Lista pierwszych astronautów według obywatelstwa

Mapa krajów u których co najmniej jeden obywatel odbył lot kosmiczny.

Poniższa lista zawiera nazwiska pierwszych astronautów z danego kraju, którzy odbyli lot kosmiczny (pod uwagę brane jest obywatelstwo posiadane w czasie trwania misji), a także datę startu; lista uszeregowana jest chronologicznie. Do kwietnia 2008 w kosmos polecieli przedstawiciele 39 narodowości.

Wszystkie daty podane są według czasu uniwersalnego (UTC).

Lata 60. XX wieku

• Związek Radziecki - Jurij Gagarin, 12 kwietnia 1961 ^([1])

• Stany Zjednoczone – Alan Shepard, 5 maja 1961 ^([2])

Lata 70. XX wieku

• Czechosłowacja – Vladimír Remek, 2 marca 1978 ^([3])

• Polska - Mirosław Hermaszewski, 27 czerwca 1978

• Niemiecka Republika Demokratyczna - Sigmund Jähn, 26 sierpnia 1978 ^([4])

• Bułgaria - Georgi Iwanow, 10 kwietnia 1979

Lata 80. XX wieku

• Węgry - Bertalan Farkas, 26 maja 1980

• Wietnam - Phạm Tuân, 23 lipca 1980

• Kuba - Arnaldo Tamayo Méndez, 18 września 1980

• Mongolia - Żugderdemidijn Gurragczaa, 22 marca 1981

• Rumunia - Dumitru Prunariu, 14 maja 1981

• Francja - Jean-Loup Chrétien, 24 czerwca 1982

• Republika Federalna Niemiec - Ulf Merbold, 28 listopada 1983 ^([5])

• Indie - Rakesh Sharma, 3 kwietnia 1984

• Kanada - Marc Garneau, 5 października 1984

• Arabia Saudyjska - Sultan Bin Salman Bin Abdulaziz Al-Saud, 17 czerwca 1985

• Holandia - Wubbo Ockels, 30 października 1985

• Meksyk - Rodolfo Neri Vela, 26 listopada 1985

• Syria - Mohammed Faris, 22 lipca 1987

• Afganistan - Abdul Ahad Mohmand 29 sierpnia 1988

Lata 90. XX wieku

• Japonia - Toyohiro Akiyama 2 grudnia 1990

• Wielka Brytania - Helen Sharman, 18 maja 1991

• Austria - Franz Viehböck, 2 października 1991

• Rosja – Aleksandr Kaleri, Aleksandr Wiktorienko, 17 marca 1992

• Belgia - Dirk Frimout, 24 marca 1992

• Włochy – Franco Malerba, 31 lipca 1992

• Szwajcaria - Claude Nicollier, 31 lipca 1992

• Kazachstan – Tałgat Musabajew, 1 lipca 1994 ^([6])

• Ukraina - Łeonid Kadeniuk, 19 listopada 1997 ^([7])

• Hiszpania - Pedro Duque, 29 października 1998

• Słowacja - Ivan Bella, 20 lutego 1999 ^([8])

Pierwsza dekada XXI wieku

• Republika Południowej Afryki - Mark Shuttleworth, 25 kwietnia 2002

• Izrael - Ilan Ramon, 16 stycznia 2003 ^([9])

• Chińska Republika Ludowa - Yang Liwei, 15 października 2003

• Brazylia - Marcos Pontes, 30 marca 2006

• Iran - Anousheh Ansari, 18 września 2006

• Szwecja - Christer Fuglesang, 10 grudnia 2006

• Malezja - Sheikh Muszaphar Shukor, 10 października 2007

• Korea Południowa - Yi So-yeon, 8 kwietnia 2008

Uwagi

^(1 ) W roku 1991 Związek Radziecki rozpadł się na: Armenię, Azerbejdżan, Białoruś, Estonię, Gruzję, Kazachstan, Kirgistan, Litwę, Łotwę, Mołdawię, Rosję, Tadżykistan, Turkmenistan, Ukrainę i Uzbekistan. W czasie gdy ZSRR się rozpadało, kosmonauci Siergiej Krikalow i Aleksandr Wołkow przebywali na pokładzie stacji orbitalnej Mir. Zatem polecieli w kosmos jako obywatele Związku Radzieckiego a powrócili na Ziemię jako obywatele Rosji. Pierwszymi Rosjanami, którzy polecieli w kosmos po rozpadzie ZSRR, byli: Aleksandr Kaleri i Aleksandr Wiktorienko.

^(2 ) Alan Shepard wykonał lot suborbitalny. Pierwszym Amerykaninem, który odbył lot orbitalny był John Glenn (20 lutego 1962).

^(3 ) W roku 1993 Czechosłowacja podzieliła się na: Czechy i Słowację.

^(4 ) W roku 1990 Niemcy Wschodnie i Zachodnie połączyły się. 22 stycznia 1992 Ulf Merbold został pierwszym obywatelem zjednoczonych Niemiec, który poleciał w kosmos.

^(5 ) Ilan Ramon był pierwszym Izraelczykiem który poleciał w kosmos, lecz zginął w czasie powrotu na Ziemię – wahadłowiec Columbia, którym leciał, rozpadł się podczas wchodzenia w atmosferę.

Mapa

Mapa państw których obywatele odbyli lot w kosmos

Inne fakty

W niektórych przypadkach można mówić o podwójnym obywatelstwie astronautów odbywających swój pierwszy lot kosmiczny. Zatem, w zależności od przyjętego kryterium, powyższa lista może ulegać zmianie:

• Paul Scully-Power urodził się w Australii, lecz poleciał w kosmos już jako obywatel Stanów Zjednoczonych (5 października 1984).
• Taylor Gun-Jin Wang urodził się w Chińskiej Republice Ludowej w chińskiej rodzinie, lecz poleciał w kosmos już jako obywatel Stanów Zjednoczonych (29 kwietnia 1985).
• Patrick Baudry urodził się we francuskiej części Kamerunu (obecnie Kamerun), lecz w kosmos poleciał już jako obywatel Francji (17 czerwca 1985).
• Shannon Lucid urodziła się w Chińskiej Republice Ludowej w amerykańskiej rodzinie (rodzice pochodzenia europejskiego), lecz poleciała w kosmos jako obywatelka Stanów Zjednoczonych (17 czerwca 1985).
• Franklin Chang-Diaz urodził się w Kostaryce, ale w kosmos poleciał już jako obywatel Stanów Zjednoczonych (12 stycznia 1986).
• Andy Thomas urodził się w Australii, lecz poleciał w kosmos już jako obywatel Stanów Zjednoczonych (19 maja 1996).
• John Herrington został pierwszym rdzennym Amerykaninem (plemię Czikasawów – ang. Chickasaw), który poleciał w kosmos (24 listopada 2002).

Zobacz też

• Alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów
• Lista typów załogowych statków kosmicznych
• Lista załogowych lotów kosmicznych