Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
ks. Krzysztof Celestyn Mrongowiusz (ur. 19 lipca 1764 w Olsztynku, zm. 3 czerwca 1855 w Gdańsku) – duchowny ewangelicki, wybitny kaznodzieja , orędownik polskości w zaborze pruskim, mieszkaniec Gdańska, filozof, językoznawca, tłumacz. Jeden z pierwszych badaczy folkloru Kaszubów.[1]
Spis treści |
Od 1780 uczył się w królewieckiej Szkole Katedralnej na Knipawie. Następnie studiował teologię i filologię polską na Uniwersytecie Królewieckim. W latach 1790–1796 był nauczycielem języka polskiego w Collegium Fridericianum. W 1796 ożenił się z Wilhelminą Luizą Paarman. 1797 wraz z ks. Jerzym Olechem bezskutecznie starał się o utworzenie katedry języka polskiego na uniwersytecie królewieckim.
W 1798 został kaznodzieją w kaplicy św. Anny przy Kościele św. Trójcy w Gdańsku i jednocześnie lektorem języka polskiego w Gdańskim Gimnazjum Akademickim.
Od 1812 był nauczycielem języka polskiego w szkole przy parafii św. Jana w Gdańsku. Po śmierci żony w 1820 oddał się przede wszystkim działalności naukowej. W 1852 został członkiem Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. Był jedynym gdańszczaninem należącym do Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie. Sporządził program badań dotyczących Kaszubów np. przygotował mały słownik kaszubski.
Pozostawił po sobie ponad 1 tys. zgromadzonych cennych książek, które przeszły w posiadanie Biblioteki Miejskiej w Gdańsku.
W 1933 Towarzystwo Przyjaciół Nauki i Sztuki w Gdańsku wydało ku jego czci księgę pamiątkową pod red. Władysława Pniewskiego. Jego imię nosiło Towarzystwo Polaków-Ewangelików działające w Wolnym Mieście Gdańsku w latach 1938-1939, które m.in. opiekowało się mogiłą na cmentarzu Salwatora.
Od jego nazwiska pochodzi po 1945 r. nowa nazwa pruskiego miasta Ządźbork – Mrągowo.
W kwietniu 2009 został postawiony pomnik przed Biblioteką Główną Uniwersytetu Gdańskiego,zaprojektowany przez artystę rzeźbiarza Giennadija Jerszowa przedstawiający uczonego z piórem i stolikiem na książkę.
Ks. Celestyn Mrongowiusz tłumaczył również na język polski dzieła innych autorów z języka niemieckiego oraz z greki:
Ks. Mrongowiusz wydawał również własne opracowania tekstów autorów z okresu sarmatyzmu jak Sebastiana Fabiana Klonowica czy Samuela Dambrowskiego:
