Letalnica

Letalnica
Punkt konstrukcyjny K185
Miejscowość	Planica
Data otwarcia	1969
Rozmiar skoczni (HS)	215 m
Rekordzista	Bjørn Einar Romøren – 239 m (20.03.2005)
Najdłuższy skok	Janne Ahonen – 240 m (20.03.2005)
Kluby	SD Planica
Igelit	nie ma
46°28′35″N 13°43′16″E

Skocznia latem

Letalnica podczas finałowcyh zawodów PŚ w 2009 roku

Letalnica (dawniej Velikanka, słoweń. olbrzymka) – mamucia skocznia narciarska, położona w dolinie Planica w Alpach Julijskich w Słowenii. Druga co do wielkości na świecie po Vikersundbakken w Vikersund.

Historia

Historia skoczni w Planicy sięga lat trzydziestych XX wieku. Wtedy to słoweński inżynier Stanko Bloudek postanowił zbudować skocznię narciarską, na której można by skakać dużo ponad 80 metrów. Pierwszy punkt konstrukcyjny Velikanki był położony na 85. metrze. Bloudek do końca życia planował i projektował nowe koncepcje przebudowy skoczni. Po śmierci inżyniera za modernizację skoczni wzięli się bracia Lado i Janez Gorišek. Aby można było rozbudowywać obiekt, konieczne było przesunięcie skoczni w inne miejsce. Nową Velikankę braci Gorisków wzniesiono więc niedaleko, na innym stoku góry. Od tamtej pory istniały dwie Velikanki – większa Gorisków i mniejsza Bloudka. Do niedawna obie nazywały się podobnie (Velikanka oraz Bloudkova Velikanka), ale zmieniono nazwę mamuciej skoczni na Letalnica, co najprościej można przetłumaczyć na skocznia do lotów (skocznia mamucia). Bloudkova Velikanka obecnie ma punkt K130, jednak jest już nieczynna.

Do przebudowy skoczni Vikersundbakken w 2011 Letalnica była największą skocznią narciarską i jednocześnie jedyną skocznią na świecie umożliwiającą oddawanie skoków na odległości przekraczające 230 metrów. Obiekt nie jest wyposażony w igelit ani w sztuczne oświetlenie, dlatego konkursy rozgrywa się tam zawsze w godzinach porannych i popołudniowych. Punkt konstrukcyjny skoczni to 185 m. Rekord skoczni wynosi 239,0 m i należy do Bjørna Einara Romørena, ustanowiony został 20 marca 2005. Jednak najdłuższy skok na tym obiekcie oddał Janne Ahonen, który tego samego dnia uzyskał 240 m, jednak upadł i próba ta nie została zaliczona jako skok rekordowy. Zawody z 20 marca 2005 zostały uznane przez obserwatorów, a w szczególności przez media, za jedne z najbardziej emocjonujących zawodów w historii skoków narciarskich. W 2010 skocznia została zmodernizowana.

Na 2013 rok zaplanowana jest kolejna przebudowa skoczni w wyniku której mają być mozliwe skoki 270 metrowe.

Dane o skoczni

• Punkt konstrukcyjny: 185 m
• Wielkość skoczni (HS): 215 m
• Punkt sędziowski: 215 m
• Oficjalny rekord skoczni: 239 m - Bjørn Einar Romøren (20.03.2005)
• Najdłuższy skok: 240 m - Janne Ahonen (20.03.2005) - (upadek)
• Długość rozbiegu: 116,5 m
• Nachylenie progu: 10,8°
• Wysokość progu: 2 m
• Nachylenie zeskoku: 33,8°
• Średnia prędkość na rozbiegu: ok. 103 km/h

