Litewska Partia Socjaldemokratyczna

Lietuvos socialdemokratų partija
Skrót	LSDP
Lider	Algirdas Butkevičius
Data założenia	1989
Deklarowana ideologia polityczna	socjaldemokracja socjalizm
Członkostwo międzynarodowe	Partia Europejskich Socjalistów

Litewska Partia Socjaldemokratyczna (lit. Lietuvos socialdemokratų partija, LSDP) – litewska partia polityczna o profilu socjaldemokratycznym i socjalistycznym, działająca od 1989.

Historia

Ugrupowania powołał Kazimieras Antanavičius przy wsparciu grupy inicjatywnej "Litewscy Socjaldemokraci". Nawiązywało tym samym do zawiązanej w 1896 partii o tej samej nazwie (wśród założycieli znalazł się m.in. jeden z członków władz krajowych przedwojennej LSDP).

Do wybranego w 1990 parlamentu (wówczas jeszcze Rady Najwyższej LSRR) weszło blisko 10 przedstawicieli socjaldemokratów, startujących z listy ruchu Sąjūdis lub z jego oficjalnym poparciem. Jej posłowie poparli akt niepodległości, wkrótce przyjęli jednak kurs zachowawczy, reprezentowany przez postkomunistę Algirdasa Brazauskasa i Kazimierę Prunskienė.

W 1992 LSDP uzyskała 8 miejsc w parlamencie. Cztery lata później z wynikiem 6,60% zajęła piąte miejsce, wprowadzając z listy krajowej i z okręgów jednomandatowych łącznie 12 posłów. W tym okresie partia pozostawała w opozycji do rządów konserwatystów, nawiązała też bliską współpracę z postkomunistyczną Demokratyczną Partią Pracy. W 1999 LSDP opuściła grupa działaczy w tym kilku posłów, tworząc nowe ugrupowanie pod nazwą "Socjaldemokracja 2000" (od 2003 działające jako Litewski Związek Socjaldemokratów).

Współpraca z LDDP doprowadziła do utworzenia wspólnych list wyborczych na potrzeby wyborów w 2000 w ramach "Socjaldemokratycznej Koalicji Algirdasa Brazauskasa", w skład której weszły też Związek Rosjan Litwy i Partia Nowej Demokracji. Blok zajął w nich pierwsze miejsce z wynikiem 31,08%, uzyskując 51 mandatów w 141-osobowym Sejmie, z czego blisko 20 przypadło socjaldemokratom.

Po upadku rządu Rolandasa Paksasa LSDP utworzyła nowy gabinet m.in. z LDDP i Nowym Związkiem, na którego czele stanął przywódca wyborczej koalicji, Algirdas Brazauskas. W tym samym roku doszło do faktycznego połączenia socjaldemokratów z Demokratyczną Partią Pracy i przyjęcia nazwy Litewska Partia Socjaldemokratyczna dla wspólnego ugrupowania, którego przewodniczącym został urzędujący litewski premier.

W wyborach prezydenckich, przeprowadzonych 13 czerwca 2004, z ramienia partii wystartował Česlovas Juršėnas, uzyskując 11,90% głosów. W tym samym roku ugrupowanie wprowadziło dwóch przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego. W wyborach w październiku 2004 LSDP wystartowała w koalicji z socjalliberałami, zdobywając w jej ramach 20 mandatów w Sejmie kadencji 2004-2008.

Socjaldemokraci pozostali partią rządzącą, współtworząc gabinet swojego lidera, a od 2006 rząd Gediminasa Kirkilasa, który w 2007 został także przewodniczącym LSDP. W tym samym roku ugrupowanie uzyskało w wyborach samorządowych najwięcej mandatów w skali kraju (302), przegrywając jednak pod względem liczby otrzymanych głosów z konserwatystami.

W wyborach parlamentarnych w 2008 partia uzyskała 11,72% głosów (4. miejsce i 10 mandatów z listy partyjnej), dodatkowo wygrała w 16 okręgach większościowych, stając się drugą siłą w Sejmie.

Poparcie w wyborach

Wyniki w wyborach parlamentarnych

Wybory	Poparcie (lista krajowa)	Zmiana punktów procentowych	Lista krajowa	Zmiana	Okręgi jednomandatowe	Zmiana	Suma
1992	6,05%	–	5	–	3	–	8
1996	6,60%	0,55	7	2	5	2	12
2000	31,08%	24,48	28	21	23	18	51
2004	20,65%	10,43	16	12	15	8	31
2008	11,72%	8,93	10	6	15	4	25

Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego

Wybory	Poparcie	Zmiana punktów procentowych	Mandaty	Zmiana	L. miejsc dla Litwy
2004	14,4%	–	2	–	13
2009	18,6%	4,2	3	1	12

Wyniki w wyborach prezydenckich

Wybory	Kandydat	Głosowanie	Poparcie	Uwagi
1997	Vytenis Andriukaitis	I tura	5,70%	Kandydat nie przeszedł do II tury
2002	Vytenis Andriukaitis	I tura	7,30%	Kandydat nie przeszedł do II tury
2004	Česlovas Juršėnas	I tura	11,85%	Kandydat nie przeszedł do II tury
2009	Algirdas Butkevičius	I tura	11,82%	Druga tura się nie odbyła

Zobacz też

• Politycy Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona partii (lit.)