| Kunołaz laotański | |
| Chrotogale owstoni[1] | |
| Thomas, 1912 | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | drapieżne |
| Podrząd | kotokształtne |
| Rodzina | łaszowate |
| Podrodzina | kunołazy |
| Rodzaj | Chrotogale Thomas, 1912 |
| Gatunek | kunołaz laotański |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
| Zasięg występowania | |
Kunołaz laotański (Chrotogale owstoni) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łaszowatych. Jedyny przedstawiciel rodzaju Chrotogale[3]. Gatunek słabo poznany, w muzeach znajduje się tylko kilkanaście okazów tego ssaka[4].
Spis treści |
Opisany naukowo w 1912 roku przez Thomasa[5]. Corbet i Hill zaproponowali w 1994 roku umieszczenie tego gatunku w rodzaju Hemigalus[6], lecz zostało to zakwestionowane w 2000 roku[7]. Analiza filogenetyczna przeprowadzona w 2004 roku przez Verona i współpracowników wskazuje na istnienie dwóch różnych geograficznych kladów wspieranych przez osiem synapomorfii[8].
Gatunek ten występuje w północnym i centralnym Laosie, Wietnamie oraz w południowych Chinach: w prowincji Yunnan i Regionie Autonomicznym Guangxi Zhuang[2][9]. Prawdopodobnie może występować też w Kambodży, lecz nie zostało to na razie potwierdzone[2]. Siedliska tego gatunku są słabo poznane. Zamieszkuje górskie i nizinne wiecznie zielone lasy, lasy liściaste i bambusowe, głównie w pobliżu źródeł wody[2][10]. Spotykany również w silnie zdegradowanych lasach[2]. Okoliczni myśliwi widywali ten gatunek w pobliżu wiosek[10].
Niewielki ssak o smukłej budowie ciała. Długość ciała wynosi 51-72 cm, ogona 38-48 cm[4][11]. Osiąga masę ciała do 5,5 kg[10]. Sierść koloru kremowobiałego. Na bokach ciała, szyi, kończynach oraz ogonie znajdują się rzędy ciemnych plam i pasów. Koniec długiego ogona koloru ciemnego. Od klatki piersiowej do krocza ciągnie się wąska, pomarańczowa linia[12]. Głowa dość mała z długim, zwężającym się pyskiem, dużymi oczami i uszami. W wąskiej szczęce znajdują się małe zęby[10]. Siekacze są blisko osadzone, szerokie i ułożone w półkole, po czym można ten gatunek odróżnić od innych przedstawicieli rodziny łaszowatych. Uzębienie podobne jest do uzębienia kunołaza pręgowanego (Hemigalus derbyanus), co jest związane z ich podobną dietą[13].
Niewiele wiadomo na temat trybu życia tego ssaka. Prowadzi głównie naziemny, samotny i nocny tryb życia[11][10]. W poszukiwaniu zdobyczy potrafi wspinać się na drzewa[12]. Na schronienie wykorzystuje pnie dużych drzew, naturalne otwory w drzewach, skałach lub w glebie. Do znakowania terenu i odstraszania wrogów używa gruczołów zapachowych, które wydzielają nieprzyjemny zapach[11][4][12]. W niewoli samce i samice nie przejawiają wobec siebie agresji i wrogości[12]. Na podstawie obserwacji zwierząt trzymanych w niewoli można stwierdzić, że okres rozrodczy przypada na styczeń-marzec, ale może trwać do listopada[10]. Ciąża u samic trwa około 60 dni. Po tym okresie rodzą się 1-3 młode o masie urodzeniowej 75-88 g[12]. U samic mogą występować jeden lub dwa mioty rocznie. Głównym pożywieniem kunołaza laotańskiego są dżdżownice[11][12]. Pokarm uzupełnia, zjadając inne bezkręgowce i owoce. Do zdobywania pożywienia używa przednich łap i długiego pyska.
W północnych Indochinach poluje się na tego ssaka, gdyż uważa się, że jego mięso ma właściwości lecznicze[10].
W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU (zagrożony wyginięciem)[2]. Stan populacji jest słabo poznany. Głównym zagrożeniem dla tego gatunku jest degradacja środowiska i utrata naturalnych siedlisk oraz polowania dla mięsa i skór[2].