| Kryłowo (Крылово) | |
| Państwo | |
| Obwód | |
| Wysokość | 70 m n.p.m. |
| Kod pocztowy | 238414 |
| Tablice rejestracyjne | 39, 91 |
| Na mapach: | |
Kryłowo (ros. Крылово, niem. Nordenburg, pol. Nordenbork, lit. Ašvėnai.) miejscowość w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, w powiecie prawdinskim.
Miejscowość położona jest tuż przy granicy państwowej. Z drugiej strony granicy znajduje się jezioro Oświn. Wody z tego jeziora odprowadza do Łyny płynąca przez Kryłowo rzeka Putiłowka.
Spis treści |
Krzyżacki zamek w Nordenborku wybudowany był w 1303. Osada wraz z zamkiem zniszczona została zniszczona przez wojska Kiejstuta w 1366. Miejscowość prawa miejskie uzyskała w roku 1368.
Nordenbork znajdował się na terenie okręgu podlegającego prokuratorom gierdawskim. Po wyborze Ludwiga von Erlichshausena na wielkiego mistrza wczasie objazdu hołdowniczego (1450) poddanych z Nordenborka przyjmował w Gierdawie. W roku 1469 cały okręg wraz z Nordenborkiem przeszedł w posiadanie rodziny von Schlieben w zamian za długi zakonu krzyżackiego. Część tej rodziny uległa polonizacji. Nabardziej znanych jest dwóch przedstawicieli tej rodziny, którzy byli wojewodami inflanckimi, Jan Teodor Schlieben i jego syn Jan. Ten ostatni dzięki żonie był właścicielem Płowc i Dobrego na Kujawach.
Przed reformacją parafia w Nodenborku należała do archiprezbiteratu sępopolskiego. Książę Albrecht 10 marca 1528 wyłączył z jursdykacji biskupa warmińskiego Maurycego Nordenbok, podporządkowując go biskupowi Pawłowi Separatusowi z diecezji pomezańskiej.
W roku 1657 Nordenbork został zniszczony przez Tatarów w ramach polskich represji nad elektorem za pomoc udzieloną Szwedom.
W XVIIIw. nabożeństwa w miejscowym kościele luterańskim odprawiane były w języku niemieckim, a także polskim i litewskim. Pod koniec XVIII w. misje katolickie prowadzili tu księża z parafii w Świętej Lipce
W roku 1880 mieszkańcy utrzymywali się z rolnictwa.
Miasto zdobyte przez wojska radzieckie 25 stycznia 1945 roku. Z powodu grabieży i podpaleń zniszczona została starówka oraz kościół z 1710 roku, w ramach reparacji wojennych rozebrano linię kolejową Gierdawy-Węgorzewo i kolejkę wąskotorową.
W 1945 roku do Nordenburga przybyli pierwsi osadnicy, miasto znalazło się pod kontrolą polskiej administracji, w trzeciej dekadzie sierpnia powstał rejonowy inspektorat osadnictwa podlegający Państwowemu Urzędowi Repatriacyjnemu. We wrześniu 1945 roku radzieckie władze wojskowe dokonały przesunięcia linii granicznej od 12 do 14 kilometrów w głąb terytorium RP, protesty strony polskiej nie przyniosły skutku. W wyniku tego miasto znalazło się po stronie radzieckiej.
Pod koniec XX w. największym zakładem pracy w Kryłowie był sowchoz współpracujący z PPGR Srokowo.
Liczba mieszkańców: w roku 1875 - 2547 osób, w 1880 - 2515, w 1890 - 2251 ( w tym 14 katolików i 69 Żydów), w 1910 - 2149, w 1939 - 3173, w 2000 - ok. 500 osób.