|
|
Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości. |
|
|
Zasugerowano, aby ten artykuł podzielić na różne artykuły. (dyskusja) |
Książęta pomorscy. Pomorze jest geograficznym i historycznym regionem w obecnych granicach północnej Polski i Niemiec, na południowym wybrzeżu Bałtyku po obu stronach Odry i sięga na wschodzie do Wisły, a na zachodzie do rzeki Reknicy.
W drugiej połowie X wieku Pomorze należało do Polski, ale biskupstwo w Kołobrzegu utworzone w 1000 r., zostało zniszczone około roku 1007. Państwo pierwszych Piastów rozpadło się w latach 30. XI wieku, ale zostało ponownie zjednoczone przez Kazimierza Odnowiciela, który wygrał kilka bitew z Mazowszanami i Pomorzanami w 1047. Według kroniki Galla Anonima panowanie nad Pomorzem stracił król Bolesław Śmiały.
Pierwszym pisanym śladem władców pomorskich jest wzmianka z 1046 o księciu Siemomyśle (Zemuzil dux Bomeranorum). Kronika Galla Anonima (napisana w 1113) wspomina kilku książąt pomorskich: Świętobora, Gniewomira i nie nazwanego księcia obleganego w Kołobrzegu.
W wyniku trzech kampanii wojskowych w 1116, 1119 i 1121 całe Pomorze zostało opanowane przez polskiego księcia Bolesława Krzywoustego i podzielone na cztery części: Pomorze Gdańskie z Gdańskiem znalazło się pod bezpośrednią kontrolą Polski, w której książę Bolesław ustanowił swojego namiestnika; Pomorze Środkowe ze Słupskiem i Sławnem stało się polskim lennem rządzonym przez księcia Racibora, a Pomorze Zachodnie z Kamieniem, Kołobrzegiem i Białogardem polskim lennem rządzonym przez księcia Warcisława. Szczecin i Wolin (miasto) były półniezależnymi republikami miejskimi podległymi władzy księcia polskiego.
Polscy namiestnicy Pomorza Wschodniego przekształcili się stopniowo w częściowo niezależnych książąt, którzy rządzili do roku 1294. W różnych okresach podlegali Polsce i Danii. Księstwo było okresowo podzielone na dzielnice ze stolicami w Gdańsku, Białogardzie, Świeciu, Lubiszewie i Tczewie.
Warcisław I, książę Pomorza Zachodniego został protoplastą dynastii Gryfitów rządzących księstwem do roku 1637. Książętom udało się zebrać różne terytoria po obu stronach rzeki Odry i dlatego w różnych okresach byli wasalami Polski oraz Cesarstwa Rzymskiego (Królestwa Niemieckiego). Księstwo było okresowo podzielone na dzielnice ze stolicami w Szczecinie, Wołogoszczy, Bardzie, Darłowie, Dyminie, Słupsku i Stargardzie.
Wyspa Rugia (Rana) została podbita przez Duńczyków w roku 1168, a lokalny władca Jaromar I dał początek dynastii książąt rugijskich rządzących księstwem jako wasale królów duńskich do roku 1325. Potem księstwo rugijskie przypadło dynastii zachodniopomorskiej.
Pojawiły się hipotezy, że władcami Pomorza mogli być też:
do ok. 1190 w składzie Pomorza Zachodniego
od 1317 jako księstwo słupskie do ks. wołogoskiego
po 1220 ks. pomorskie ulega rozbiciu na poszczególne księstwa, najważniejsze to wołogoskie i szczecińskie, okresowo jednoczone.
pomiędzy 27 czerwca a 12 lipca 1295 – podział Księstwa Pomorskiego na szczecińskie i wołogoskie
21 października 1532 podział Księstwa Pomorskiego na szczecińskie i wołogoskie.
po pokoju westfalskim (1648), podział księstwa pomorskiego w 1653 między króla Szwecji (część zachodnia z Wołogoszczą, Szczecinem i ujściem Odry), a elektora brandenburskiego (cześć wschodnia), który nosił tytuł księcia pomorskiego do 1918 r.
do 1160 w składzie ks. (zachodnio)pomorskiego
od 1478 w składzie zjednoczonego księstwa zachodniopomorskiego
do 1295 w składzie ks. (zachodnio)pomorskiego
od 1478 w składzie zjednoczonego księstwa (zachodnio)pomorskiego
do 1376 w składzie ks. wołogoskiego
od 1603 w składzie ks. szczecińskiego
do 1569 w składzie ks. szczecińskiego
od 1620 do ks. szczecińskiego
do 1160 w składzie ks. pomorskiego
w latach 1180-1211, w składzie ks. szczecińskiego
od 1264 do ks. szczecińskiego
do ok. 1210 r. księstwo sławieńsko-słupskie
ok. 1210-ok.1225/1226 1316 panowanie duńskie
1225/1226-1294 w składzie Pomorza Wschodniego (Gdańskiego)
1294-1307 w składzie jednoczącego się państwa polskiego
1307-1317 panowanie brandenburskie
1317-1368 w składzie księstwa wołogoskiego (w latach 1329-1342 ziemia zastawiona Krzyżakom)
od 1478 w składzie zjednoczonego księstwa (zachodnio)pomorskiego
do 1377 w składzie ks. słupskiego
od 1459 do ks. wołogoskiego