Kuria Rzymska – organ, przez który papież sprawuje swoją władzę. Kuria składa się z dykasterii i innych urzędów, z których każdy ma swój zakres działania, co wiąże się z odpowiedzialnością oraz odpowiednimi kompetencjami. Najważniejszymi działami Kurii są Sekretariat Stanu oraz kongregacje. Kolejne miejsca w hierarchii zajmują rady i komisje papieskie. Oprócz stałych urzędów papież może zwoływać konsystorze Kolegium Kardynalskiego w celu wyjaśnienia szczególnie trudnych kwestii. Powołano w szczególności Komisję Kardynalską ds. Organizacji i Problemów Ekonomicznych Stolicy Apostolskiej, która zajmuje się zarządzaniem finansami Watykanu. Kuria stanowi osobisty personel papieża i jej organizacja zależy całkowicie od niego.
Na jego czele stoi Sekretarz Stanu, kard. Tarcisio Bertone. Jest to najważniejszy urząd w całej Kurii Rzymskiej, który dzieli się na dwie sekcje:
Sekcja załatwia bieżące sprawy, związane z działalnością papieża, w tym w kontaktach z dykasteriami Kurii Rzymskiej. Sekcja redaguje dokumenty, których opracowanie powierza jej papież, wykonuje akty urzędowe związane z nominacjami w Kurii Rzymskiej, określa funkcje działalnością przedstawicieli (nuncjuszy) Stolicy Apostolskiej wobec kościołów lokalnych, zajmuje się działalnością ambasad przy Stolicy Apostolskiej, kieruje oficjalnymi środkami przekazu Stolicy Apostolskiej, publikuje «Acta Apostolicae Sedis» i «Annuario Pontificio». Kieruje nią abp Giovanni Becciu.
Zadaniem Sekcji ds. Relacji z Państwami są kontakty z rządami państw. Do kompetencji Sekcji należy zawieranie konkordatów albo podobnych umów, reprezentowanie Stolicy Apostolskiej w organizacjach międzynarodowych. Sekcja także uzgadnia nominacje w kościołach partykularnych, a także zmianę ich struktur. Kieruje nią abp Dominique Mamberti.
Wcześniej zwana była "Świętym Oficjum" oraz "Świętą Inkwizycją". Podstawowym zadaniem tej kongregacji jest dbanie o prawowierne głoszenie i obronę świętej wiary katolickiej w całym Kościele. Do jej kompetencji należą wszystkie sprawy, dotyczące doktryny wiary lub moralności. Kongregacja jest odpowiedzialna za weryfikację pism teologicznych pod kątem zgodności z wiarą katolicką oraz wykładowców teologii, którzy zostali oskarżeni o błędne poglądy. Kongregacja publikuje deklaracje dotyczące konkretnych pytań z zakresu wiary i moralności, śledzi i weryfikuje prywatne objawienia. Kongregacja Nauki Wiary czuwa również nad pracami Papieskiej Komisji Biblijnej i Międzynarodowej Komisji Teologicznej. Prefekt: kard. William Levada.
Jedna z najważniejszych dykasterii. Do jej zadań należy ustanawianie, dzielenie i łączenie diecezji, oraz rekomendowanie kandydatur biskupów ordynariuszy papieżowi. Kongregacja także przyjmuje raporty ordynariuszy z pracy i problemów diecezji i organizuje ich wizyty ad limina apostolorum (czyli do progów apostolskich). Prefekt: kard. Marc Ouellet.
Zajmuje się sprawami diecezjalnych księży i diakonów: powołaniami, dyscypliną oraz sekularyzacją księży, którzy pragną opuścić stan kapłański. Prefekt: kard. Mauro Piacenza. Jednym z członków jest bp Klaus Küng.
Kongregacja troszczy się o sprawy zakonów: zatwierdza nowe zgromadzenia oraz zmiany w regułach zakonnych etc. Kongregacja może rozwiązać zgromadzenie, a także zwolnić zakonnika ze ślubów. Prefekt: kard. João Bráz de Aviz[1].
Jest ona odpowiedzialna za problemy dotyczące obrządków wschodnich i ich hierarchii. W jej kompetencji znajdują się wszystkie sprawy, które w przypadku obrządku łacińskiego są załatwiane przez inny dykasterie. Jako jedyna kongregacja nie obraduje plenarnie. Prefekt: kard. Leonardo Sandri.
