Lipsko

Lipsko
Kościół św. Trójcy w Lipsku
Herb Lipska (województwo mazowieckie)
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	lipski
Gmina	Lipsko gmina miejsko-wiejska
Burmistrz	Jerzy Pasek
Powierzchnia	15,7 km²
Ludność (2009) • liczba • gęstość	5723 364,5 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 48
Kod pocztowy	27-300
Położenie na mapie Polski Lipsko
51°09′24″N 21°39′27″E
TERC (TERYT)	1142109034
Urząd miejski ul. 1 Maja 2 27-300 Lipsko
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Lipsko w Wikisłowniku
Strona internetowa

Lipsko – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie lipskim. Siedziba powiatu oraz miejsko-wiejskiej gminy Lipsko. Położone nad rzeką Krępianką, na Wzniesieniach Południowomazowieckich, historycznie w Małopolsce.

Według danych z 30 czerwca 2010 roku, miasto miało 5731 mieszkańców, w tym 2828 mężczyzn i 2903 kobiet.

Herbem Lipska jest herb szlachecki Dębno, którym pieczętowali się jego dawni właściciele.

Położenie

Miasto leży w południowej części województwa mazowieckiego, w południowej części Równiny Radomskiej.

Miasto jest położone na dwóch wzgórzach, rozdzielonych Krępianką.

Historycznie należy do Małopolski. Leżało w ziemi sandomierskiej, następnie w województwie sandomierskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1975 r. do woj. kieleckiego.

Demografia

Dane GUS dotyczące faktycznego miejsca zamieszkania.

Historia

Nieistniejąca obecnie synagoga w Lipsku

• Kwiecień 1589 pierwsze wzmianki jako o własności rodziny Krępskich, a potem Wolskich i Gostomskich, potem własność kasztelana radomskiego Mikołaja Oleśnickiego
• 1613 nadanie praw miejskich i rozwój w związku z położeniem na "szlaku wołowym" z Rusi do Wielkopolski i na Śląsk
• 1614 potwierdzenie przywilejów miejskich przez króla Zygmunta III Wazę, powstanie kościoła Św. Trójcy z fundacji Mikołaja Oleśnickiego
• XVIII w. Lipsko od Oleśnickich kupują Denhoffowie, potem Sanguszkowie i Kochanowscy
• 1775 nadanie prawa organizowania targów w soboty i dziesięciu jarmarków rocznie przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego
• 1860 – z pracy na roli żyje 96 mieszkańców, 34 z rzemiosła, powolny upadek miasta
• 1868 utrata praw miejskich, odzyskane dopiero w 1958
• 8 września 1939 w synagodze hitlerowcy palą 60 miejscowych Żydów
• 1 stycznia 1956 podniesienie do rangi powiatu, a 1 stycznia 1958 do rangi miasta
• 1957 powstanie Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Lipsku
• 1963 powstanie Przetwórni Owocowo-Warzywnej Hortex w Lipsku
• 1975 powstanie Zakładu Mleczarskiego w Lipsku i Zakładu Produkcji Części Samochodowych FSC w Starachowicach
• 1 stycznia 1999 ponownie stolica powiatu

Kościół

W Lipsku znajduje się kościół św. Trójcy z 1614 roku wybudowany przez małżonków Zofię i Mikołaja Oleśnickich. Konsekracji kościoła dokonano w 1686 roku. Kościół zbudowany jest z kamienia wapiennego. Wewnątrz kościoła znajduje się między innymi obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, wizerunek Świętej Trójcy z początków XVIII wieku, dwa zabytkowe ołtarze i obraz św. Walentego z XIX wieku. Wcześniej w tym miejscu stał drewniany kościół.

Zobacz też

• Herb Lipska (województwo mazowieckie)
• cmentarz żydowski w Lipsku

Bibliografia

Robert Kąkol, Eryk Kacewicz i zespół, Polskie Miasta i Miasteczka, Warszawa, Reader's Digest, 2010, ISBN 978-83-60530-95-5