| Lin Biao | |
| Chińskie nazwisko i imię | |
| Hanyu pinyin | Lín Biāo |
| Wade-Giles | Lin Piao |
| Zn. tradycyjne | 林彪 |
| Zn. uproszczone | 林彪 |
Lin Biao[1], (ur. 5 grudnia 1907, zm. 13 września 1971) – chiński polityk i wojskowy. Jeden z najbliższych współpracowników Mao Zedonga, w 1969 roku oficjalnie wyznaczony na jego następcę. Miał zginąć w katastrofie lotniczej nad Mongolią, po rzekomym spisku na życie Mao.
Spis treści |
Urodził się w Huanggang w prowincji Hubei w średnio zamożnej rodzinie urzędniczej[2].
Ukończył Akademię Wojskową Whampoa. W 1927 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Chin, zostając obok Zhu De najważniejszym dowódcą komunistycznym. W czasie walk z Kuomintangiem na początku lat 30. propagował taktykę "krótkich, szybkich ciosów"[3]. Brał udział w Długim Marszu.
Brał udział w wojnie chińsko-japońskiej, w czasie której dowodził m.in. w zwycięskiej bitwie pod Pingxingguan[4]. Ranny w bitwie w 1939 roku wysłany na leczenie do Moskwy, gdzie przebywał do 1942 roku. Po kapitulacji Japonii organizował komunistyczne siły zbrojne na obszarze Mandżurii, którymi dowodził po wybuchu wojny domowej z Kuomintangiem w 1946 roku, w znacznej mierze przyczyniając się do zwycięstwa komunistów[2]. W czasie kampanii Liao-Shen (IX-XI 1948) dowodząc IV Armią Polową zdobył Jingzhou i Mukden[4]. W kampanii Ping-Jin (XII 1948-I 1949) współdziałając z Nie Rongzhenem zdobył Tianjin i Pekin[4]. Następnie przechodząc wraz z armią całe środkowe i południowe Chiny wyparł ostatecznie siły KMT z Hajnanu na początku 1950 roku[2].
Po zwycięskiej kampanii w wojnie domowej Lin przez kilka lat nie pojawiał się publicznie, przypuszczalnie z powodu choroby[2]. Od 1955 członek Biura Politycznego KPCh[2], w tym samym roku mianowany najmłodszym marszałkiem ChRL[3]. W 1959 po zdymisjonowaniu Peng Dehuaia objął stanowisko ministra obrony. Doprowadził do upolitycznienia armii[2].
W czasie rewolucji kulturalnej był jednym z jej czołowych architektów. Napisał przedmowę do słynnej "Czerwonej książeczki". W sierpniu 1966 roku wybrany na wiceprzewodniczącego partii.
Na IX Zjeździe KPCh w kwietniu 1969 przyjęto nowy statut partii, w którym Lin Biao został określony jako "najbliższy towarzysz broni" Mao Zedonga i jego oficjalny następca[3].
13 września 1971 roku podano oficjalną wiadomość, że Lin Biao zginął wraz z rodziną w katastrofie lotniczej nad Öndörchaan w Mongolii, próbując uciec do ZSRR po nieudanej próbie przewrotu wojskowego.
Okoliczności śmierci Lina są do dziś zagadkowe. Nie wiadomo, czy w istocie była jakakolwiek próba przewrotu, gdyż jego oficjalna wersja przedstawiona podczas procesu bandy czworga przez rzekomych spiskowców jest pełna nieścisłości, wręcz komizmu[3] i nie mogła gwarantować powodzenia[5]. Ambasador ChRL w Mongolii zaświadczył że widział ciało Lina, zaś według Rosjan nie było go wśród ofiar katastrofy[3]. Obie strony twierdziły również że ciała były mocno zwęglone, co utrudniało identyfikację[3]. Nie wiadomo także dlaczego Lin, jeden z najzagorzalszych wrogów "sowieckiego rewizjonizmu" w KPCh miałby uciekać do ZSRR[5].
Pojawiają się hipotezy że śmierć Lina mogła być zaplanowaną akcją. Według różnych hipotez ewentualny rozkaz zamordowania Lina wydał sam Mao, obawiający się swojego następcy[3]. Przypuszczano także że za zamachem na Lin Biao mógł stać nawet Zhou Enlai, jako że Lin był przeciwny planowanej normalizacji stosunków z USA[5].