Kieruje pracą misyjną Kościoła: wysyła tam kapłanów i fundusze. Zajmuje się jurysdykcją na tzw. terenach misyjnych (na których nie ma stałych struktur kościelnych). Prefekt: kard. Fernando Filoni.
Kongregacja ta jest odpowiedzialna za liturgię i sakramenty. Kongregacja akceptuje przekłady tekstów liturgicznych na języki narodowe. Zajmuje się również sztuką sakralną i muzyką kościelną, sprawami świętych relikwii i świętych patronów. Prefekt:kard. Antonio Cañizares Llovera.
Prowadzi procesy beatyfikacyjne i kanonizacyjne: bada przebieg życia i pisma kandydatów oraz za weryfikację i zabezpieczanie relikwii. Powstała w 1969 roku. Prefekt: kard. Angelo Amato.
Kongregacja ta jest odpowiedzialna za szkoły katolickie, w tym seminaria i uniwersytety. Prefekt: kard. Zenon Grocholewski.
Trybunał odpowiedzialny za sprawy sakramentu spowiedzi. Penitencjarzem Większym jest kard. Manuel Monteiro de Castro.
Trybunał apelacyjny dla Roty Rzymskiej. W sądownictwie kościelnym rodzaj sądu najwyższego. Prefekt: kardynał Raymond Leo Burke
Sąd apelacyjny dla trybunałów lokalnych (głównie sprawy związane z sakramentem małżeństwa) oraz sąd pierwszej instancji w sprawach, które przekraczają kompetencje trybunałów lokalnych. Dziekan: bp Antoni Stankiewicz.
Rada zajmuje się sprawami apostolatu świeckich - obecnie kieruje nią kard. Stanisław Ryłko.
Rada odpowiedzialna za dialog ekumeniczny i relacje z innymi wyznaniami chrześcijańskimi - obecnie kieruje nią kard. Kurt Koch.
Rada zajmuje się promocją wartości rodzinnych - obecnie kieruje nią kard. Ennio Antonelli.
Rada zajmuje się kwestiami nauczania Kościoła w sprawach społecznych, krzewienia pokoju i sprawiedliwości w świecie - obecnie kieruje nią kard. Peter Kodwo Appiah Turkson.
koordynuje działalność charytatywną Kościoła; - obecnie kieruje nią kard. Robert Sarah.
Rada zajmuje się ludźmi których ze względu na wędrowny tryb życia nie obejmują tradycyjne struktury kościelne, są to np. emigranci, uchodźcy, marynarze i rybacy, pracownicy związani transportem, lotnicy itp. Rada zajmuje się również duszpasterstwem ludów wędrownych takich jak Romowie - obecnie kieruje nią kard. Antonio Maria Vegliò.
Rada doradza w sprawach bioetyki, duszpasterstwa pracowników służby zdrowia i pacjentów, w regulowaniu działalności kaplic szpitalnych etc. - obecnie kieruje nią abp Zygmunt Zimowski.
Rada zajmuje się promowaniem odnowionej ewangelizacji w krajach, które już usłyszały pierwsze głoszenie wiary i gdzie od wieków istnieją Kościoły, lecz teraz postępuje w nich proces sekularyzacji społeczeństwa i swoistego zaniku wrażliwości na Boga - kieruje nią abp Rino Fisichella.
Rada zajmuje się interpretacją prawa kanonicznego; - obecnie kieruje nią kard. Francesco Coccopalmerio.
Rada zajmuje się relacjami między Kościołem a religiami niechrześcijańskimi - obecnie kieruje nią kard. Jean-Louis Tauran.
Rada zajmuje się dialogiem z twórcami kultury, naukowcami i ludźmi niewierzącymi; - obecnie kieruje nią kard. Gianfranco Ravasi
Rada zajmuje się problemami związanymi ze środkami masowego przekazu: prasą, telewizją, Internetem itp. Jej przewodniczącym jest abp Claudio Maria Celli.
Zebranie przedstawicieli Episkopatów (biskupów) z różnych regionów świata w celu omówienia zagadnień związanych z działalnością Kościoła. Podlega bezpośrednio papieżowi, posiada też własne struktury organizacyjne, takie jak Sekretariat Generalny. Obecnie Sekretarzem Generalnym Synodu jest abp Nikola Eterović.
Piesza formacja wojskowa, pełniąca rolę straży przybocznej papieża