Liczebnik – część mowy określająca liczbę, ilość, liczebność, wielokrotność lub kolejność. Niektóre liczebniki (np. główne, porządkowe) odmieniają się (przez przypadki i rodzaje).
Łączy się z rzeczownikiem, określając go. Podlega deklinacji (wyjątek stanowi nieodmienny liczebnik pół oraz półtora).
W języku polskim istnieją następujące rodzaje liczebników:
Liczebniki zbiorowe łączą się z rzeczownikami:
Liczebniki – jedni, dwaj, dwóch, obaj, obydwaj, obydwóch (obydwu), trzej, trzech, czterej, czterech – łączą się z rzeczownikami męskoosobowymi: dwaj panowie poszli, dwóch panów poszło; pozostałe liczebniki łączą się z rzeczownikami niemęskoosobowymi: dwa konie, dwie linie itp.
Spis treści |
Liczebniki występują w większości języków świata. Za wyjątek uchodzi język pirahã z dżungli amazońskiej. W języku tym występują tylko wyrazy hoi - mało i baagiso - dużo. Nie występuje też liczba mnoga rzeczowników i zaimków[1].
W językach indoeuropejskich, semickich, ałtajskich i chińsko-tybetańskich system liczebnika jest oparty na układzie dziesiętnym. Rozpowszechnienie tej bazy wynika z faktu, że ludzie mają dziesięć palców u rąk.
Wiele plemion w Afryce i Oceanii używa systemu opartego na liczebnikach o bazie 5. W niektórych językach Nowej Gwinei system jest oparty o bazę 4 lub 8[2]. Prekolumbijska cywilizacja Majów używała systemu dwudziestkowego, a Sumerowie - sześćdziesiątkowego.