolnictwo wyższe
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie
- Państwowe Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy w Krośnie
- Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Oddział w Krośnie
- Niepubliczna Szkoła Biznesu
- Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Oddział w Krośnie
[edytuj] Obiekty sportowe
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
- tor speedrowerowy
- przy ulicy Bursaki
- Hala Sportowo-Widowiskowa
- zespół basenów otwartych
- otwarte lodowisko w zimie
- korty tenisowe
- stadion lekkoatletyczny i do piłki nożnej
- przy ulicy Legionów
- mała hala widowiskowo-sportowa
- stadion z torem żużlowym i boiskiem piłkarskim
- korty tenisowe
- przy ulicy Rzeszowskiej
- basen kryty (długość 25 m)
- boisko do piłki nożnej (90 x 48) + bieżnia żużlowa
- przy ulicy Wojska Polskiego
- międzyszkolny basen kryty (długość 25 m)
- Czarnorzeki
W najbliższych latach budowa i modernizacja kompleksu sportowo-rekreacyjnego przy ulicy Bursaki. Oprócz tego w Krośnie znajduja się mniejsze, najczęściej przyszkolne boiska.
[edytuj] Kluby sportowe
[edytuj] Najważniejsze grupy, zespoły, stowarzyszenia i kluby Krosna
- Teatr dramatyczny "itd..." (3 grupy: starsza, średnia, młodsza)- zmienne składy zależnie od wieku
- Teatr dramatyczno-wokalny "The Great Insomnia" - od marca 2012 nieaktywny ( uczniowie licealni)- stały zamknięty skład
- Grupa teatralno-taneczno-wokalna "Kleks" (4 grupy dziecięce)- zmienne składy zależnie od wieku
- Teatr dramatyczny "Marysia" ( uczniowie I LO)- zmienny skład zaleznie od nowego roku szkolnego
- Teatr akrobatyczno-widowiskowy "Teatr na bruku" (zróżnicowana wiekowo grupa)- zmienny skład każdego lata
- Teatr dramatyczno-widowiskowy "S.T.R.A.C.H." ( licealiści i studenci)- stały skład (z wyjątkami)
- Teatr dramatyczny "Teatr z fleszem" (uczniów klas IV, V, VI szkół podstawowych)- zmienny skład zależny od wieku
- Zespół teatralno-taneczny "Radosna Rodzinna Akademia Teatralna" (dzieci i młodzież)- zmienny skład zależnie od wieku
- Zespół wokalno-instrumentalny "Stowarzyszenie Kultury Dzieci i Młodzieży DYSONANS" (dzieci i młodzież)- zmienny skład zależnie od wieku
- Studio piosenki "SWING" (uczniowie gimazjalni i licealni)- zmienny skład zleżnie od wieku
- Klub literacko-promotorski "KLUB Literacki RCKP" (zróżnicowana wiekowo grupa)- stały skład + nowi członkowie
- Studio ruchowo-baletowe "Studio Ruchu" (dzieci i młodzież)- zmienny skład zaleznie od wieku
- Pracownia artystyczna "Pracownia Grafiki Tradycyjnej" (zróżnicowana wiekowo grupa)- stały skład + nowi członkowie
- Pracownia artystyczna "Otwarta Pracownia" (zróżnicowana wiekowo grupa)- stały skład + nowi członkowie
- Klub aktywizujący "Klub Seniora" (seniorzy)- stały skład + nowi członkowie
- Klub fotograficzny "Fotoklub" (młodzież i dorośli)- stały skład + nowi członkowie
- Chór mieszany "ECHO" (zróżnicowana wiekowo grupa)- część składu stała, część zmienna
- Kapela ludowa "BIAŁOBRZEŻANIE" (dorośli)- stały skład + nowi członkowie
- Orkiestra dęta "Miejska Górnicza Orkiestra Dęta" (zróżnicowana wiekowo grupa)- stały skład + nowi członkowie
- Grupa baletowa bez nazwy (2 grupy: starsza i młodsza)- zmienny skład zależnie od wieku
- Zespół muzyczny "EURO BAND BLUES" (promocja młodych talentów)- zmienny skład
- Zespół muzyczny "GRUBA BERTA" (młodzież i dorośli)- stały skład + nowi członkowie
- Zespół muzyczny "INTIA" (młodzież i dorośli)- stały skład
- Zespół muzyczny "LEAERS LIE" (młodzież i dorośli)- stały skład
- Zespół muzyczny "SKYANGER" (młodzież i dorośli)- stały skład
- Zespół śpiewaczy ludowych "KAMRATKI" (dorośli)- stały skład + nowi członkowie
- Zespół tańca współczesnego "STRECZ" (młodzież)- zmienny skład zależnie od wieku
- Zespół taneczny "CRAZY DANCE" (młodzież- wyłącznie dziewczęta)- zmienny skład zależnie od wieku
- Zespół taneczny "TĘCZA" (dzieci i młodzież)- zmienny skład zeleżnie od wieku
- Klub dyskusyjny "Elizjum" (młodzież i dorośli)- częściowo zmienny zależnie od wieku, częściowo stały skład
[edytuj] Stacje radiowe
- Stacje radiowe nadawane z Krosna:
[edytuj] Stacje telewizyjne
- Stacje telewizyjne emitujące lokalne programy skierowane do mieszkańców Krosna:
- TVP Rzeszów
- TV Obiektyw (dwa kanały, jeden informacyjno-dokumentalny, drugi reklamowy)
[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe
[edytuj] Administracja
Krosno posiada dwa rodzaje jednostek pomocniczych gminy. Miasto jest podzielone administracyjnie na 6 dzielnic i 6 osiedli[3].
Przez Krosno przebiegają:
Hangar na lotnisku w Krośnie
Jest to jedno z największych lotnisk trawiastych w Europie, które należy od 2008 roku do miasta Krosna, a jest użytkowane przez Aeroklub Podkarpacki. Obecnie trwają prace związane z pozyskaniem funduszy na wybudowanie pasa startowego dla samolotów pasażerskich oraz terminalu odpraw.
Najbliższe lotnisko obsługujące linie pasażerskie znajduje się w stolicy województwa podkarpackiego w Rzeszowie, które posiada drugi co do długości pas startowy w Polsce.
[edytuj] Komunikacja międzynarodowa, międzymiastowa i powiatowa
Krosno posiada dobrze rozwiniętą sieć połączeń międzymiastowych, które realizuje głównie PKS SA w Krośnie (m.in. Warszawa, Łódź, Kraków, Lublin, Rzeszów) oraz poprzez prywatnych przewoźników.
Komunikacja międzynarodowa jest realizowana poprzez połączenia obsługiwane przez biura podróży.
Linia kolejowa biegnąca z Jasła do Zagórza jest niezelektryfikowana. Obsługę połączeń pasażerskich realizuje spółka Przewozy Regionalne, która jest dofinansowywana ze środków samorządu województwa oraz Ministerstwa Infrastruktury RP. W Krośnie znajdują się przystanki kolejowe:
Ruch pociągów pasażerskich odbywa się w kierunkach Zagórz - Rzeszów Główny i z powrotem oraz na międzynarodowych trasach: Rzeszów Główny - Medzilaborce (na Słowacji) oraz Jasło – Chyrów (na Ukrainie) i z powrotem[4].
[edytuj] Komunikacja miejska
-
Osobny artykuł: MKS Krosno.
[edytuj] Gospodarka
Według danych GUS za rok 2005 dochód na jednego mieszkańca w Krośnie wynosił 3100,30 zł co daje 105,30% średniej krajowej w 2005 roku. W tym samym czasie stopa bezrobocia wynosiła 6,5%[5].
W mieście działają 2 centra handlowe[6], 1 galeria handlowa[7], 16 dyskontów spożywczych[8], 6 marketów budowlanych[9].
