Liswarta

Liswarta
Liswarta w gminie Popów, powiat kłobucki
Źródło	Mzyki (powiat lubliniecki) 315 m n.p.m.
Ujście	Warta Kule 185,8 m n.p.m.
Długość	93 km
Powierzchnia zlewni	1558 km²
Największe dopływy	Biała Oksza, Czarna Oksza
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Rzeki Polski

Liswarta (niem. Lisswarthe) – rzeka w województwie śląskim, długości 93 km. Jej źródła znajdują się na Wyżynie Śląskiej, w gminie Woźniki, w Mzykach. Jest lewym dopływem Warty, do której uchodzi w okolicach wsi Kule.

Bieg rzeki

Pozostałości po jednym z wałów przy źródłach Liswarty w Mzykach, gmina Woźniki

Liswarta w miejscowości Tanina, gmina Herby

Ujście Liswarty do Warty

Rzeka w środkowym biegu płynie wąską doliną (przełomem). W okolicach górnego biegu rzeki utworzony został Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą. Powierzchnia dorzecza wynosi 1558 km².

Znaczenie polityczne i gospodarcze

W dolnym biegu Liswarta stanowi umowną granicę między Małopolską, a Wielkopolską natomiast w górnym biegu stanowi ona część północnej krawędzi Górnego Śląska. Od miejscowości Łebki w gminie Herby do miejscowości Wędzina, w gminie Ciasna Liswarta stanowi granicę między powiatem lublinieckim i powiatem kłobuckim, a od Wędziny do Starokrzepic w gminie Krzepice stanowi granicę między powiatami kłobuckim i oleskim.

Od czasów średniowiecza nad brzegami Liswarty oraz przy jej dopływach powstawały kopalnie rud żelaza, były to rudy darniowe. W górnym biegu rzeki największe kopalnie rud żelaza powstawały w okolicy miejscowości Boronów, a największe kuźnice w miejscowościach Lisów oraz Tanina. W połowie XIX wieku powstał nawet projekt budowy walcowni w Taninie autorstwa hrabiego Karola von Aulock z Kochcic, jednak nie został on zrealizowany.

W górnym biegu rzeki znajduje się przy niej spora ilość stawów rybnych. Obecnie jest ona jednak o wiele mniejsza niż w XIX czy XVIII wieku. Stawy te wcześniej powstawały poprzez budowanie wałów i spiętrzanie wody nawet w pobliżu źródeł rzeki. Do tej pory wały te zachowały się w formie szczątkowej.

W przeszłości funkcjonowały różne odmiany nazwy rzeki takie jak Lizwarta, Liczwarta, Liszwarta, Lizdwarta czy Izdwarta.

Miejscowości nad Liswartą

• Gmina Woźniki
  • Mzyki
• Gmina Boronów
  • Grojec
  • Boronów
  • Doły
• Gmina Herby
  • Hadra
  • Lisów
  • Tanina
  • Łebki
• Gmina Olesno
  • Bodzanowice
• Gmina Krzepice
  • Lutrowskie
  • Krzepice
  • Starokrzepice
• Gmina Lipie
  • Danków
  • Szyszków
• Gmina Popów
  • Zawady
• Gmina Miedźno
  • Władysławów

Dopływy

• Młynówka
• Pankówka
• Olszynka
• Turza
• Piskara
• Piszczka
• Potok Jeżowski
• Biała Oksza
• Czarna Oksza