Kwisa

Kwisa
Mapa Górnych Łużyc z 1635 roku z rzeką graniczną Kwisą
Lokalizacja	Europa Polska
Źródło	Góry Izerskie, Izerskie Garby 1020 m n.p.m.
Ujście	Bóbr okolice Żelisławia 110 m n.p.m.
Długość	126,8 km
Powierzchnia zlewni	1026 km²
Rzeki Polski

Kwisa na wysokości Gryfowa Śląskiego

Kwisa w Ławszowej

Kwisa (niem. Queis) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, płynie przez województwo dolnośląskie i lubuskie, lewy (najdłuższy) dopływ Bobru, długość 126,8 km, powierzchnia zlewni 1026 km² (z czego na terenie kraju 994,9 km²), źródła na wysokości ok. 1020 m n.p.m., ujście – ok. 110 m n.p.m.

Płynie przez Pogórze Izerskie i kompleks leśny Borów Dolnośląskich. Zasila Bóbr w okolicach Żagania.

Opis

Wypływa z północnych zboczy Izerskich Garbów (Wysoki Grzbiet Gór Izerskich). Płynie głęboko wciętą doliną pomiędzy Wysokim Grzbietem a Grzbieemt Kamienickim na północny zachód. W Świeradowie skręca na północny wschód (NNE). W Krobicy - Orłowicach opuszcza Góry Izerskie, nie zmieniając kierunku. Płynie przez Pogórze Izerskie. W Gryfowie Śląskim skręca na zachód, a w Leśnej na północ z lekkim odchyleniem ku wschodowi (NNE). W głębokiej, wąskiej i krętej dolinie między Gryfowem a Leśną wybudowano dwie zapory i utworzono malownicze jeziora. Za Nowogrodźcem skręca na pónoc i wpływa na Nizinę Śląsko-Łużycką. W jej orębie płynie przez Bory Dolnośląskie, a następnie przez Równinę Szprotawską. w obrębie której wpada do Bobru.

Dopływy

Najważniejsze dopływy to:

• Siniec (lewy)
• Struga (prawy)
• Płoka (prawy)
• Wodopój (lewy)
• Jastrząbek (prawy)
• Czerwony Potok (lewy)
• Pluskotnik (lewy)
• Bystrzyk (prawy)
• Mokrzyca (lewy)
• Świeradówka (lewy)
• Krobicki Potok (prawy)
• Dzieża (prawy)
• Długi Potok (prawy)
• Czarny Potok (lewy)
• Bruśnik (lewy)
• Miłoszowski Potok (lewy)
• Młyńska Struga (prawy)
• Oldza (prawy)
• Grabiszówka (lewy)
• Dolna (lewy)
• Gliniec (prawy)
• Olszówka (prawy)
• Luciąża (prawy)
• Siekierka (lewy)
• Łazek (lewy)
• Złoty Stok
• Iwnica (prawy)
• Polanka (prawy)

Miejscowości

Ważniejsze miejscowości leżące nad Kwisą to Świeradów-Zdrój, Mirsk, Gryfów Śląski, Leśna, Lubań i Nowogrodziec.

Historia

Od połowy XIII wieku (1241), po klęsce Polaków z Tatarami pod Legnicą, stanowi historyczną, zachodnią granicę Dolnego Śląska, a dawniej również Polski. Wówczas granica Milska przesunięta została z zachodniego wododziału Nysy Łużyckiej na zachodni wododział Kwisy lub na samą Kwisę. Błędnie na mapach Polski z czasów Mieszka I granica Milska rysowana jest na Kwisie. Wówczas granica wschodnia Milska przebiegała zachodnim wododziałem Nysy Łużyckiej. Przyjmuje się, że leżące na zachód od Kwisy tereny aktualnie należą już do Łużyc Górnych.

Jeziora zaporowe

W początkach XX w. powstały na niej dwa sztuczne zbiorniki retencyjne: Jezioro Złotnickie i Jezioro Leśniańskie.

Infrastruktura

Nad rzeką (jako nad jedną z niewielu rzek w kraju) poprowadzą dwie autostrady: A4 i A18.

Bibliografia

• Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 1 Góry Izerskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa – Kraków 1989, ISBN 83-7005-095-6
• Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 2 Pogórze Izerskie (A-Ł), red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2003, ISBN 83-85773-60-6
• Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 2 Pogórze Izerskie (M-Ż), red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2003, ISBN 83-85773-61-4
• Góry Izerskie, mapa turystyczna, skala 1:50 000, Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2008/2009, wyd. V, ISBN 978-83-60975-68-8

Zobacz też

• Zamek Czocha
• Zamek w Kliczkowie
• Łużyce
• Dolny Śląsk
• Ławszowa

Linki zewnętrzne

• Kajakiem przez Bory Dolnośląskie - Kwisa