Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Krzyż Wolności Vabadusrist |
|
 Awers krzyża III kategorii, I klasy |
|
 Rewers krzyża II kategorii, III klasy |
|
| Ustanowiono | 24 lutego 1919 |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Krzyż Wolności (est. Vabadusrist) – najwyższe estońskie odznaczenie wojskowe ustanowione w 1919.
Spis treści |
Krzyż Wolności został ustanowiony 24 lutego 1919[1] roku przez ówczesnego premiera Estonii Konstantina Pätsa w celu uhonorowania osób zasłużonych w wojnie o niepodległość Estonii i dzielił się na trzy kategorie:
Każda z kategorii dzieliła się na trzy klasy. Projektantem odznaczenia był artysta estoński Nikolai Triik (1884-1940)[2]. Pierwsze nadania miały miejsce w sierpniu 1919 (7 krzyży)[2]. Odznaczonymi byli oficerowie Amerykańskiego Czerwonego Krzyża, którzy wsparli Estonię w wojnie o niepodległość. W okresie międzywojennym Krzyżem Wolności zostały odznaczone 3224 osoby[2], m.in. wielu Polaków, Anglików, Duńczyków, Estończyków, Finów, Łotyszy, Niemców bałtyckich, Rosjan, Szwedów i innych. Odznaczonym Krzyżem Wolności przysługiwało w okresie międzywojennym wiele przywilejów.
W 1925[2] Parlament Estonii, Riigikogu, zatwierdził ustawę kończącą nadawanie Krzyża Wolności, ponieważ uznano, iż wszystkie osoby, które zasłużyły się podczas wojny Estonii o niepodległość zostały już uhonorowane. Zachowano jednak możliwość dalszego wręczania Krzyża Wolności, ale wyłącznie jako odznaczenia wojennego[2]. Możliwość taka została utrzymana do czasów obecnych. W okresie okupacji sowieckiej (1940-1991) odznaczenie nie było nadawane. Ostatnim żyjącym kawalerem orderu był Karl Jaanus zmarły 6 października 2000[2] roku w Estonii. W 1998 Poczta Estonii wydała znaczek pocztowy z wizerunkiem Krzyża Wolności[3], a na wiosnę 2005[2] Parlament Estoński postanowił, że zostanie wzniesiony pomnik ku czci poległych w wojnie Estonii o niepodległość. Pomnik ten powstał w 2009[2], a jego głównym elementem jest wyobrażenie Krzyża Wolności.
Odznaką Krzyża Wolności jest krzyż łaciński z umieszczonym pośrodku medalionem wyobrażającym zbrojne w miecz ramię i literę „E”[1] (w wersji dla osób cywilnych tylko literę „E”). Kolor krzyża różni się w zależności od kategorii:
kategoria nadawana za służbę wojskową: kolor emalii biały, medalion czarny, kolor wstążki czarny z niebieskim i białym paskiem wzdłuż obu brzegów wstążki
kategoria nadawana za bohaterstwo na polu walki: kolor emalii czarny, medalion czerwony, kolor wstążki niebieski z czarnym i białym paskiem wzdłuż obu brzegów wstążki
kategoria nadawana cywilom: kolor emalii niebieski, medalion biały, kolor wstążki biały z niebieskim i czarnym paskiem wzdłuż obu brzegów wstążki.Każda z kategorii dzieliła się na trzy klasy:
Rewers krzyża był identyczny z awersem, tyle że w medalionie znajdowała się data ustanowienia odznaczenia (24/II/1919).
Pomiędzy odznaczonymi Krzyżem Wolności byli[2]:
Odznaczono także miasto Verdun[2] we Francji i groby nieznanego żołnierza we Francji, Wielkiej Brytanii i we Włoszech[2] w uznaniu bohaterstwa żołnierzy alianckich podczas Wielkiej Wojny.
|
|||||||
