Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Lestek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Lestek
Lestek.PNG
Książę Polan
Poprzednik Siemowit
Następca Siemomysł
Dane biograficzne
Dynastia Piastowie
Zmarł zapewne 930-940(?)
Ojciec Siemowit
Matka nieznana
Żona nieznana
Dzieci Siemomysł

Lestek[1], Leszek, niepoprawnie (forma zlatynizowana) Lestko – drugi książę Polan z dynastii Piastów, o którym wspomina Gall Anonim w swej kronice. Syn Siemowita i ojciec Siemomysła.

Spis treści

[edytuj] Imię

Geneza jego imienia nie jest znana. Wywodzi się je od słowa lście (chytrość). Przypuszcza się, że jest zdrobnieniem jakieś nieznanej, dwuczłonowej, słowiańskiej nazwy osobowej Lścimir bądź Lścisław. Imię to występuje w rozmaitych wariantach, z których z czasem wybija się dominująca – Leszek. Prawidłowymi formami tego imienia są formy zakończone na -ek, czyli Lestek lub obocznie Leszek. Niepoprawna wersja Lestko przyjęła się w starszej historiografii pod wpływem autorytetu Oswalda Balzera, który taki zapis promował na kartach swojej Genealogii Piastów. W obliczu ostatnich badań onomastycznych należy przyjąć, że formy zakończone na -ko są formami zlatynizowanymi[1].

[edytuj] Lestek w relacji Galla Anonima

Lestek miał być synem i następcą Siemowita, a ojcem i poprzednikiem Siemomysła. Po jego, tj. Siemowita zgonie na jego miejsce wstąpił syn jego Lestek, który czynami rycerskimi dorównał ojcu w zacności i odwadze. Po śmierci Lestka nastąpił Siemomysł, jego syn[2].

[edytuj] Lestek a Litzke i Licikavici

Przypuszcza się, że od jego imienia powstały terminy "Lestkowie" i "Lestkowice", jakimi jeszcze w czasach Mieszka I nazywano nieraz mieszkańców państwa Polan. Kronika Widukinda zawiera informację, że poddanymi Mieszka I byli Licikaviki. Znaczenie tego terminu jest sporne, a jedna z hipotez zakłada, że może pochodzić od imienia Lestka. Z kolei dzieło De administrando imperio cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenty z 948 roku wspomina o ludzie zwanym Litzke.

[edytuj] Historyczność Lestka

Początkowo nikt nie wątpił w historyczność Piastów "przedmieszkowych". W drugiej połowie XIX wieku zaczęto kwestionować ich istnienie. Bogatą dyskusję rozstrzygnął w zasadzie artykuł Henryka Łowmiańskiego Dynastia Piastów we wczesnym średniowieczu, w którym obronił wiarygodność przekazu Galla Anonima, a tym samym i "historyczność" przynajmniej trzech bezpośrednich poprzedników Mieszka[potrzebne źródło]. Pogląd ten jest dominujący w polskiej literaturze historycznej.

[edytuj] Daty panowania

Nie zachowały się żadne wiarygodne dane na temat dat panowania Lestka. Przyjmuje się hipotetycznie, że urodził się około 870-880 roku, a objął rządy około 900-910 roku. Większość literatury przyjmuje, że zmarł przypuszczalnie w latach 930-940. Henryk Łowmiański przesuwał datę zgonu na około 950 rok.

[edytuj] Małżeństwa i potomstwo

Nie wiadomo nic o żonie (żonach) Lestka. Stanisław Zakrzewski wysunął domysł, że Lestek mógł być żonaty z księżniczką morawską[3]. Późny przekaz belgijskiego kronikarza z XIV wieku zdawał się sugerować, że był żonaty z saską księżniczką i miał z nią syna Ewrakera, późniejszego biskupa Leodium. Informacji tej jednak nie sposób zweryfikować; w polskiej literaturze poza Stanisławem Kętrzyńskim nikt nie zwrócił na nią uwagi. Według legendy rodowej rodu Sobieskich córka Lestka, Metodia miała poślubić niejakiego Sobiesława (Sobiesza), wnuka Sobiesława księcia Dalen[4].

Jedynym pewnym dzieckiem Lestka jest syn Siemomysł, który objął po nim rządy.

[edytuj] Genealogia

Piast
ur.?
zm. ?
Rzepicha
ur. ?
zm. ?
NN
ur. ?
zm. ?
NN
ur. ?
zm. ?
         
     
  Siemowit
ur. ?
zm. ?
NN
ur. ?
zm. ?
     
   

NN
ur. ?
zm. ?
OO   ?
Lestek
(ur. ?, zm. w okr. 930–940)
                   
                   
   
Siemomysł
 ur. IX/X w.
 zm. w okr. 950–960
 


[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. 1,0 1,1 K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, s. 48-50.
  2. Cyt. za: Gall Anonim, Kronika polska, tłum. Roman Grodecki, s. 15.
  3. Stanisław Zakrzewski przypuszczał, że Świętopełk Mieszkowic mógł otrzymać imię po swoim przypuszczalnym prapradziadku, Świętopełku morawskim. Stanisław Zakrzewski, Bolesław Chrobry Wielki, tablica genealogiczna po s. 72.
  4. Tadeusz Korzon, Dola i niedola Jana III Sobieskiego, T. I, tablica nr 2.

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Opracowania

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lestek&oldid=31006879
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty