Kultura Lyngby

Ostrze lyngbijskie

Kultura Lyngby lub Bromme-Lyngby – schyłkowopaleolityczna kultura związana z łowcami reniferów. Nazwa kultury pochodzi od stanowiska Nørre Lyngby na północy Jutlandii oraz stanowiska Bromme na Zelandii (Dania).

Zasięg kultury lyngbijskiej

Kultura egzystująca na pograniczu tundry i tajgi w okresie Allerødu (ok. 11 800 – 10 800 lat p.n.e.) na terenie Danii, południowej Szwecji oraz na szelfie południowego Bałtyku (poszerzonym na skutek cofnięcia się morza) aż do Litwy. Wraz z ochłodzeniem się klimatu w młodszym dryasie (10 800 – 9500 lat p.n.e.) jej zasięg rozszerza się na południe, tworząc lokalne odmiany, które są podłożem tworzenia się nowych kultur: ahrensburskiej, świderskiej i desneńskiej.

Charakterystycznymi artefaktami dla tej kultury są:

• motyki lyngbijskie – rodzaj toporka z poroża renifera;
• ostrza lyngbijskie – masywne ostrza trzoneczkowate o krótkim trzonku i mało retuszowanym ostrzu.

Poza tym w inwentarzach krzemiennych występują:

• rdzenie wiórowe, dwupiętowe i jednopiętowe stożkowate
• drapacze, głównie łukowe
• rylce, węgłowe boczne, smukłe klinowate oraz łamańce

W Polsce jeszcze przed wojną Ludwik Sawicki wydzielił tzw. przemysł nowomłyński (Nowy Młyn stan. 1a i 1b) w Polsce środkowej, który odpowiada grupom kultury lyngbyjskiej.

Bibliografia

Michael Brézillon: Encyklopedia kultur pradziejowych, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, PWN, wyd.II, Warszawa 2001.

Janusz K. Kozłowski: Encyklopedia historyczna świata, t. I: Prehistoria, Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, Kraków 1999.