[edytuj] Zakłady pracy
Lista ważniejszych firm:
- Krośnieńskie Przedsiębiorstwo Budowlane w Krośnie S.A. (KPB SA)
- Volkswagen GABŁO
- Skoda "AUTO ROBERT MIŚ"
- Renault Krosno Zodiac Witold Gut sp. z o.o.
- JYSK Sp. z o.o.
- Nowy Styl Group
- Zakład Urządzeń Naftowych "Naftomet" Sp. z o.o.
Krośnieńskie Huty Szkła "Krosno"
- Krośnieńskie Huty Szkła "Krosno" SA
- "Makora" Krośnieńska Huta Szkła Sp. z o.o.
- Huta Szkła Józefina
- BWI Poland Technologies Sp. z o.o. oddział w Krośnie (dawniej Delphi)
- FA Krosno Sp. z o.o.
- "Goodrich Krosno" Sp. z o.o.
- "WSK" PZL-Krosno SA
- Eurocash. Sp. z o.o.
- Krośnieńskie Fabryki Mebli „KROFAM” Sp. z o.o.
- Galeria Portius
- Galeria Full Market
- Galeria EliJot
- Galeria Zawodzie
- Merkury Market
- Grupa Panmar Krosno – Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów, Dystrybucja Opału
- Hotel Portius ***
- Hotel NAFTA KROSNO ***
- Cellfast Krosno SA
- Hector Metal Stamping
- PGNiG S.A. - Ośrodek Kopalń Krosno - Siedziba
- CB INWEST - Kompleks Handlowy Zręcińska 4 ***
- ICAR Regeneracja Turbosprezarek
[edytuj] Krośnianie
-
Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Krosnem.
-
[edytuj] Honorowi Obywatele Miasta Krosna
[edytuj] Współpraca międzynarodowa
|
|
Ta sekcja od 2011-10 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
[edytuj] Miasta partnerskie
[edytuj] Miasta zaprzyjaźnione
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym, stan 31.12.2009
- ↑ Krośnieńskie Stowarzyszenie Modelarzy Lotniczych
- ↑ UM Krosno: Dzielnice i osiedla (pol.). [dostęp 2011-06-14].
- ↑ Przewozy Regionalne
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ CH Elijot, CH Full Market
- ↑ Galeria Portius,
- ↑ Intermarché, Biedronka (2), Carrefour Express (3), Lidl (2), S-8 + galeria, FRAC, Delikatesy Centrum, Plus, Zielony Koszyk, Atos, SEZAM, 5 minut
- ↑ MAXPOL, Merkury Market, Mrówka – KPB, Kleberg (2)
[edytuj] Bibliografia
- Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. I, red. Garbarcik J., Kraków 1972
- Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. II, red. Garbarcik J., Kraków 1973
- Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. III, red. Cynarski St., Kraków 1995
- Sarna W. ks.: Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym. Józef Styfi. Przemyśl 1898. Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1997
- Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie do 1919, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 9, Krosno 1995
- Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1919-1939, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 13, Krosno 1997
- Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1939-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 15, Krosno 1999
- Kuropatnicki E. A. hr.: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi, Wojciech Manecki. Lwów 1858, Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1998
- Orłowicz M.: Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim. Książnica Polska. Lwów 1919, Reprint: Ruthenus Rafał Barski. Krosno 2002
- Maczek S.: Od podwody do czołga. Wspomnienia wojenne 1918-1945, Ossolineum, Wrocław 1990
- Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1901-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 12, Krosno 1997
- Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1946-1995, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 14, Krosno 1998
- Nieć J.: Rzeszowskie za Sasów. Szkic historyczny, Towarzystwo Regionalne Ziemi Rzeszowskiej, Rzeszów 1938
- Wojnar T., Kyc A.: Tradycja i współczesność. Monografia Krośnieńskich Hut Szkła "Krosno" SA 1923-1998, KHS "Krosno" SA. Krosno 1998
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
Dzielnice i osiedla Krosna |
|
| Dzielnice |
|
 |
|
| Osiedla |
|
|
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Polska
Multimedia w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Hasło Krosno w Wikisłowniku
