Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyNa mapach:
|
|||
 Widok na Lipnik Dolny. |
|||
| Status | dzielnica | ||
| Założono | koniec XIII w. | ||
| W granicach Bielska-Białej | 1925 | ||
| Strefa numeracyjna | 33 | ||
| Kod pocztowy | 43-005 | ||
| Tablice rejestracyjne | SB | ||
Położenie na planie Bielska-Białej |
|||
| Strona internetowa | |||
Lipnik (niem. Kunzendorf) – wysunięta najbardziej na wschód część Bielska-Białej, położona nad rzekami Niwka i Złoty Potok, pomiędzy wzgórzami Złote Łany (380 m n.p.m.) i Kopiec Lipnicki (368 m n.p.m.), u podnóża Gaików w Beskidzie Małym.
Został założony prawdopodobnie pod koniec XIII w., jednak pierwsza pisemna wzmianka pochodzi dopiero z 1326 r. W 1499 r. stał się siedzibą starostwa niegrodowego (starostwo lipnickie), w obrębie którego zaczęły powstawać przysiółki stopniowo odpadające od Lipnika: Biała (od 1723 miasto), Straconka, Międzybrodzie Lipnickie i Leszczyny. Do Lipnika należało także wzgórze Złote Łany, na którym rozlokowała się dzielnica Złote Łany, Starostwo zlikwidowano w 1789 r. i odtąd następowało stopniowe uzależnienie miejscowości od miasta Białej. Jednocześnie postępowała industrializacja, a pod koniec XIX w. zaczęła się rozwijać turystyka. W 1925 r. Lipnik stał się częścią miasta Biała Krakowska, będącego od 1951 r. częścią Bielska-Białej. Do połowy XX w. dla Lipnika i okolic charakterystyczna była gwara lipnicka, jedna z gwar małopolskich.
Najważniejszymi zabytkami Lipnika są: neogotycki kościół Narodzenia NMP i św. Walentego z 1893 r., cmentarz katolicki z 1855 r., cmentarz ewangelicki z neogotycką kaplicą z lat 20. XX wieku oraz drewniana leśniczówka z 1884 r.
Od 2002 r. obszar Lipnika wchodzi w skład czterech osiedli (jednostek pomocniczych gminy) – Lipnik (większość dzielnicy), Biała Krakowska (Osiedle na Kopcu Lipnickim) oraz Osiedle Grunwaldzkie (niewielki obszar w części zachodniej) i Straconka (niewielki obszar w części południowej).
Zwyczajowo dzielnicę dzieli się na:
Lipnik jest dziś dzielnicą o charakterze przede wszystkim mieszkalnym. Dominuje zabudowa jednorodzinna, ponadto znajdują się tu wielkopłytowe osiedla mieszkaniowe – Osiedle na Kopcu Lipnickim (zwane też os. Dygasińskiego) oraz Osiedle Dembowskiego. W północnej części dzielnicy położone jest wysypisko śmieci.
Przez Lipnik przebiega droga krajowa nr 52, a także droga ekspresowa S69 (wschodnia obwodnica Bielska-Białej).
Tereny górskie wchodzą w skład Parku Krajobrazowego Beskidu Małego.
Z Lipnika pochodzą:
W średniowieczu podobną nazwę Kunzendorf miała wieś Poraż (powiat sanocki) nadana 20 lutego 1383 Józefowi Olachowi synowi Piotra, bratu jego Maciejowi i córce Mussacie przez królową Marię żonę cesarza Zygmunta Luksemburskiego[1]. W pracy o analizie porównawczej języka wsi okolic Krosna i Łańcuta, niemiecki historyk prof. Schwarz wyraził opinię, że podobne zjawiska z dziedziny lingwistyki występowały w niemieckich "wyspach językowych" około Gliwic, Bielska-Białej[2], a także na pograniczu śląsko-morawskim w okolicach Osobłogi i Białej. Stwierdza tym samym, że to południowa część Górnego Śląska była strefą wyjściową dla XIV i XV-wiecznej kolonizacji w pasie podkarpackim[3].
|
|||||||