Rekordziści skoczni

Skocznia

Letalnica (po lewej), obok Srednija Velikanka

Rozbieg skoczni

Skocznia, widok z góry

Zeskok skoczni

Chronologiczna lista rekordzistów skoczni

Lp.	Dzień	Rok	Zawodnik	Odległość	Zawody	Uwagi
1.	21 marca	1969	Bjørn Wirkola	156,0 m	b.d.
2.	22 marca	1969	Bjørn Wirkola	160,0 m	b.d.
3.	22 marca	1969	Jiří Raška	164,0 m	b.d.
4.	22 marca	1969	Manfred Wolf	165,0 m	b.d.
5.	15 marca	1974	Walter Steiner	169,0 m	b.d.
6.	16 marca	1979	Klaus Ostwald	174,0 m	b.d.
7.	15 marca	1985	Mike Holland	186,0 m	MŚ w lotach
8.	15 marca	1985	Matti Nykänen	186,0 m	MŚ w lotach
9.	16 marca	1985	Matti Nykänen	191,0 m	MŚ w lotach
10.	15 marca	1987	Vegard Opaas	193,0 m	Puchar Świata
11.	15 marca	1987	Piotr Fijas	194,0 m	Puchar Świata
12.	17 marca	1994	Martin Höllwarth	196,0 m	MŚ w lotach, trening
13.	17 marca	1994	Toni Nieminen	203,0 m	MŚ w lotach, trening
14.	18 marca	1994	Espen Bredesen	209,0 m	MŚ w lotach
15.	22 marca	1997	Espen Bredesen	210,0 m	Puchar Świata, seria próbna
16.	22 marca	1997	Lasse Ottesen	212,0 m	Puchar Świata, seria próbna
17.	19 marca	1999	Martin Schmitt	214,5 m	Puchar Świata
18.	20 marca	1999	Tommy Ingebrigtsen	219,5 m	Puchar Świata
19.	16 marca	2000	Thomas Hörl	224,5 m	PŚ, trening
20.	18 marca	2000	Andreas Goldberger	225,0 m	PŚ - konkurs druż.	anulowana seria
21.	20 marca	2003	Adam Małysz	225,0 m	PŚ, trening	wyrównanie rekordu
22.	20 marca	2003	Matti Hautamäki	227,5 m	PŚ, kwalifikacje
23.	22 marca	2003	Matti Hautamäki	228,5 m	PŚ, trening
24.	23 marca	2003	Matti Hautamäki	231,0 m	Puchar Świata
25.	20 marca	2005	Tommy Ingebrigtsen	231,0 m	PŚ, trening
26.	20 marca	2005	Bjørn Einar Romøren	234,5 m	PŚ, trening
27.	20 marca	2005	Matti Hautamäki	235,5 m	Puchar Świata
28.	20 marca	2005	Bjørn Einar Romøren	239,0 m	Puchar Świata

Lista triumfatorów w konkursach PŚ

Rok	Imię i Nazwisko
1934	Birger Ruud
1935	Stanisław Marusarz
1936	Sepp Bradl
1954	Ossi Laaksonen
1957	Helmut Recknagel
1960	Helmut Recknagel
1963	Dieter Bokeloh
1966	Jiří Raška
1968	Jiří Raška
1969	Jiří Raška
1972	Walter Steiner
1973	Walter Steiner
1974	Walter Steiner
1975	Toni Innauer
	Willi Pürstl
1976	Hans Wallner
1977	Reinhold Bachler
1978	Reinhold Bachler
1979	Armin Kogler
1980	Hubert Neuper
1981	Dag Holmen Jensen
1982	Ole Bremseth
1983	Primož Ulaga
1984	Pavel Ploc
1985	Matti Nykänen
1986	Ernst Vettori
1987	Andreas Felder
	Ole Gunnar Fidjestøl
1988	Primož Ulaga
1989	Jens Weißflog
1990	Roberto Cecon
1991	Staffan Tällberg
	Ralf Gebstedt
1992	Andreas Felder
1993	Espen Bredesen
	Jens Weißflog
1994	Jaroslav Sakala
1995	Mika Laitinen
1997	Takanobu Okabe
	Akira Higashi
1998	Noriaki Kasai
	Kazuyoshi Funaki
1999	Noriaki Kasai
	Hideharu Miyahira
	Martin Schmitt
2000	Sven Hannawald
2001	Martin Schmitt
2003	Matti Hautamäki
	Matti Hautamäki
2005	Matti Hautamäki
	Bjørn Einar Romøren
2006	Bjørn Einar Romøren
	Janne Happonen
2007	Adam Małysz
	Adam Małysz
	Adam Małysz
2008	Gregor Schlierenzauer
	Gregor Schlierenzauer
2009	Gregor Schlierenzauer
	Harri Olli
2011	Gregor Schlierenzauer
	Kamil Stoch
2012	Robert Kranjec
	Martin Koch

Zobacz też

• Bloudkova Velikanka
• Srednija Velikanka

Linki zewnętrzne

• Sylwetka skoczni na skisprugschanzen.com (de/en/pl)
• Strona internetowa klubu SD Planica (sl/en)