Liczi chińskie

Liczi chińskie
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad różowych
Rząd	mydleńcowce
Rodzina	mydleńcowate
Rodzaj	liczi
Gatunek	liczi chińskie
Nazwa systematyczna
Litchi chinensis Sonn. Voy. Indes orient. 3:255. 1782
Synonimy
Nephelium litchi (Desf.) Cambess.)
Zdjęcia i grafiki w Commons

Liczi chińskie (chin. 荔枝 lìzhī; ang. lychee, leetchee), zwane także śliwką chińską, liczi lub bliźniarką smaczną (Litchi chinensis Sonn.) – gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). Pochodzi z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, jest uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie. Pierwszym Europejczykiem, który opisał liczi, był polski jezuita Michał Boym (w swojej Florze sinensis).

Systematyka

Jedyny przedstawiciel rodzaju liczi (Litchi),

Pozycja systematyczna wg APweb (2001...)

Jest to takson monotypowy należący do podrodziny Sapindoideae, rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae Juss.), rzędu mydleńcowców (Sapindales) Dumort., kladu różowych (rosids).

Morfologia

Siewka Liczi chińskiego 5 dni po wyrośnięciu nad powierzchnię ziemi.

Owoce

Pokrój

Długowieczne, zimozielone drzewo średniej wielkości (do 9 m wysokości).

Liście

Pierzaste, złożone z 2-4 par lancetowatych i całobrzegich listków.

Kwiaty

Drobne, żółtozielonkawe, w szczytowych, dużych wiechach. Mają 4-5 ząbkowy okwiat, 1 słupek i 6-8 pręcików.

Owoce

Podłużne, owalne pestkowce, podobne kształtem do maliny lub truskawki, zebrane w grona. Brązowo-czerwona, stwardniała skórka ze stożkowatymi wyrostkami otacza kremową, jadalną osnówkę. Wewnątrz niej znajduje się podłużne nasienie.

Zastosowanie

• Roślina uprawna: roślina uprawiana w południowych Chinach od ponad 2000 lat. Obecnie uprawiana jest także w Azji Południowowschodniej, Indiach, południowej Japonii, wschodniej Australii a także w USA (Floryda i Hawaje), południowej Afryce i Oceanii. Owoce wymagają szybkiego transportu, gdyż dojrzewają tylko na drzewach, a zbierane są w pełni dojrzałości. Są nietrwałe, przechowywane w temperaturze pokojowej zaczynają się psuć już po 2-3 dniach. Tylko niektóre odmiany można przechowywać w chłodniach do 10 tygodni.
• Sztuka kulinarna: owoce liczi są wykorzystywane w kuchni. Po usunięciu skórki i pestki z owoców robi się kompoty i syrop. Można je też zamrażać. Ususzone w całości są nazywane orzeszkami liczi. Jadane także na surowo. Można je dodawać do sałatek owocowych, podawać z likierem, śmietaną lub lodami. W Chinach suszone na podobieństwo rodzynek.
  • Wartość odżywcza w 100 g owoców:
    • 71 kcal
    • 0,9 mg białka
    • 16 g węglowodanów (tyle samo glukozy i fruktozy)
    • 50 mg witaminy C
    • sole mineralne
    • kwas jabłkowy