Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Leon Janta Połczyński | |
| Data i miejsce urodzenia | 25 maja 1867 Wysoka |
| Data i miejsce śmierci | 20 lipca 1961 Poznań |
| Minister rolnictwa i dóbr narodowych | |
| Przynależność polityczna | Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem |
| Okres urzędowania | od 16 stycznia 1930 do 22 marca 1932 |
| Poprzednik | Wiktor Leśniewski |
Leon Janta Połczyński (ur. 25 maja 1867 w Wysokiej k. Tucholi, zm. 20 lipca 1961 w Poznaniu) – polski ziemianin, polityk, działacz społeczny, minister rolnictwa i dóbr narodowych, senator I i III kadencji w II RP.
Spis treści |
W 1870 wyprowadził się z rodzicami do Chojnic. Podczas podróży doszło do przewrócenia się chorągwi[1]. W 1873 rozpoczął naukę czytania i pisania. Jego nauczycielką była Emilia Wardęska. W wieku 7 lat rozpoczął naukę języka niemieckiego. Jego nauczycielem był maturzysta gimnazjum w Chojnicach[2]. Podczas trzyletniej nauki poznał grę na fortepianie oraz język niemiecki i francuski. W 1894 zdał egzamin asesorski. Dwa lata później przeniósł się do posiadłości swoich rodziców w Wysokiej[3].
Studiował w Krakowie, Berlinie i Paryżu. Działacz narodowy na Pomorzu Nadwiślańskim, w okresie zaboru pruskiego patron spółdzielczości włościańskiej (od 1898 organizator i patron Kółek Włościańskich). W latach 1905–1919 redagował tygodnik „Kłosy”, w latach 1898–1905 był wydawcą „Gazety Gdańskiej”.
Po odzyskaniu niepodległości w latach 1919–1920 podsekretarz stanu w Ministerstwie b. Dzielnicy Pruskiej w Poznaniu. Członek delegacji polskiej na konferencję pokojową w Paryżu w 1919.
Działacz konserwatywnego Chrześcijańsko-Narodowego Stronnictwa Rolniczego. Senator RP z listy Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej w latach 1922–1927. Z nieznanych powodów nie uczestniczył w pierwszym posiedzeniu Senatu. Ślubowanie senatorskie złożył 1 grudnia 1922.
Podczas swojej działalności w Senacie zabierał głos 15 razy[4].
Pełnił głownie funkcję referenta zajmującego się określonymi problemami, oraz szefa senackich komisji spraw zagranicznych, rolnej oraz morskiej lub we własnym imieniu[5]. Wszystkie projekty ustaw jego autorstwa zdobyły senacką większość.
Pierwszym senackim projektem Janty Połczyńskiego był akt prawny pt. „O przystąpieniu Polski do międzynarodowego porozumienia dla walki z epizaotjanami”[6]. 9 lipca przedstawił do zatwierdzenia „Ustawę o ratyfikacji układu polsko-niemieckiego o górnośląskim pasie granicznym”, a także ustawę o ratyfikacji układu polsko-niemieckiego dotyczącego praw członków i urzędników Kolei górnośląskich[7]”.
Jako senator klubu Chrześcijańsko-Narodowego pięciokrotnie prezentował stanowisko klubu.
Dwukrotnie odnosił się do exposé nowych premierów Władysława Sikorskiego i Wincentego Witosa. 22 stycznia 1923 dokonał krytycznej oceny programu gospodarczego rządu Władysława Sikorskiego, zarzucając mu brak koncepcji. 8 czerwca 1923 przy powołaniu rządu Chjenopiasta stał się częścią jego porozumienia. Wypowiedział słowa:
 |
18 marca 1925 Senat przyjął kolejną ustawę autorstwa Połczyńskiego o Izbach Morskich. Pełniąc funkcję prezesa klubu Ch-N, po raz ostatni wystąpił 3 marca 1926[9]. Domagał się odrzucenia ustawy ratyfikującej:
Po przewrocie majowym w 1926 zbliżył się wraz z konserwatystami do tworzonego obozu rządowego sanacji. Na początku kwietnia 1927 „Rolnik Polski” poinformował o odznaczeniu przez papieża Piusa XI Orderem Świętego Grzegorza w uznaniu zasług dla wiary Rolnik Polski z 5 kwietnia 1927. W pierwszych wyborach po zamachu majowym nie zdobył mandatu senatorskiego. Zajął się pisaniem artykułów, które ukazały się w marcu i kwietniu 1929 w oficjalnym piśmie sanacji „Dzień Polski”. Dwa spośród artykułów dotyczyły historiozofii. Pozostałe artykuły dotyczyły współczesności[11].
Ponownie senator RP z listy BBWR w latach 1930–1935.
W latach 1930–1932 minister rolnictwa w gabinetach Walerego Sławka, Józefa Piłsudskiego i Aleksandra Prystora. Na pierwszej konferencji prasowej za przyczynę kryzysu w rolnictwie uznał nadwyżkę zboża na rynku pochodzącą z zewnętrznego importu oraz nadmierną ilość zapasów własnych[12]. W nocy z 27 na 28 lutego 1930 Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów uchwalił „Plan doraźnej pomocy dla rolnictwa”. W pierwszym kwartale 1931 jako minister występował do rozmaitych organów rządowych i parlamentarnych z prośbami o nowe środki budżetowe na rok 1931/1932[13]. Priorytetem działania ministra był eksport na rynki zagraniczne oraz podniesienie jakości produktów przeznaczonych na eksport[14].
21 marca 1932 marszałek Sejmu otrzymał pismo z dymisją dla ministrów Leona Kozłowskiego Mieczysława Norwid-Neugebauera Leona Jantę Połczyńskiego[15].
W 1935 delegat Polski na Europejską Konferencję Ekonomiczną w Brukseli. Na co dzień mieszkał w rodzinnej Wysokiej, gdzie gospodarował na trzech tysiącach hektarów ziemi. Prezes Związku Ziemian Pomorskich.
W maju 1939 sprowadził się wraz z żoną do willi w Milanówku wynajętej od Jana Sosnowskiego[16].
W czasie wojny i okupacji niemieckiej wysiedlony do Generalnego Gubernatorstwa. W Staromieściu zostali aresztowani w czasie obławy na partyzantów a następnie zwolnieni do domu[17].
Współpracownik Delegatury Rządu na Kraj.
Po wyzwoleniu Polski zamieszkał razem z Żoną w Gnieźnie. W 1948 wiceprezydent Brzegu Antoni Łudziński zaoferował funkcję kustosza w Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu. Za jego kadencji udało się wyremontować i uporządkować ok. 3 tysiące ton tomów. W 1958 w wieku 91 lat przeszedł na emeryturę.
Zmarł 20 lipca 1961. Trzy dni później został pochowany na poznańskim cmentarzu Gróczańskim. Uroczystościom żałobnym przewodniczył ks. kan. Józef Jasiński. Przemówienie nad grobem ministra i senatora wygłosił Jan Szymczak. Fakt śmierci ministra został w znikomym stopniu zauważony przez prasę krajową.
23 listopada 1985 prochy ministra i jego małżonki zostały złożone w grobowcu rodzinnym w Raciążu[18].
|
||||||||||
|
||||||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||
|
|||||||||||||||||
