Legat papieski – przedstawiciel Stolicy Apostolskiej, delegowany przez papieża w celu prowadzenia, kształtowania i kontroli polityki kościelnej w danym kraju.
W średniowieczu legat papieski oprócz reprezentacją interesów Stolicy Apostolskiej zajmował się ściganiem herezji. Pierwszy legat papieski pojawił się w Niemczech, w 1231 roku i miał na celu wspomaganie miejscowych biskupów w ściganiu heretyków. Legatów nie ograniczała władza sądownicza - odpowiadali bezpośrednio przed papieżem. Każdy z nich posiadał wykształcenie pod względem teologii oraz zarówno prawa kanonicznego jak i cywilnego, dlatego stanowili silną linię obronną przeciwko panoszącej się w Europie herezji katarskiej.
Początkowo inkwizycja legatów była powierzona cystersom, którzy przemierzali Europę głosząc swoje nauki i tocząc publiczne dysputy z heretykami - kiedy ich misja zakończyła się porażką (legaci-cystersi często padali ofiarami zamachów ze strony katarów), papieże zaczęli wyznaczać na legatów członków niedużo wcześniej powstałego zakonu dominikanów.
Współcześnie legaci pełnią papieskie poselstwo albo przy lokalnych Kościołach albo przy kościołach, państwach i rządach cywilnych. Gdy pełnią poselstwo tylko przy lokalnych Kościołach nazywają się delegatami apostolskimi. Gdy do poselstwa o charakterze kościelnym i religijnym dochodzi funkcja utrzymywania kontaktów dyplomatycznych z państwami i rządami, wtedy legaci – zgodnie z protokołem dyplomatycznym – otrzymują nazwę nuncjuszy, pronuncjuszy lub internuncjuszy.