Kuchnia francuska

Kuchnia francuska - uważana jest często za jedną z najlepszych na świecie, wywarła przez wieki duży wpływ na inne kuchnie, zwłaszcza zachodniej Europy. Najczęściej kojarzona jest (choć nie zawsze słusznie) z żabimi udkami, ślimakami, bagietką, serami i winem. W rzeczywistości kuchnia francuska nie jest jednolita. Oprócz dużych różnic pomiędzy poszczególnymi regionami, można wyróżnić także tzw. haute cuisine (wysoką kuchnię) - drogie, tradycyjne dania, przygotowywane przez znanych często kucharzy oraz nouvelle cuisine (nową kuchnię), która narodziła się w opozycji wobec tej pierwszej. Nouvelle cuisine opiera się na lekkich, zdrowych i krótko przyrządzanych daniach.

Posiłki

Talerz z croissantami

We Francji spożywane są trzy główne posiłki w ciągu dnia:

• śniadanie (petit déjeuner) - składa się zazwyczaj z bagietki lub croissanta (rogalika) z dżemem lub masłem oraz kawy lub czekolady, które podawane są w małych miseczkach, by dzięki temu móc w nich zamaczać bagietkę. Coraz częściej podczas śniadania pije się także sok pomarańczowy.
• obiad (déjeuner) - spożywany między południem a godziną 14. Jest posiłkiem obfitym, kilkudaniowym: najpierw podawane są przystawki (entrée), potem danie główne, sery, deser i kawa. W przeciwieństwie do polskich zwyczajów, we Francji zupy nie stanowią nieodłącznego elementu obiadu i nie spożywa się ich zbyt często.
• kolacja (dîner) - spożywana jest dość późno - między 20 a 22 i trwa zazwyczaj dość długo. Podawane są dania na ciepło.

Podczas posiłków zawsze pije się wodę, nalewaną prosto z kranu, a do obiadu także wino, które ostatnio coraz częściej bywa zastępowane piwem.

Restauracje

Crêperie L'Escabeau w Tours

Liczba restauracji w Paryżu, uważanym za gastronomiczną stolicę Europy, w ostatnich latach gwałtownie zmalała, czego przyczyną jest m.in. skrócenie przerwy obiadowej dla pracowników - z trzech do jednej godziny. Coraz częściej spotykane sa także lokale serwujące potrawy kuchni orientalnej, włoskiej albo restauracje typu fast food.

We Francji można spotkać się z następującymi określeniami na różne typy lokali gastronomicznych:

• auberge - gospoda,
• bistrot - nieduża restauracja z ograniczonym wyborem dań, podająca zazwyczaj plat du jour (danie dnia),
• brasserie - pierwotnie oznacza piwiarnię, ale obecnie restauracje tego typu przypominają bardziej kawiarnie i serwują także tradycyjne dania,
• café - kawiarnia serwująca napoje, zwłaszcza kawę oraz czasem lekkie posiłki,
• crêperie - restauracja podająca crêpes (naleśniki) w różnych wariantach,
• restaurant - restauracja serwująca tzw. haute cuisine. Jakość restauracji oceniana jest poprzez odpowiednią liczbę gwiazdek, noży czy widelców, które przyznawane są m.in. przez słynny przewodnik Michelin (Le Guide Michelin),
• routier - zajazd przydrożny.

Słynne potrawy i produkty

Sery

Sery produkowane są w ogromnych ilościach, rodzajach (mówi się, że jest ich tyle, ile dni w roku; w rzeczywistości rodzajów serów we Francji jest jeszcze więcej - około 500) i kształtach. Najsłynniejsze to normandzki camembert, brie i roquefort.

Kuchnie regionalne

• Pikardia - jej specjalnością są zupy jarzynowe oraz flamique à porions - suflet czosnkowy. W Amiens podaje się pâté de canard - pasztet z kaczych wątróbek. Pikardia znana jest także z kremu Chantilly, przyrządzanego z mleka, śmietany i cukru. Jego nazwa pochodzi od miasta Chantilly. Na deser można zjeść również tartę z rabarbarem.
• Alzacja - znana jest dzięki swoim winom, piwu i choucroute, przyrządzanym z kiszonej kapusty oraz foie gras - gęsim wątróbkom. Specjalnością jest także ser munster, wyrabiany z krowiego mleka.
• Burgundia - najbardziej znane są burgundzkie wina (patrz: Wina Burgundii), boeuf bourguignon - mięso wołowe duszone w czerwonym winie, musztarda z Dijon oraz ślimaki (escargots).
• Franche-Comté - w masywie gór Jury wytwarzany jest słynny ser comté z krowiego mleka.
• Normandia - jako region nadmorski, słynie z owoców morza, a zwłaszcza z przegrzebków św. Jakuba (coquilles Saint-Jacques). To właśnie z Normandii pochodzi jeden z najbardziej znanych francuskich serów - camembert oraz napoje alkoholowe, produkowane z jabłek: cydr (cidre) i calvados.
• Bretania - tu także często podawane są owoce morza oraz cydr. Słynne są bretońskie naleśniki.
• Dolina Loary (region Centre) - dolina Loary nazywana jest często ogrodem Francji, ponieważ produkowanych jest tam wiele owoców i warzyw. Specjalnością regionu są kozie sery, rillettes - drobno posiekane, smażone mięso oraz jabłkowa tarta Tatin.
• Prowansja - podstawę kuchni stanowi oliwa, ryby, owoce i warzywa oraz zioła, w tym słynne zioła prowansalskie. Najbardziej znane potrawy to bouillabaisse (zupa rybna), ratatouille (potrawa z duszonych warzyw) i soupe au pistou (zupa z bazylią).
• Périgord - kojarzony z truflami - najdroższymi grzybami świata.

Bibliografia

• Altman Jack Francja : podróżujemy z Berlitzem w kieszeni z serii: Berlitz Przewodnik, Katowice: "Edytor", 1997 ISBN 83-86812-72-9
• Carlo Catherine, Causa Mariella Civilisation progressive du français avec 300 activités: Niveau débutant, CLE International, ISBN 2-09-033989-6
• Francja z serii Podróże marzeń Warszawa: Mediaprofit, 2005 ISBN 83-60174-10-5
• Kuchnia nr 9 (119) wrzesień 2004, ISSN 1233-2976
• Kulinarny atlas świata (kolekcja Gazety Wyborczej) ISBN 83-920796-2-0
• Rozmówki francuskie ze słowniczkiem z serii: Berlitz, Warszawa: Langenscheidt Polska, 2003 ISBN 83-89338-98-X

Linki zewnętrzne

• Strona poświęcona kuchni francuskiej (fr.)
• O kuchni francuskiej