| Święty Leon I Wielki Leo I Magnus |
|
| papież | |
| Data urodzenia | ok. 390-400 |
| Data śmierci | 10 listopada 461 |
| Wyznanie | chrześcijaństwo |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Pontyfikat | 29 września 440 |
| Święty Leon Wielki |
|
| doktor Kościoła | |
| Kościół / wyznanie | katolicki, prawosławny |
| Wspomnienie | 10 listopada (kat.) 18 lutego (praw. liturgia wg kal. jul.) 3 marca (praw. wg kal. greg.) |
| Atrybuty | księga |
| Patron | muzyków i śpiewaków |
Leon I Wielki, scs. Swiatitiel Lew, papa Rimskij (ur. ok. 390 lub. ok. 400, zm. 10 listopada 461) – ojciec Kościoła, wybitny teolog, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, doktor Kościoła , papież.
Spis treści |
Według Liber Pontificalis pochodził z Toskanii. Inne źródła podają jako miejsce urodzenia dzisiejszą Turcję i rok 400. Papież Celestyn I mianował go archidiakonem. Był doradcą kolejnych papieży i uznanym w Kościele autorytetem. W 440 r., gdy przebywał jako legat w Galii, za swą bogobojność i uczoność dostąpił godności papieża rzymskiego. Sprawując tę funkcję miał być prawdziwym pasterzem swego stada oraz gorliwym obrońcą czystości wiary od herezji manicheizmu i monofizytyzmu.
Poprzez legatów brał udział w osądzeniu Eutychiusza na IV Soborze Powszechnym, który odbył się w Chalcedonie w 451 r. (odegrał wtedy kluczową rolę). Pod jego istotnym wpływem, ustalono podstawy liturgii i chrystologii (zob. list dogmatyczny Tomus ad Flavianum), możliwe do zaakceptowania przez Kościoły wschodni i zachodni.
W następnym roku (452) siłą swego słowa powstrzymał wodza Hunów Attylę od zrównania Rzymu z ziemią. Jego zdolność przekonywania okazała się równie silna w 455 r., gdy udało mu się namówić Wandalów, aby nie przelewali krwi i nie podpalali rzymskich budynków i tym samym zmniejszył straty zadane przez Genzeryka.
Uczynił papiestwo wiodącą siłą w chrześcijaństwie (w sensie honorowym); interweniował w sprawach kościelnych w Hiszpanii, Galii, północnej Afryce i na Bliskim Wschodzie. Zwalczał również herezje pelagianizmu, monofizytyzmu i pryscylianizmu.
Pozostawił po sobie posłanie do patriarchy konstantynopolitańskiego Flawiana – tzw. Tomus ad Flavianum, około sto kazań (napisanych prostym i wymownym językiem) oraz około 140 listów do różnych osób, w których znajduje się wiele interesujących obserwacji psychologicznych.
W swoim nauczaniu Leon Wielki wiele miejsca poświęcił tajemnicy natury Chrystusa, gdyż został papieżem w okresie dyskusji chrystologicznych po Soborze efeskim (431 r.) i w czasie Soboru chalcedońskiego (451 r.). Jego doktryna była syntezą dorobku łacińskich ojców Kościoła, zwłaszcza Tertuliana i Augustyn z Hippony. Dyskutowaną w czasie sporów ponestoriańskich koncepcję współ-orzekania przymiotów tłumaczył tym, że racja jedności Chrystusa leży nie na poziomie natur, lecz osoby Zbawiciela. Jezus Chrystus jest jedną Osobą o dwóch naturach: Boskiej i ludzkiej; natury te są z sobą ściśle złączone, ale nie mieszają się z sobą, tworząc "unię osobową". Najprawdopodobniej ujęcie to Leon zapożyczył od Augustyna. Chrystus narodził się najpierw z Ojca, a potem z Maryi, ale już w inny sposób, w nowym porządku. Jest zatem współistotny Ojcu, ale i współistotny ludziom. Leon akcentował to, że prawda o zbawieniu w Chrystusie jest możliwa jedynie, jeśli uzna się zjednoczenie dwóch natur we wcielonym Synu Bożym[1]. Maryja jest jego Matką-Rodzicielką i Córką-Stworzeniem zarazem. Teolodzy kościelni powoływali się na jego naukę przez wszystkie kolejne wieki, także na soborze trydenckim.
Święty Leon zmarł w 461 roku, mając ok. 70 lat. Jego relikwie znajdują się w bazylice św. Piotra w Watykanie (został tam pochowany jako pierwszy spośród papieży). Kościół rzymskokatolicki nazywa go „Wielkim”.
W roku 1754 papież Benedykt XIV podniósł Leona I do godności doktora Kościoła. Na Zachodzie jest dużo bardziej znany niż w Cerkwi prawosławnej.
Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 10 listopada.
Cerkiew prawosławna wspomina św. Leona 18 lutego/3(2) marca[3], tj. 3 marca wg kalendarza gregoriańskiego (2 marca w latach przestępnych, gdy luty ma 29 dni).
Na Zachodzie uważany jest za patrona muzyków i śpiewaków.
W ikonografii wschodniej przedstawiany jest w tradycyjnym typie świętego biskupa. Jest mężczyzną w średnim wieku, z krótką brodą i charakterystycznymi lokami na grzywce.
W dłoniach trzyma ewangelię.
W sztuce zachodniej bywa również ukazywany w papieskich szatach i tiarze lub podczas pisania.
Atrybutami są: księga, kielich oraz orszak z półksiężycem, któremu zastępuje drogę.
| Poprzednik Sykstus III |
Papież 440 – 461 |
Następca Hilary |
|
||||||||||||||||||||