Lotnictwo wojskowe Rzeczypospolitej Polskiej – historia polskiego lotnictwa wojskowego w latach 1918-1939.
W latach 1918-1939 używano nazwy lotnictwo Wojska Polskiego, podobnie jak nazwy kawaleria Wojska Polskiego, czy też piechota WP. Propagowany przez niektórych "badaczy" termin Lotnictwo Wojskowe (oraz skrót LW) został wykreowany przez nich samych i nie ma odpowiednika w dokumentach.
|
Szachownica lotnicza (1918-1921) |
Szachownica lotnicza (1921-1993) |
|
Flaga wojskowych portów lotniczych (1930-1938) |
|
|
Flaga wojskowych portów lotniczych (1938-1945) |
|
Podczas walk o Wielkopolskę utworzono również jednostki lotnictwa wojskowego. Były to:
Powstała również I Wielkopolska Grupa Lotnicza w Poznaniu
Na mocy rozkazu z 20 grudnia 1918 r. organizacja Lotnictwa Wojskowego kształtowała się następująco:
z siedzibą w Warszawie obejmowała Okręgi Generalne Warszawski, Lubelski, Kielecki i Łódzki
Eskadry lotnicze po 6 płatowców formują się:
1 stycznia 1919 r. II Grupa Lotnicza w Krakowie składała się z:
Tego samego dnia Lwów posiadał jednostki tworzące późniejszą III Grupę
Nadto istniały jednostki lotnicze przy:
Grupie gen. Śmigłego-Rydza
Grupie BUG
Rozkazem z 9 marca 1919 r. utworzono stanowisko Szefa Lotnictwa Polowego przy Naczelnym Dowództwie WP. Pierwszym szefem został kpt Julian Słoniewski.
Od 5 maja 1920 r. powołano szefów Lotnictwa Frontów, Armii i Grup Operacyjnych.
W maju 1919 r. przybyły pierwsze oddziały armii Hallera, wśród nich także lotnictwo:
szef lotnictwa frontu
szef lotnictwa frontu
szef lotnictwa frontu
szef lotnictwa frontu
szef lotnictwa frontu
24 września 1919 r. połączono wszystkie polskie siły lotnicze: krajowe, wielkopolskie i hallerowskie. Następnego dnia inspektorem Lotnictwa Wojskowego został Gustaw Macewicz, dotychczasowy Inspektor lotnictwa wielkopolskiego.
Jesienią 1919 r. zmianie uległy etaty eskadr i grup lotniczych, co zostało ustalone wstępnie już 3 czerwca 1919 r., podczas zjazdu dowódców grup lotniczych w Warszawie. Etaty te zostały zatwierdzone rozkazem Sztabu Generalnego nr 169 z 6 września 1919 r. Przewidywały następujący skład eskadry lotniczej: dziesięciu pilotów, dziesięciu obserwatorów oraz dziesięć samolotów pierwszej linii i pięć rezerwowych. W skład personelu dowództwa grupy lotniczej mieli wejść: dowódca (major), adiutant, referent taktyczny, referent techniczny, referent fotograficzny i osiemnaście osób personelu pomocniczego. Dowódca grupy – tak jak poprzednio-otrzymywał prawa i kompetencje dowódcy pułku.
Zgodnie z rozkazem z 13 kwietnia 1920 r. eskadrom lotniczym nadano nowe numeracje i nazwy, Grupy Lotnicze zaś przeorganizowano w Dywizjony, które przejęły numery Grup. Eskadr było 20, 16 Wywiadowczych, 3 Myśliwskie (7, 13 i 19) i 1 Niszczycielska (21).
7 Armia Sektor północny
1 lub 4 Armia Sektor południowy
od 9 lipca 1920 Front Południowo-Wschodni
Grupa płk. Rybaka
3 Armia Sektor północny
2 Armia Sektor środkowy
6 Armia Sektor południowy
(od granicy z Prusami Wschodnimi do przyczółka Dęblin)
5 Armia szef lotnictwa Armii rtm. pil. Antoni Buckiewicz
1 Armia szef lotnictwa Armii ppłk pil. Aleksander Serednicki
2 Armia szef lotnictwa Armii
(od Dęblina do miejscowości Brody)
4 Armia szef lotnictwa Armii mjr pil. Jerzy Kossowski
3 Armia szef lotnictwa Armii mjr pil. Waldemar Narkiewicz
tzw. Toruńska Eskadra Wywiadowcza
(od Brodów do południowej granicy państwa)
dowódca lotnictwa Frontu mjr pil. Cedric Fauntleroy
6 Armia szef lotnictwa Armii Stefan Bastyr /do 6 sierpnia 1920/ mjr pil. Cedric Fauntleroy
III Dywizjon Lotniczy – dowódca mjr pil. Cedric Fauntleroy
Armia Czynna Ukraińskiej Republiki Ludowej gen. Pawlenki (odcinek obronny nad Strypą w rejonie Buczacza, siły zbliżone do jednej dywizji
Polskie lotnictwo wojskowe w okresie jego tworzenia przypadającego na czas walki o niepodległość i kształt granic, było wyposażone w kilkadziesiąt typów samolotów. Były to samoloty
produkcji austro-węgierskiej:
produkcji niemieckiej:
produkcji francuskiej:
produkcji angielskiej:
produkcji włoskiej:
produkcji węgierskiej:
Zobacz: Siły Powietrzne Rzeczypospolitej Polskiej
W 1921 r. polskie lotnictwo wojskowe przyjęło nową strukturę. Powołano pułki lotnicze:
W późniejszym okresie rozbudowano lotnictwo tworząc kolejne jednostki:
W 1936 roku wprowadzono po raz pierwszy typowy mundur lotniczy[1]. Charakteryzował się szaroniebieską barwą i nowym krojem ubioru. Nakryciem stała się czapka okrągła z czarnym otokiem, z czarną podpinką i czarnym daszkiem bez okucia. Do prac na lotnisku używano munduru specjalnego z czarnym beretem. Oficerowie, chorążowie i starsi podoficerowie lotnictwa otrzymali kurtki z kołnierzami wykładanymi, noszone z koszulą i krawatem. Spodnie długie z wąskim czarnym lampasem, a na mankietach rękawów — czarna taśma. Używano też płaszcza dwurzędowego z kołnierzem wykładanym i pelerynę sukienną. Kurtka skórzana przysługiwała wyłącznie personelowi latającemu[1]. Obuwie stanowiły czarne trzewiki i półbuty, a do jazdy konnej i w czasie współpracy na ziemi z innymi rodzajami wojsk, buty długie i bryczesy. Do ubioru służbowego używano pasów czarnych, a do ubioru wieczorowego pasów z czarnej jedwabnej taśmy. Szeregowi mieli szaro-niebieskie czapki okrągłe,a mundur i płaszcz kroju ogólnowojskowego. Lotnictwa posiadało siedem typów ubiorów noszonych w różnych okolicznościach i w odpowiednich zestawach[1].
Razem z mundurem wprowadzono tez nowy typ orła lotniczego. Dotychczasowy ogólnowojskowy uzyskał obramowanie dwu skrzydeł husarskich. Orły haftowane dla kadry i metalowe dla szeregowców noszono na czapkach garnizonowych. Charakterystyczną ozdobą lotniczych mundurów były metalowe znaki specjalności noszone nad lewą górną kieszenią kurtki[1].