Krzyż Partyzancki

	Krzyż Partyzancki
	; Awers i rewers
	; Baretka
Ustanowiono	26 października 1945
Wielkość	38 x 38 mm

Krzyż Partyzancki – polskie państwowe odznaczenie wojskowe.

Krzyż Partyzancki został ustanowiony dekretem Rady Ministrów z dnia 26 października 1945 roku^[1], zatwierdzonym przez Prezydium Krajowej Rady Narodowej. Odznaczenie to zostało ustanowione "w celu upamiętnienia bohaterskiej walki zbrojnej żołnierzy oddziałów partyzanckich z hitlerowskim okupantem o Niepodległość, Wolność i Demokrację oraz celem nagrodzenia bojowych zasług w tej walce".

[edytuj] Zasady nadawania

Krzyż Partyzancki był nadawany jednorazowo organizatorom, dowódcom i członkom oddziałów partyzanckich walczących z Niemcami na terenie Polski, a także Polakom walczącym w oddziałach partyzanckich na terenie ZSRR, Jugosławii i Francji oraz cudzoziemcom walczącym w oddziałach partyzanckich na terenie Polski. Odznaczenie nadawało Prezydium Krajowej Rady Narodowej w drodze uchwały, od 1952 roku Rada Państwa, a od 1989 Prezydent RP. Nadawane było także miejscowościom.

[edytuj] Odznaczeni

Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim.

Po raz pierwszy odznaczenia zostały nadane uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej "powziętą na posiedzeniu w dniu 12 czerwca 1946, w uznaniu dla wielkich zasług, położonych w czasie najazdu niemieckiego lat 1939–1945 przy organizowaniu oddziałów partyzanckich i prowadzeniu nieprzerwanej walki z najeźdźcą odznaczeni zostali: KRZYŻEM PARTYZANCKIM

Marszałek Polski Michał Rola-Żymierski,
Prezes Rady Ministrów Edward Osóbka-Morawski,
Wicepremier Władysław Gomułka,
Gen. dyw. Franciszek Jóźwiak,
Gen. dyw. inż. Marian Spychalski,
Gen. dyw. Aleksander Zawadzki,
Minister kultury i sztuki Władysław Kowalski,
Józef Cyrankiewicz (zachowano oryginalną pisownię)^[2].

W ustawie z 1960 roku uznano Krzyż Partyzancki jako odznaczenie wojenne stanowiące nagrodę za udział w walkach partyzanckich z hitlerowskim okupantem^[3].

W sumie nadano około 55 tys. Krzyży Partyzanckich. Z dniem 8 maja 1999 nadawanie Krzyża Partyzanckiego uznano za zakończone^[4].

Miejscowości odznaczone Krzyżem Partyzanckim:

Buczkowice – wieś w powiecie bielskim, województwo śląskie (1972)
Kaniów – wieś w powiecie bielskim, województwo śląskie (1972)
Kroczyce – wieś w powiecie zawierciańskim, województwo śląskie (1972)
Lędziny – miasto w powiecie tyskim, województwo śląskie (1972)
Mstów – wieś w powiecie częstochowski, województwo śląskie (1972)
Ogrodzieniec – miasto w powiecie zawierciańskim, województwo śląskie (1972)
Brenna – wieś w powiecie cieszyńskim, województwo śląskie.
Kazimierza Wielka – miasto w powiecie kazimierskim, województwo świętokrzyskie (1985)

Legitymacja do odznaczenia, wydana dla Czesława Kurowskiego

[edytuj] Opis odznaki

Odznaką Krzyża Partyzanckiego^[5] jest krzyż równoramienny, złocony o wymiarach 38 x 38 mm, brzegi krzyża są zakończone ornamentowanym obramowaniem. Na awersie pośrodku krzyża znajduje się orzeł, a na ramionach napis ZA – POLSKĘ – WOLNOŚĆ – i LUD. Na rewersie na poziomych ramionach napis PARTYZANTOM, na górnym pionowym ramieniu data 1939, a na dolnym data 1945.

Wstążka odznaczenia jest ciemnozielona o szerokości 35 mm, z czarnymi paskami szerokości 7 mm po bokach, umieszczonymi 2 mm od jej brzegu.

W kolejności odznaczeń polskich Krzyż Partyzancki zajmował miejsce po Krzyżu Walecznych.

[edytuj] Zobacz też

Medal Partyzantowi Wojny Ojczyźnianej

Przypisy

↑ Dekret z dnia 26 października 1945 r. o "Krzyżu Partyzanckim" (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 288)
↑ Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia 12 czerwca 1946 r. o odznaczeniach w uznaniu dla wielkich zasług, położonych w czasie najazdu niemieckiego lat 1939–1945 przy organizowaniu oddziałów partyzanckich i prowadzeniu walki z najeźdźcą. (M.P. z 1946 r. Nr 116, poz. 216)
↑ Art. 11 ustawa z dnia 17 lutego 1960 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 1960 r. Nr 50, poz. 66)
↑ Art. 7 pkt. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1992 r. Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach, uchylające przepisy o tytułach honorowych oraz zmieniające niektóre ustawy (Dz. U. z 1992 r. Nr 90, poz. 451) i art. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach, uchylające przepisy o tytułach honorowych oraz zmieniające niektóre ustaw (Dz. U. z 1995 r. Nr 83, poz. 419)
↑ Art. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o "Krzyżu Partyzanckim"

[edytuj] Bibliografia

Wanda Bigoszewska: Polskie ordery i odznaczenia. Warszawa: Wyd. Interpress, 1989. ISBN 83-223-2287-9.

[0] Dekret z dnia 26 października 1945 r. o "Krzyżu Partyzanckim" (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 288)

[1] Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia 12 czerwca 1946 r. o odznaczeniach w uznaniu dla wielkich zasług, położonych w czasie najazdu niemieckiego lat 1939–1945 przy organizowaniu oddziałów partyzanckich i prowadzeniu walki z najeźdźcą. (M.P. z 1946 r. Nr 116, poz. 216)

[2] Art. 11 ustawa z dnia 17 lutego 1960 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 1960 r. Nr 50, poz. 66)

[3] Art. 7 pkt. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1992 r. Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach, uchylające przepisy o tytułach honorowych oraz zmieniające niektóre ustawy (Dz. U. z 1992 r. Nr 90, poz. 451) i art. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach, uchylające przepisy o tytułach honorowych oraz zmieniające niektóre ustaw (Dz. U. z 1995 r. Nr 83, poz. 419)

[4] Art. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o "Krzyżu Partyzanckim"

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Krzyż Partyzancki

Spis treści

[edytuj] Zasady nadawania

[edytuj] Odznaczeni

[edytuj] Opis odznaki

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach

Krzyż Partyzancki
Awers i rewers
Baretka
Ustanowiono	26 października 1945
Wielkość	38 x 38 mm